Giải đáp vấn đề trên, Đại tá Ngô Đức Thắng - Phó cục trưởng Cục Pháp chế và Cải cách hành chính, tư pháp - cho biết đối với hành vi chuẩn bị phạm tội, mục đích của Bộ luật Hình sự khi quy định hành vi này bị xử lý hình sự là nhằm ngăn chặn từ sớm các hành vi phạm tội, ngay từ khi hậu quả chưa xảy ra.
Việc này tập trung vào một số tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng.
Theo Đại tá Thắng, nếu không ngăn chặn kịp thời mà để khi họ thực hiện hành vi phạm tội thì hậu quả sẽ khôn lường, có thể rất tàn khốc.
Ông Thắng lấy ví dụ hành vi tụ tập một nhóm dùng dao, kiếm, hung khí, vũ khí nguy hiểm. Nếu không được ngăn chặn kịp thời mà dẫn đến hành vi giết người thì có thể xảy ra vụ án gây hậu quả chết người, thậm chí có thể mang tính thảm sát.
Qua quá trình tổng kết thực tiễn và nghiên cứu thời gian vừa qua, cơ quan soạn thảo cũng nhận thấy nhiều hành vi cần phải được ngăn chặn từ sớm và cần được quy định xử lý hình sự.
Cụ thể, dự thảo hiện nay mở rộng trách nhiệm hình sự đối với hành vi chuẩn bị phạm tội ở 13 tội danh, tập trung tại một số nhóm tội như các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng và tội phạm về ma túy.
Về ranh giới phân biệt, Bộ luật Hình sự cũng như dự thảo hiện nay không quy định "ngay khi có ý định là bị xử lý hình sự".
Mà ý định đó phải được bộc lộ bằng hành vi khách quan, chẳng hạn như có sự chuẩn bị về công cụ, phương tiện phạm tội.
Trên cơ sở đó, cơ quan tiến hành tố tụng và cơ quan chức năng mới đánh giá, xác định hành vi để xem xét trách nhiệm hình sự. Nói cách khác, không phải cứ có ý định trong đầu là đã bị xem xét, xử lý trách nhiệm hình sự đối với hành vi chuẩn bị phạm tội. Việc này nhằm góp phần ngăn chặn tội phạm từ sớm.
Về thắc mắc quy định này có dẫn đến tình trạng xử lý trách nhiệm hình sự tràn lan hay không, Đại tá Thắng cho hay khi xem xét trách nhiệm hình sự phải tuân thủ các thẩm quyền, quy trình, trình tự, thủ tục chặt chẽ được quy định trong Bộ luật Tố tụng hình sự để đánh giá, xử lý, chứ không phải chỉ nhìn vào hành vi là có thể xem xét trách nhiệm hình sự.
