Nhiều học giả cho rằng các doanh nhân không thể thành công chỉ bằng năng lực, mà còn nhờ nhiều cơ chế hỗ trợ từ Nhà nước, thông qua thể chế và các quỹ đầu tư mạo hiểm.
Đề văn thi tốt nghiệp THPT mới đây gây tranh luận trên mạng xã hội vì câu hỏi “Làm thế nào để có ‘Steve Jobs Việt Nam’?”.
Quan điểm của Herbert Spencer có thể giải đáp câu hỏi này: “Vĩ nhân được kiến tạo bởi xã hội, trước khi xã hội được tái thiết bởi vĩ nhân” (Before he can remake his society, his society must make him).
Vĩ nhân được tạo ra bởi xã hội thế nào?
Khi nhìn vào vĩ nhân, dễ dàng rơi vào niềm tin rằng mọi thành công của họ đều nhờ tư chất cá nhân và nền tảng gia đình tốt về cả giáo dục lẫn tài chính, tức “xuất phát điểm thuận lợi”. Niềm tin này có những tương đồng với lý thuyết “Người vĩ đại” - khá phổ biến vào khoảng thế kỷ XIX - tin rằng văn minh nhân loại được điều hướng bởi các vĩ nhân có phẩm chất hơn người.
Nhà xã hội học Herbert Spencer đã chỉ trích quan điểm này. Ông tin rằng cá nhân vĩ đại là sản phẩm tạo ra bởi xã hội. Cũng bởi thế, xã hội có cơ chế phù hợp không chỉ sản sinh ra một vĩ nhân, mà rất nhiều vĩ nhân. Tương tự, Mỹ là nơi tập trung của rất nhiều quái kiệt, mà Steve Jobs, Elon Musk, Mark Zuckerberg chỉ là ba trong số đó.
Câu hỏi mới đặt ra là, quốc gia như Mỹ có điều gì đặc biệt mà tạo ra được nhiều vĩ nhân tới thế? Theo các nghiên cứu, có thể chia ra 3 yếu tố: Nhà nước dám đầu tư cho rủi ro, có sự tưởng thưởng xứng đáng trong xã hội cho phát kiến mới, một nền văn hóa dung dưỡng cho sự khác biệt.
znews.vn
Chưa nói những cái khác, với tính cách khôn lỏi của Jobs mà ở Vn dễ bị ăn đấm lắm
