các ông ngồi đấy phân tích cung tiền M2, thanh khoản, lãi suất điều hành các kiểu, nghe như mấy giáo sư kinh tế, nhưng thực chất cái cốt lõi nó đơn giản thế này: bọn tập đoàn vay tiền như điên, đẩy lãi suất lên cao, doanh nghiệp nhỏ chết đói, còn dân IT, ngồi yên một chỗ không vay ai, không nợ ai, vẫn kiếm tiền đô, vẫn sống như vua. mấy ông cứ bàn mãi về vụ Vin vay 3x vốn chủ, lãi trái phiếu 12-13% một năm, nghe như sắp sập, nhưng mà tôi hỏi, cái đám báo chí với chuyên gia có bao giờ hỏi tại sao mấy thằng IT tụi tôi không cần vay vốn mà vẫn giàu không? bọn tập đoàn kia vay tiền để đổ bê tông, để xây dựng, để mua đất, xong gánh lãi nặng, trong khi mấy thằng dev tụi tôi cần mỗi cái lap, một đường internet, và vài dòng code, đã có thể bán phần mềm cho bọn Nhật, bọn Mỹ, kiếm đô la về, chẳng cần đất đai, chẳng cần vay mượn, chẳng cần phụ thuộc vào lãi suất thảm họa của mấy ông ngân hàng. còn mấy ông CEO kia, họ vay tiền như vay tình, xong đẩy lãi suất lên, để cả nền kinh tế trả giá, trong khi tôi thấy bọn ngân hàng với tập đoàn cứ như hai đứa đang chơi trò đuổi bắt trên đường, ai cũng vay, ai cũng nợ, nhưng kẻ cuối cùng gánh là dân đen và doanh nghiệp nhỏ.
thằng bạn tôi, không vay ngân hàng đồng nào, lương 5k dev, sống trong căn hộ chung cư mini giá 7tr một tháng, mỗi tối nó đều có một cô gái mới đến, toàn mấy em làm trong bank hay bên mấy tập đoàn kia, tụi nó kêu áp lực vì sếp cứ dí KPI, lương thì tăng không kịp lãi suất. một em bảo "anh ơi, em mệt quá, ngân hàng cứ đẩy lãi suất, khách vay không trả được, em bị dí chỉ tiêu, lương tháng nào cũng căng, mà em thấy anh chỉ ngồi code, chả vay ai, mà tiền vẫn đổ về", xong tối đó em nó ở lại luôn, sáng hôm sau bảo với bạn tôi "anh dạy em code đi, em bỏ cái bank khốn nạn kia, em theo anh, vì làm IT sướng hơn nhiều".
mấy ông cứ lo lãi suất, vốn, tăng trưởng, mà quên mất rằng nền kinh tế đang vận hành theo hai luồng: một luồng là bọn vay nợ và đẩy lãi, và một luồng là bọn làm ra sản phẩm không cần nợ. luồng thứ nhất đang chết dần vì gánh nặng lãi, luồng thứ hai đang lên ngôi vì toàn là thứ không cần đất, không cần tiền mặt, chỉ cần tư duy. còn mấy ông phân tích, cứ nghĩ lãi suất sẽ giảm nếu chính phủ can thiệp, tôi bảo thật, lãi suất có giảm thì bọn kia vẫn vay, vẫn đẩy, và nền kinh tế vẫn xoay vòng trong cái bẫy nợ, trừ khi người ta nhận ra rằng cách duy nhất để thoát là không vay nữa, mà làm ra giá trị. và cái ngành làm ra giá trị nhất hiện nay, không phải là bất động sản, cũng không phải là ngân hàng, mà là công nghệ, là IT, là code. vì code không cần vốn, cần lãi suất, và code là thứ duy nhất mà các ông chủ tập đoàn cũng phải mua, nếu họ muốn tồn tại.
thôi, tôi không bàn vĩ mô nữa, vì tôi chỉ là một thằng dev, tôi chỉ biết là cuối tháng tiền vẫn vào tài khoản, không vay không nợ, còn bọn kia cứ vay nhau, cứ đẩy lãi, rồi một ngày sẽ nhận ra rằng vay tiền như vay tình, đến lúc trả thì khóc cũng không kịp. tối nay tôi còn một em nhân viên ngân hàng sang học Python, em ấy bảo sẽ nghỉ việc vì lãi suất với KPI làm em stress, em muốn làm thứ gì đó nhẹ nhàng hơn, như code. tôi bảo em cứ sang, tôi chỉ cho, còn bọn kia cứ vay tiếp, miễn là đừng đến hỏi tôi vay.