Gần đây, khi ngày càng nhiều người nước ngoài đến Trung Quốc, họ nhận thấy một chi tiết "đậm chất Trung Quốc": Những vị trí nổi bật nhất – như quảng trường thành phố, ga tàu điện ngầm và các biển quảng cáo trên cầu vượt – được dành để tôn vinh "những nhà khoa học trụ cột của đất nước". Trong số đó có Tiền Học Sâm (cha đẻ chương trình tên lửa và vũ trụ Trung Quốc), cha đẻ bom hạt nhân nước này Đặng Gia Tiên và nhà nông học Viên Long Bình (Yuan Longping). Điều này gửi đi thông điệp tới thế giới rằng: Tại Trung Quốc, tinh thần miệt mài tìm kiếm tri thức, khát vọng khám phá khoa học và ý thức phụng sự Tổ quốc luôn được đặt ở vị trí cao quý nhất.
Áp phích trên màn hình LED giới thiệu các nhà khoa học vĩ đại của Trung Quốc là Tiền Học Sâm (Qian Xuesen) và Đặng Gia Tiên (Deng Jiaxian) tại ga tàu điện ngầm Trung tâm Hội nghị và Triển lãm, Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam vào ngày 27/08/2026. Ảnh: VCG
Khi du khách từ khắp nơi trên thế giới thấy Trung Quốc dành những "biển quảng cáo đắc địa" cho các nhà khoa học, họ không chỉ nhìn thấy một hình thức quảng bá, mà còn thấy được sự phản ánh các giá trị cốt lõi của Trung Quốc. Đó là khát vọng khám phá khoa học, tinh thần coi trọng khoa học công nghệ và ý thức phụng sự Tổ quốc luôn được đặt ở vị trí cao quý nhất.
Phản ứng của cư dân mạng trên các Mạng xã hội quốc tế cho thấy sự đồng cảm với những giá trị truyền thống của Trung Quốc. Các bình luận như "Nhà khoa học mới là những người xứng đáng trở thành thần tượng", "Điều này truyền cảm hứng và mang lại những tấm gương sáng để trẻ em noi theo", hay "Chúng ta cũng nên làm như vậy" xuất hiện dày đặc trên các diễn đàn.
Nhiều người còn dẫn chứng các cuộc thăm dò dư luận gần đây để củng cố quan điểm này: Trong khi trẻ em ở Mỹ và Anh thường có xu hướng mong muốn trở thành người có ảnh hưởng trên mạng xã hội (influencer), thì trẻ em Trung Quốc lại muốn trở thành phi hành gia, kỹ sư bán dẫn, nhà vật lý hạt nhân, "bởi hệ thống giáo dục Trung Quốc chú trọng hơn đến giá trị của khoa học và công cuộc khám phá vũ trụ".
Thực tế, sự tôn trọng sâu sắc dành cho tri thức, các nhà khoa học và những người cống hiến hết mình cho công việc là một truyền thống đã ăn sâu vào tâm thức người dân Trung Quốc suốt hàng ngàn năm qua. Việc đưa hình ảnh các nhà khoa học lên các biển quảng cáo chính là sự tiếp nối truyền thống này trong thời đại ngày nay.
Sự xuất hiện của các nhà khoa học trên những màn hình LED quảng cáo công cộng lớn tại các thành phố cũng khơi dậy niềm tự hào to lớn trong lòng đông đảo cư dân mạng Trung Quốc, với những phản ứng gần như tương đồng với cư dân mạng quốc tế: "Họ mới chính là những ngôi sao đích thực mà chúng ta nên noi theo."
Những năm gần đây, "ba lĩnh vực mới" (xe điện, pin lithium-ion và pin năng lượng mặt trời) đã tạo ra tác động mạnh mẽ trên toàn cầu, các mô hình AI quy mô lớn đã ra mắt đầy ấn tượng và robot hình người đang dẫn đầu ngành công nghiệp – tất cả là những thành tựu ngày càng được thế giới công nhận. Ngày nay, ngày càng nhiều người nước ngoài thực hiện các chuyến tham quan chuyên sâu tại Trung Quốc, và ánh mắt họ dần chuyển từ vẻ hào nhoáng của các đô thị sang những hình ảnh quảng cáo về các nhà khoa học. Điều này cho thấy quá trình thế giới tìm hiểu về Trung Quốc đang bắt đầu chuyển dịch từ câu hỏi "Khoa học kĩ thuật Trung Quốc đã đạt được những gì?" sang một câu hỏi sâu sắc hơn: "Tại sao Trung Quốc lại có thể đạt được các thành tựu công nghệ đó?"
Thực tế, câu trả lời hiện hữu ngay trước mắt. Khi một thành phố dành vị trí trung tâm nổi bật nhất tại những không gian công cộng đắt giá nhất cho các nhà khoa học, điều đó hé lộ cội nguồn phát triển của quốc gia này: Một quốc gia tôn trọng khoa học chắc chắn sẽ sở hữu động lực đổi mới bền bỉ và nền tảng phát triển vững chắc. Sự "nhận thức" này đã mang lại cho thế giới cái nhìn sâu sắc hơn – cũng như niềm tin lớn hơn – vào sự phát triển của Trung Quốc.
Hơn nữa, câu chuyện về các nhà khoa học Trung Quốc không chỉ thuộc về riêng đất nước này mà còn thuộc về cả thế giới. Hãy nhìn vào công nghệ lúa lai của Viên Long Bình, việc Đồ U U phát hiện ra artemisinin và đoạt giải Nobel, các ứng dụng toàn cầu của hệ thống Bắc Đẩu (Beidou) hay việc Trạm Vũ trụ Trung Quốc mở rộng cơ hội nghiên cứu cho các nhà khoa học từ khắp nơi trên thế giới.
Bắt nguồn từ tinh thần văn hóa được đúc kết trong câu châm ngôn Nho giáo: "Người nhân từ muốn tự mình thành đạt thì cũng giúp người khác thành đạt, muốn tự mình đạt được điều gì thì cũng giúp người khác đạt được điều đó", Trung Quốc đang chứng minh cho thế giới thấy cam kết không chỉ vì sự thịnh vượng của chính mình, mà còn dùng khoa học làm cầu nối để cùng giải quyết những thách thức chung của nhân loại.
Lý do khiến những nhà khoa học này – những người đang đứng dưới ánh hào quang tại các thành phố Trung Quốc – khơi dậy những cuộc thảo luận sôi nổi trên mạng xã hội quốc tế, chính là vì họ không chỉ là niềm tự hào của Trung Quốc mà còn là niềm tự hào chung của nhân loại trong thời đại này.
.
