Paranexus 3
Senior Member
Điều gì đã tạo nên sức bật thần kỳ của Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan… trong thế kỷ 20? Bên cạnh những chính sách cải cách, đầu tư cho giáo dục hay mở cửa thương mại, nhiều nghiên cứu kinh tế chỉ ra một nhân tố xuyên suốt: sự hình thành của những doanh nghiệp mang tầm vóc quốc gia.
Nửa sau thế kỷ XX, Đông Bắc Á nổi lên như một trong những khu vực có tốc độ công nghiệp hóa và tăng trưởng kinh tế nhanh nhất thế giới. Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và sau này là Trung Quốc đều từng tạo nên những "phép màu kinh tế" gây chú ý.
![]()
Tại Nghị quyết 79, Bộ Chính trị đặt ra các mục tiêu rất cụ thể và tham vọng đối với doanh nghiệp nhà nước
Chỉ trong vài thập niên, các nền kinh tế này đã chuyển mình từ những nơi có mức thu nhập thấp hoặc trung bình trở thành các trung tâm sản xuất, công nghệ và đổi mới sáng tạo có sức cạnh tranh toàn cầu.
Mỗi quốc gia lựa chọn một con đường phát triển khác nhau, sở hữu những đặc điểm thể chế và mô hình kinh tế riêng. Những nghiên cứu kinh điển của Chalmers Johnson về Nhật Bản, Alice Amsden về Hàn Quốc hay Robert Wade về Đài Loan đã ghi nhận một điểm chung của các nền kinh tế Đông Á: phía sau quá trình công nghiệp hóa thành công luôn xuất hiện một lực lượng doanh nghiệp đủ quy mô và năng lực để dẫn dắt các ngành công nghiệp chiến lược.
Những doanh nghiệp này không chỉ thúc đẩy đầu tư, đổi mới công nghệ và xuất khẩu mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa tới toàn bộ nền kinh tế.
Đây cũng là một trong những đặc trưng của mô hình "Nhà nước kiến tạo phát triển" - khái niệm được nhiều học giả sử dụng để lý giải sự cất cánh của các nền kinh tế Đông Bắc Á. Trong mô hình này, Nhà nước không thay thế vai trò của thị trường, mà tập trung xây dựng thể chế, hoạch định chiến lược phát triển và huy động các nguồn lực nhằm hình thành những doanh nghiệp có khả năng thực hiện các mục tiêu công nghiệp hóa quốc gia.
Điều gì đã tạo nên sức bật thần kỳ của Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan?
Điều gì đã tạo nên sức bật thần kỳ của Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan… trong thế kỷ 20? Bên cạnh những chính sách cải cách, đầu tư cho giáo dục hay mở cửa thương mại, nhiều nghiên cứu kinh tế chỉ ra một nhân tố xuyên suốt: sự hình thành của những doanh nghiệp mang tầm vóc quốc gia.





