NDMan
Senior Member
[Sydneytoday ngày 18 tháng 9 năm 2026]
Hai bé học sinh cứu người già bị kiện bắt đền
Hai bé học sinh cứu người già bị kiện bắt đền
Ngày 17 tháng 9, phóng viên được biết, vừa qua, Tòa án Trung cấp thành phố Giang Môn đã đưa ra phán quyết phúc thẩm đối với vụ án "nhân viên giao hàng cứu giúp người già vấp ngã nhưng bị kiện ngược" đang thu hút sự chú ý. Tòa đã bác bỏ kháng cáo, duy trì phán quyết sơ thẩm bác bỏ toàn bộ yêu cầu khởi kiện. Bản án chỉ ra rằng, các chứng cứ trong hồ sơ không đủ để chứng minh hành vi lái xe của tài xế giao hàng JD (anh Lý) có mối quan hệ nhân quả với hậu quả tổn hại của người già, do đó yêu cầu bồi thường tổn thất của người nhà thiếu cơ sở thực tế và pháp lý, không được tòa chấp thuận.
Nhân viên giao hàng cứu người bị kiện ngược
Trưa ngày 17 tháng 6 năm 2025, anh Lý - nhân viên giao hàng của JD tại Giang Môn, Quảng Đông - đang điều khiển xe ba gác chuyển phát nhanh đi giao hàng ở một thị trấn. Trong lúc di chuyển, qua kính chiếu hậu, anh phát hiện trên vỉa hè cách phía sau mười mấy mét, một người già không cẩn thận bị vấp ngã. Anh Lý lập tức dừng xe, chạy nhanh qua xem xét tình hình.
"Ông thấy sao rồi? Có bị thương nặng không, có cần gọi 120 không?" Anh Lý ngồi xổm xuống hỏi thăm. Ngay tại hiện trường, người già cho biết không cần đưa đi bệnh viện, nhưng anh Lý chú ý thấy phần mũi của cụ có vết máu đã đông lại, nhận định cụ thực sự đã bị thương nên anh kiên quyết gọi điện thoại cấp cứu 120. Trước khi xe cứu thương đến, anh vẫn luôn túc trực bên cạnh chăm sóc.
Sau khi nhân viên cấp cứu và người nhà nạn nhân đến nơi, anh Lý đã hỗ trợ đưa người già lên xe cứu thương, đồng thời theo xe cùng đến bệnh viện. Trong lúc người nhà đi làm thủ tục nhập viện, anh vẫn ở lại bên cạnh để chăm sóc. Vài ngày sau đó, anh vẫn tiếp tục theo dõi và hỏi thăm tình hình phục hồi của người già.
Tuy nhiên, sự việc diễn biến tiếp theo lại nằm ngoài dự đoán của anh. Vài tháng sau, người nhà nạn nhân đã khởi kiện anh Lý với tư cách là người gây tai nạn ra tòa án địa phương, yêu cầu bồi thường các khoản tổn thất với tổng số tiền lên tới hơn 92 vạn nhân dân tệ.
Phúc thẩm bác bỏ yêu cầu của người nhà nạn nhân
Trong quá trình xử lý vụ án, trạm giao hàng JD nơi anh Lý làm việc, đội ngũ quản lý khu vực cùng với đội ngũ chuyên trách về chống thất thoát và pháp chế của công ty đã theo sát toàn bộ quá trình, đứng ra làm điểm tựa cho anh, cung cấp hỗ trợ toàn diện và trợ giúp pháp lý chuyên môn để giúp anh bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Cảnh sát giao thông điều tra phát hiện, đoạn đường xảy ra sự việc thuộc điểm mù của camera giám sát, toàn bộ quá trình người già ngã xuống không có video ghi lại. Đội Cảnh sát giao thông đã cấp "Giấy chứng nhận tai nạn giao thông đường bộ", xác nhận xe ba gác điện do anh Lý điều khiển không có vết xước va chạm rõ ràng, không thể chứng minh đã có sự tiếp xúc va quệt với người già bị ngã. Ngoài ra, trong phòng bệnh, người nhà nạn nhân đã nhiều lần hỏi người già xem có phải bị xe ba gác giao hàng tông trúng dẫn đến bị thương hay không, người già đều kiên quyết phủ nhận; biên bản ghi lời khai do Đội Cảnh sát giao thông lưu trữ cũng ghi chép lại rằng, trong nhiều lần hỏi cung, người nhà nạn nhân đều phủ nhận việc người già có va chạm với xe ba gác giao hàng.
Tại phiên tòa phúc thẩm, người nhà nạn nhân lập luận rằng anh Lý đã "không giữ khoảng cách an toàn, không giảm tốc độ nhường đường", các yếu tố phi tiếp xúc sinh ra từ hành vi lái xe của anh như luồng gió, tiếng ồn, gây kinh hãi có thể là nguyên nhân khiến người già bị ngã. Tuy nhiên, tòa án kết hợp với các chứng cứ như giấy chứng nhận của cảnh sát giao thông, dấu vết phương tiện, biên bản ghi lời khai... để đưa ra nhận định tổng hợp: chứng cứ hiện có không đủ để chứng minh có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi lái xe của anh Lý và hậu quả tổn hại của người già, do đó cáo buộc xâm phạm phi tiếp xúc và lập luận về khả năng xác suất cao (độ che phủ xác suất) không được ủng hộ.
Tòa án Trung cấp Giang Môn đã đưa ra phán quyết phúc thẩm, bác bỏ kháng cáo theo luật định, duy trì phán quyết sơ thẩm bác bỏ toàn bộ yêu cầu khởi kiện.
"Thái độ của công ty rất rõ ràng, nhân viên đã làm việc tốt thì không thể để cậu ấy phải tự mình gánh chịu, các đồng nghiệp bộ phận pháp chế đã can thiệp rất nhanh chóng. Cậu ấy không tông trúng người, không bấm còi, cảnh sát giao thông cũng đã chứng minh xe ba gác của cậu ấy không có vết xước." Trạm trưởng Hoàng - người phụ trách JD Express thành phố Giang Môn cho biết, "Pháp luật là công bằng, đã trả lại sự trong sạch cho cậu ấy. Tôi luôn nói với cậu ấy rằng, việc tốt cần làm thì vẫn phải làm, nhưng phải học cách tự bảo vệ mình, và công ty càng phải là hậu phương vững chắc cho các nhân viên giao hàng."
Trong văn bản phán quyết phúc thẩm, phía bị đơn đã giải thích rõ trọng tâm: Hành động thiện chí của công dân không thể được dùng làm căn cứ để suy đoán việc vi phạm quyền lợi. Sau khi phát hiện người già té ngã, anh Lý đã chủ động báo cảnh sát và hỗ trợ đưa đến bệnh viện, đây là hành động cứu giúp thiện ý nhằm đề cao đạo đức xã hội. Pháp luật nên khuyến khích và bảo vệ các hành vi cứu trợ thiện ý, không thể vì anh Lý đã thực hiện hành động cứu giúp mà suy diễn ngược lại rằng anh là người gây tai nạn, nếu không sẽ làm suy giảm nghiêm trọng ý nguyện tương trợ của công chúng trong xã hội, đi ngược lại trật tự công cộng và thuần phong mỹ tục.
Theo nhiều phương tiện truyền thông đưa tin, vào tháng 3 năm 2025, tại Phúc Kiến, một bà cụ đi xe đạp bị ngã khi đang rẽ, hai học sinh trung học đi ngang qua bằng xe máy điện nhìn thấy liền chủ động dừng xe để giúp đỡ, nhưng lại bị cảnh sát giao thông phán quyết phải chịu trách nhiệm thứ yếu trong vụ tai nạn.
Sau sự việc, bà cụ cho rằng bản thân bị ngã là do bị làm cho giật mình kinh hãi, nên đã yêu cầu bé gái lái xe điện cùng người giám hộ bồi thường 22 vạn nhân dân tệ. Sự việc này đã dấy lên sự quan tâm sâu sắc của dư luận.
Theo báo cáo từ kênh truyền hình Đô thị Hồ Nam "Phong Mang Tân Văn" (Tin tức Mũi Nhọn), ngày 21 tháng 2, phóng viên đã liên hệ với bà Trịnh, mẹ của bé gái trong vụ việc. Bà cho biết hiện tại sự việc đã được giải quyết ổn thỏa, phía nguyên đơn đã rút đơn kiện. Các nội dung liên quan từng đăng tải trên Douyin (TikTok Trung Quốc) và Moments (Vòng bạn bè Wechat) cũng đã bị xóa do không muốn tiếp tục chiếm dụng tài nguyên truyền thông công cộng.
Theo mô tả của bà Trịnh, thời điểm đó con gái bà đi xe đạp điện chở theo một đứa trẻ khác ngang qua hiện trường. Cả hai từng chần chừ không biết có nên tiến lên giúp đỡ hay không, nhưng đứa trẻ ngồi phía sau đề nghị "Vậy thì cứ đỡ đi, đâu có sao", thế là con gái bà tiến lên dìu bà cụ. Trong quá trình đánh giá trách nhiệm sau đó, hành vi của con gái bà được cho là có ảnh hưởng nhất định đến diễn biến vụ tai nạn, nên bị phán quyết chịu "trách nhiệm thứ yếu" (lỗi phụ). Sau đó, người bị thương đã đâm đơn kiện ra tòa, yêu cầu hai cô bé chịu bồi thường hơn 22 vạn nhân dân tệ.
Hai bé gái bị đòi bồi thường 22 vạn
Đối mặt với kết quả này, phụ huynh bày tỏ không thể chấp nhận được. Bà cho rằng con gái mình ra tay giúp đỡ là xuất phát từ lòng tốt làm việc thiện, nay lại vì hành vi giúp người mà phải đối mặt với việc bị truy cứu trách nhiệm, điều này không những mang lại áp lực kinh tế cho gia đình, mà còn gây ra "bóng đen tâm lý nghiêm trọng" cho đứa trẻ.
Phân tích của luật sư
Vụ án này ban đầu được ấn định mở phiên tòa vào sáng ngày 26 tháng 2, hiện nay kết thúc bằng việc "rút đơn kiện", nhưng những tranh luận sôi nổi xoay quanh nó vẫn không ngừng diễn ra. Sau khi tờ Bắc Kinh Vãn báo đưa tin về sự việc, rất nhiều cư dân mạng đã để lại bình luận đóng góp ý kiến về vấn đề "phân chia trách nhiệm", "số tiền đòi bồi thường", v.v.
Theo thông tin từ Đài Phát thanh Truyền hình Giang Tây qua chuyên mục "Hiện trường Đô thị", chương trình đã mời luật sư Trần Hiểu Đông - Chủ nhiệm Văn phòng Luật sư An Hỷ Giang Tây, người có 26 năm kinh nghiệm làm cảnh sát và 7 năm hành nghề luật sư sau khi nghỉ hưu - tiến hành phân tích từng khung hình trong video vụ tai nạn.
Luật sư Trần phân tích, trong lần tránh né thứ nhất, xe con màu trắng không hề có tiếp xúc với bà cụ, hơn nữa bà cụ đã hoàn tất thao tác tránh và khôi phục trạng thái đạp xe bình thường. Lần tránh né thứ hai là do xe điện của hai bé gái xuất hiện từ ngã tư, chặn hướng tiến tới của bà cụ. Nếu bà cụ không đánh lái sang trái để né, va chạm sẽ xảy ra. Do đó, nguyên nhân trực tiếp gây ra nguy hiểm không phải là lần tránh né thứ nhất, mà là lần tránh né thứ hai. Việc bé gái đi xe điện và việc bà cụ bị ngã do phải tránh né có mối quan hệ nhân quả trực tiếp, là một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc phát sinh nguy hiểm. Việc bà cụ thao tác không đúng đắn, tránh né sai lầm trong tình huống nguy hiểm này là nguyên nhân chính gây ra tai nạn.
Về số tiền đòi bồi thường, luật sư Trần chỉ ra rằng, cấu thành cụ thể của con số 22 vạn nhân dân tệ cần được xác định dựa trên bằng chứng tổn thất do phía nguyên đơn cung cấp. Nếu bà cụ bị thương trong vụ tai nạn và cấu thành thương tật (ví dụ như mức độ 10 hoặc 9), thì số tiền đó có thể bao gồm chi phí y tế, phí chăm sóc điều dưỡng, tiền bồi thường thương tật và tất cả các hạng mục bồi thường theo luật định khác. Việc bồi thường có hợp lý hay không, cuối cùng cần phải do tòa án xem xét và cân nhắc dựa trên bằng chứng, không phải cứ phía đòi bồi thường đơn phương đưa ra yêu cầu là có thể được chấp thuận.
Về vấn đề phân chia trách nhiệm, luật sư Trần giải thích, "Giấy chứng nhận tai nạn giao thông" do cảnh sát giao thông cấp đóng vai trò xác định tính chất của trách nhiệm (như trách nhiệm chủ yếu, trách nhiệm thứ yếu), chứ không phải là tỷ lệ bồi thường trực tiếp. Trong thực tiễn tư pháp, bên bị phán quyết chịu trách nhiệm thứ yếu thông thường phải gánh chịu tỷ lệ bồi thường dân sự tối đa không vượt quá 40%, tỷ lệ cụ thể có thể là 10%, 20% hoặc 30%... Điều này cần chờ tòa án tổng hợp các bằng chứng từ các bên, sau đó mới đưa ra phán quyết cuối cùng.
Ngoài ra, theo tờ Khoái báo Hiện đại, luật sư Doãn Tâm Vũ thuộc Văn phòng Luật sư Đông Hằng Pháp Đức (Thượng Hải) khi trả lời phỏng vấn phóng viên đã cho biết: Căn cứ Điều 73 "Luật An toàn Giao thông Đường bộ", giấy chứng nhận tai nạn giao thông thuộc loại văn bản chứng cứ dân sự. Tòa án thông thường sẽ dùng nó làm tài liệu tham khảo để xét xử, nhưng đó không phải là căn cứ quyết định cuối cùng. Tòa án có thể tự độc lập xem xét các chứng cứ, không sử dụng những kết luận còn mập mờ về sự thật hoặc phân chia trách nhiệm không thỏa đáng, từ đó phân định lại trách nhiệm dân sự. Nếu điều tra ra việc người già kinh hãi dẫn đến vấp ngã có mối quan hệ nhân quả với hành vi lái xe của bé gái, thì phải xem xét đến các yếu tố khách quan như tốc độ và khoảng cách đi xe của cô bé. Căn cứ vào phần Quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại của "Bộ luật Dân sự", tỷ lệ lỗi và mức độ tác động của nguyên nhân từ ba bên: bé gái, chiếc xe màu trắng (nếu có lỗi) và người già sẽ được dùng để xác định trách nhiệm.
Luật sư Trần còn bày tỏ thêm, ý định tốt đẹp ban đầu của hai học sinh khi chủ động dừng xe giúp đỡ người khác sau khi sự việc xảy ra là điều đáng được ghi nhận, xã hội không nên vì một vụ việc cá biệt này mà nảy sinh sự nghi ngờ và thái độ lạnh nhạt đối với hành động giúp đỡ người khác.
