Câu chuyện của Nam Định hôm qua không phải lần đầu tiên và tôi tin rằng nếu không giải quyết gốc rễ vẫn đề thì sau “Nam Định” hôm qua vẫn sẽ có rất nhiều Nam Định nữa!
Bản chất bóng đá VN hiện tại chỉ là trò chơi đổi trác quyền lợi, doanh nghiệp bỏ tiền ra làm bóng đá cho người dân vui, lãnh đạo nào đó vui để đổi lại lợi ích kinh tế ở địa phương, sau mỗi cuộc chơi này tiền doanh nghiệp mất đi, tiền ngân sách nuôi bóng đá mất đi, dân vui hơn 1 chút nhưng có trời mới biết ai là người hưởng lợi nhiều nhất, chỉ biết sau mỗi cuộc vui như vậy nhân dân mất đội bóng, chính quyền mất tiền, nhà tài trợ hết lợi ích cũng đi, mọi thứ vẫn vậy và bóng đá Việt Nam không bao giờ chuyên nghiệp hơn được.
Tôi có suy nghĩ thế này, biết là có thể sẽ khó thành công nhưng nếu làm được thì bóng đá Việt Nam có thể chuyên nghiệp và bền vững hơn:
Đầu tiên là thành lập công ty bóng đá với tài sản bao gồm: hệ thống sân vận động mà địa phương đang quản lý, hệ thống cơ sở vật chất đào tạo trẻ và công trình liên quan.
Bước hai: tiến hành cổ phần hóa công ty, chào đấu giá cổ phần cho người hâm mộ và doanh nghiệp như với cổ phần hóa công ty nhà nước, nhà nước thu tiền nộp ngân sách phần lớn, 1 phần tiền giữ lại làm kinh phí hoạt động ban đầu cho đội bóng.
Cuối cùng là để công ty bóng đá tự kinh doanh và vận hành. Công ty bóng đá có toàn quyền sử dụng hệ thống cơ sở hạ tầng để kinh doanh. Về cơ bản nguồn thu từ bản quyền truyền hình, bán vé, bán áo có thể nhỏ tại thời điểm ban đầu tuy nhiên Công ty có thể bù đắp từ tiền cho thuê lại mặt bằng rất lớn như sân vận động (hệ thống cửa hàng, quán ăn, shop thể thao,… hay hệ thống sinh thái liên quan nói chung)
Như vậy sẽ có mấy những điểm lợi như sau:
Nhà nước thu được tiền từ bán cổ phần công ty bóng đá và Công ty bóng đá tự chủ tài chính và Nhà nước không cần cấp thêm ngân sách hằng năm như hiện tại.
Doanh nghiệp/ người dân muốn tài trợ cho đội bóng sẽ yên tâm hơn vì biết tiền mình đang đi vào đâu, sau này khi công ty cần thêm tài chính có thể tài trợ dưới dạng phát hành thêm cổ phiếu thì doanh nghiệp/ NHM cũng thành cổ đông sở hữu đội bóng.
Về việc quản lý Công ty để tránh doanh nghiệp ôm mớ đất xong đập đi phân lô thì hoàn toàn có thể kiểm soát bằng tỷ lệ cổ phần của nhà nước + NHM/ Hội cổ động viên > 50%, hoặc hay hơn nếu có cơ chế cấp quyền sử dụng đất quy định rõ mục đích sử dụng thì cũng chẳng cần phải quản lý cổ phần sở hữu, bán hết cũng được. Lúc đấy nếu muốn hoạt động truyền thống vì NHM như Đức thì giữ tỷ lệ cổ phần NHM + địa phương cao, thích tự do như Anh, Pháp thì bán hết cho nước ngoài cũng được.
Khi mỗi đội bóng tự hoạt động như vậy thì sẽ tách quyền lợi của Công ty bóng đá ra khỏi quyền lợi kinh tế, chính trị của các “ông Bầu”, lúc đấy đội mới đá vì người hâm mộ được vì đá hết mình, có khán giả mới có tiền, có thành tích mới có thưởng, dân đến xem nhiều mới có doanh thu,…