(DỊCH) (Bloomberg) Sự tự mãn có nguy cơ làm chệch hướng đà tăng trưởng bùng nổ của Việt Nam

Tác giả: Daniel Moss. Daniel Moss là cây bút bình luận của Bloomberg Opinion chuyên về các nền kinh tế châu Á. Trước đây, ông từng là biên tập viên điều hành mảng kinh tế tại Bloomberg News.

Nền kinh tế Việt Nam đang tăng trưởng nhanh chóng, với GDP tăng hơn 8% trong quý 2, và chính phủ đang đặt mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng ít nhất 10% trong năm nay. Tuy nhiên, có những lo ngại rằng tốc độ tăng trưởng này không bền vững, và đất nước có nguy cơ đối mặt với bất ổn tài chính, lạm phát cũng như các cú sốc kinh tế; do đó, các nhà hoạch định chính sách cần cân bằng giữa mong muốn tăng trưởng và nhu cầu duy trì sự ổn định.

Nền kinh tế Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Hà Nội – đang tận hưởng những lời tán dương tương tự như những gì các nước láng giềng Đông Nam Á từng nhận được trước cuộc khủng hoảng tài chính khu vực những năm 1990 – đang mong muốn tốc độ tăng trưởng nhanh hơn nữa. Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo cần thận trọng; sự nhiệt tình thái quá như vậy hoàn toàn có thể đẩy nhanh sự sụp đổ của đà tăng trưởng bùng nổ này.

Những bước tiến gần đây gợi nhớ lại thời kỳ hoàng kim trước đây. Trong quý hai, GDP đã tăng hơn 8%, vượt xa các dự báo. Quốc gia có mức tăng trưởng sát nút là Malaysia cũng chỉ đạt 6%. Trong khi đó, Trung Quốc – nền kinh tế vốn dĩ ít chịu ảnh hưởng bởi các chu kỳ kinh doanh trong nhiều thập kỷ – đã chậm lại ở mức 4,3%. Chính phủ Việt Nam đang đặt mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng ít nhất 10% trong năm nay.

Giống như các nền kinh tế "Hổ châu Á" trước đây từng là nguồn cảm hứng cho mình, sự tiến bộ của Việt Nam được thúc đẩy bởi quá trình công nghiệp hóa mạnh mẽ và việc giành được vị thế sinh lời trong chuỗi cung ứng. Các nhà máy đã liên tục sản xuất hàng may mặc, đồ nội thất và thiết bị điện tử để cung ứng cho thị trường phương Tây. Người ta từng dự báo rộng rãi rằng các mức thuế quan đánh vào hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ sẽ làm chậm đà tăng trưởng. Tuy nhiên, điều đó vẫn chưa xảy ra.

Kết quả hoạt động tích cực này đã mang lại những cải thiện đáng kể về mức sống. Vào tháng 7, Ngân hàng Thế giới (WB) đã nâng hạng Việt Nam lên nhóm các nền kinh tế có thu nhập trung bình cao, sánh ngang với Malaysia và Thái Lan. Philippines cũng được nâng hạng trong đợt này. Tuy nhiên, tốc độ thăng hạng của Việt Nam rất đáng chú ý; trước đó, ngân hàng này mới chỉ đưa Việt Nam vào nhóm thu nhập trung bình thấp vào năm 2009.

Việc đặt câu hỏi về khả năng duy trì đà tăng trưởng này là hoàn toàn hợp lý. Một quốc gia càng thịnh vượng thì càng khó duy trì tốc độ tăng trưởng nóng; đồng thời, tình trạng quá nóng rõ rệt có thể đe dọa sự ổn định tài chính và buộc các cơ quan chức năng phải thực hiện những biện pháp mạnh tay để kiềm chế hoạt động kinh tế.

Các chính sách đang ngày càng hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045 – tròn một thế kỷ sau khi đất nước tuyên bố độc lập sau Thế chiến thứ hai. Tăng trưởng tín dụng đang ở mức cao: Ngân hàng Trung ương đặt mục tiêu 15% và đã phát tín hiệu sẵn sàng nới lỏng để cho phép mức tăng trưởng cao hơn. Chi tiêu công cũng đang được đẩy mạnh, với dự báo thâm hụt ngân sách sẽ gia tăng. Việc quản lý vấn đề này sẽ rất nan giải. Các nhà hoạch định chính sách mong muốn tăng trưởng mạnh mẽ nhưng lại không muốn lạm phát vượt quá xa mục tiêu 4,5%. Chỉ số giá tiêu dùng đã tăng 5,6% so với cùng kỳ năm ngoái vào tháng 5, nhưng sau đó đã tăng với tốc độ vừa phải hơn. Ngoài ra, họ cũng cần hạn chế những biến động mạnh của tỷ giá hối đoái – vốn được phép dao động trong biên độ hẹp so với đồng đô la Mỹ.

Tương tự như tình cảnh các nước láng giềng từng gặp phải trong cuộc khủng hoảng tài chính châu Á, Việt Nam đang dồn lực ngân sách chi đậm vào các siêu dự án, bao gồm "quy hoạch tổng thể" trị giá 2,5 nghìn tỷ USD nhằm tái thiết diện mạo cho những khu vực rộng lớn tại Hà Nội. Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã khởi động kế hoạch cải tạo đô thị của riêng mình. Rủi ro nằm ở chỗ những sáng kiến quy mô lớn này có thể trở thành mục tiêu tự thân, dẫn đến lãng phí khổng lồ và phát triển quá mức. Dù các dự án này có vẻ khả thi trong giai đoạn kinh tế thuận lợi, chúng có thể trở thành gánh nặng khi chu kỳ kinh tế và tài chính đảo chiều.

Hãy nhớ lại chương trình "Tầm nhìn 2020" của cựu Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad; vào năm 1991, ông đã kêu gọi người dân phấn đấu đạt mức sống ngang tầm Thụy Sĩ vào thập niên thứ hai của thế kỷ này. Sau đó là những năm tháng tăng trưởng mạnh mẽ, nhưng cũng đi kèm với đó là những dự án phô trương như Tháp đôi Petronas và một sân bay rộng mênh mông nhưng lại nằm quá xa Kuala Lumpur và thiếu hụt nhân sự trầm trọng. Cuối cùng, ông Mahathir cũng thừa nhận rằng mục tiêu năm 2020 sẽ không thể đạt được. Cũng như Việt Nam khi mục tiêu năm 2020 trở thành một nước công nghiệp hóa cũng không đạt được.

Một mối nguy khác nằm ở sự phụ thuộc của cỗ máy xuất khẩu Việt Nam vào nền kinh tế lớn nhất thế giới. Năm ngoái, thặng dư thương mại với Mỹ đã tăng vọt lên mức kỷ lục 134 tỷ USD, tăng hơn 20%. Thâm hụt thương mại của Mỹ với Việt Nam đứng thứ ba, chỉ sau Trung Quốc và Mexico. Các mức thuế quan mà Tổng thống Donald Trump công bố vào tháng 4 năm ngoái được xem là một thách thức lớn đối với Việt Nam.

Vào thời điểm đó, Nhà Trắng cũng tuyên bố rõ ràng ý định ngăn chặn hoạt động chuyển tải hàng hóa từ Trung Quốc – một thủ thuật khó kiểm soát, trong đó các bộ phận của sản phẩm được vận chuyển qua Việt Nam để vào Mỹ nhằm hưởng mức thuế áp dụng cho Việt Nam thay vì mức thuế cao hơn áp dụng cho nước láng giềng phía bắc. Chính quyền Trump hiện đang tái tập trung vào việc hạn chế luồng hàng hóa này.

Hà Nội không thể kiểm soát ông Trump, nhưng có thể thận trọng để tránh kịch bản "hạ cánh cứng". Việc nới lỏng các quy định tín dụng sẽ tiềm ẩn rủi ro, và ngân hàng trung ương cần giám sát chặt chẽ để hoạt động này không trở nên quá nóng. Các nhà hoạch định chính sách cần nhận thức rằng đà tăng trưởng vượt trội không thể kéo dài mãi. Việc thúc đẩy tăng trưởng vượt mức 8% trong một thời gian dài có thể giúp đất nước thăng tiến nhanh chóng trên nấc thang phát triển, nhưng cũng dễ dẫn đến tình trạng nợ xấu tích tụ ở mức khó chấp nhận và khiến nền kinh tế ngày càng dễ bị tổn thương trước các cú sốc. Trung Quốc là một bài học đáng suy ngẫm: Sau giai đoạn tăng trưởng bùng nổ với tốc độ hơn 10% mỗi năm vào đầu thập niên 2000, mô hình phát triển của nước này đã vấp phải trở ngại lớn. "Nếu Việt Nam thực sự đạt được mức tăng trưởng bền vững 10%, thì đó nhiều khả năng là tín hiệu cảnh báo hơn là lý do để ăn mừng," Gareth Leather, chuyên gia kinh tế cấp cao về châu Á tại Capital Economics, đã viết vào tuần trước.

Việt Nam đã đạt được những thành tựu rất ấn tượng. Quốc gia này thậm chí có thể làm tốt hơn nữa nếu biết rút kinh nghiệm từ các nước láng giềng và đặt ra những mục tiêu có tính thực tế thay vì cố gắng đạt đến sự hoàn hảo tuyệt đối.

Nhấp để mở rộng...

https://www.bloomberg.com/opinion/a...m-s-hubris-risks-unraveling-its-economic-boom

Nhấp để mở rộng...

khanhvu2026 đã nói:

Thế tụi mày có cao kiến hay hơn không hay cũng chỉ đứng nhìn rồi trề môi

Nhấp để mở rộng...

Omezgardto đã nói:

Báo phản động, chúng tôi 1 lòng tin tưởng nhé

Nhấp để mở rộng...

khanhvu2026 đã nói:

Thế tụi mày có cao kiến hay hơn không hay cũng chỉ đứng nhìn rồi trề môi

Nhấp để mở rộng...

khanhvu2026 đã nói:

Thế tụi mày có cao kiến hay hơn không hay cũng chỉ đứng nhìn rồi trề môi

Nhấp để mở rộng...

plarzk20 đã nói:

Kết quả hoạt động tích cực này đã mang lại những cải thiện đáng kể về mức sống. Vào tháng 7, Ngân hàng Thế giới (WB) đã nâng hạng Việt Nam lên nhóm các nền kinh tế có thu nhập trung bình cao, sánh ngang với Malaysia và Thái Lan. Philippines cũng được nâng hạng trong đợt này. Tuy nhiên, tốc độ thăng hạng của Việt Nam rất đáng chú ý; trước đó, ngân hàng này mới chỉ đưa Việt Nam vào nhóm thu nhập trung bình thấp vào năm 2009.

Thu nhập ngang Thái- Malay thật à ae? Bên Thái, Malay lương công nhân cũng có 7tr/ tháng thôi à?

Nhấp để mở rộng...

Fide98 đã nói:

Thái Lan GDP đầu người dc 8000 USD, Malay dc hơn 15000 USD - thì Malay đã thoát bẫy thu nhập trung bình, trở thành nước thu nhập cao
Năm nay China nó GDP đầu người dc 14800 USD là cũng thoát bẫy thu nhập trung bình, trở thành nước thu nhập cao rồi.

Nhấp để mở rộng...

plarzk20 đã nói:

thế VN ngang là ngang cái éo gì vậy fen, WB bố láo à?

Nhấp để mở rộng...