TP - "Nếu không có sự phân định rõ ràng trách nhiệm giữa Bộ GD&ĐT, chính quyền các địa phương và Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam - với tư cách là doanh nghiệp cung ứng - thì chắc chắn năm sau vẫn sẽ vướng mắc và có thể tiếp tục xảy ra tình trạng thiếu sách cục bộ", Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Tổng Giám đốc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam nói.
Liên quan đến câu chuyện thiếu sách giáo khoa (SGK) đang diễn ra ở nhiều địa phương, Báo Tiền Phong đã có cuộc trao đổi với TS Nguyễn Tiến Thanh, Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Tổng giám đốc Nhà xuất bản (NXB)Giáo dục Việt Nam, đơn vị chịu trách nhiệm xuất bản, phát hành SGK
NXB giáo dục việt Nam không thể tự ý “bốc thuốc”
Thưa ông, tình trạng thiếu SGK đã được báo chí phản ánh thời gian qua. Bộ GD&ĐT cũng đã nhận trách nhiệm. Là người trong cuộc, ông có thể nói rõ hơn nguyên nhân thực sự của tình trạng này?
Thực ra, nếu xét về tổng lượng cung ứng, năm nay không hề thiếu sách so với mọi năm, càng không thiếu so với năm ngoái hay năm kia. Tuy nhiên, tình trạng “nóng” dư luận và thiếu cục bộ phát sinh từ nhiều vướng mắc đan xen, từ công tác quản lí đến khâu đăng kí.
Thứ nhất, việc thay đổi địa giới hành chính và nhân sự dẫn đến không còn phòng giáo dục - đơn vị trước đây phụ trách chính việc yêu cầu các trường thống kê nhu cầu đặt SGK hằng năm. Ở cấp phường, xã, cán bộ phụ trách không có chuyên môn về giáo dục nên không nắm được nhu cầu cụ thể của từng trường.
Tại các trường học, việc đăng kí mua SGK do hiệu trưởng phụ trách. Đây là những người rất chuyên nghiệp, am hiểu công việc. Tuy nhiên, việc sáp nhập diễn ra ngay trước thềm năm học mới khiến một số hiệu trưởng chuyển xuống làm hiệu phó và không còn trách nhiệm phụ trách công việc này
Trong khi đó, khối lượng công việc sau sáp nhập rất lớn, dẫn đến việc đăng kí SGK cho học sinh không được quan tâm đúng mức.
Thứ hai, tại một số địa phương còn xuất hiện nhiều tình huống khác khiến việc đặt SGK gặp khó khăn, trở ngại
Có nơi quan niệm rằng SGK phải luôn có sẵn 1 triệu hay 10 triệu bản trong kho của NXB, muốn lấy lúc nào cũng có. Đây là cách hiểu chưa đúng với thực tế sản xuất, cung ứng SGK.
Đơn cử tại TPHCM, có tới 38% số trường không đặt sách qua kênh trường học. Thậm chí, khoảng tháng 5, tháng 6, khi NXB mang sách đến những trường đã đặt thì Sở GD&ĐT TPHCM lại nhắn tin cho các cụm trường yêu cầu không được nhận sách để chờ chính sách miễn phí của thành phố.
Hậu quả là các trường đồng loạt không nhận sách, buộc NXB phải có văn bản làm việc với Giám đốc Sở. Cuối cùng vẫn còn 197 trường kiên quyết không nhận số sách đã đặt, với số lượng ước tính lên đến hàng chục nghìn học sinh.
Điều này buộc hàng trăm nghìn phụ huynh phải đổ ra các cửa hàng bán lẻ. Riêng tại TPHCM, NXB có 10 cửa hàng, có nơi đón tới 5.000 người/ngày, dẫn đến cảnh phụ huynh phải xếp hàng mua sách.
Thứ ba, Bộ GD&ĐT và các địa phương không cung cấp dữ liệu học sinh. Từ tháng 9 năm ngoái, NXB đã gửi văn bản xin dữ liệu học sinh từ Bộ GD&ĐT để xây dựng kế hoạch cho tháng 12/2025 nhưng không nhận được phản hồi. NXB cũng xin dữ liệu từ các địa phương, nhưng chính các địa phương cũng không nắm được số liệu.
Tại cuộc họp trực tuyến ngày 14/9 với 34 tỉnh, thành phố, dù Bộ GD&ĐT yêu cầu nhưng chỉ có 12/34 địa phương gửi báo cáo. Bản thân lãnh đạo Bộ cũng không nhận được phản hồi trực tiếp qua điện thoại từ các sở về tình trạng thiếu SGK. Các sở quan niệm SGK không phải việc của mình, trong khi thực tế đây phải là một phần trách nhiệm của công tác quản lí nhà nước.
![Red[T]Nada](https://data.voz.vn/avatars/m/1830/1830849.jpg?1689574581){kind=avatar}
