HONG KONG/THƯỢNG HẢI, ngày 25 tháng 8 (Reuters) - Việc cổ phiếu của Unitree, nhà sản xuất robot hình người nổi tiếng nhất Trung Quốc, giảm khoảng 45% kể từ khi tăng hơn năm lần trong lần ra mắt tại Thượng Hải đã làm dấy lên lo ngại về rủi ro bong bóng, thua lỗ của nhà đầu tư cá nhân và những lỗ hổng trong hệ thống IPO.
Những chiếc xích đu hoang dã trong Unitree , mức định giá - từng tăng vọt lên 66 tỷ đô la và sau đó giảm mạnh 30 tỷ đô la - đã dẫn đến những câu hỏi về việc liệu sự hưng phấn đối với trí tuệ nhân tạo và robot có vượt quá các yếu tố cơ bản hay không.
Việc bán tháo cổ phiếu sau khi niêm yết của công ty này , một trong những nhà sản xuất robot bốn chân và hình người lớn nhất thế giới, cũng đã dẫn đến việc xem xét lại cơ chế niêm yết của Trung Quốc, mà một số nhà phân tích cho rằng làm méo mó giá cả.
Cổ phiếu Unitree đã ổn định trở lại vào thứ Ba sau ba ngày giảm liên tiếp, khiến tổng mức lỗ lên tới 45% kể từ khi giao dịch mở cửa vào thứ Tư tuần trước.
Sự đảo chiều đột ngột này có thể trở thành bài học cảnh báo cho các công ty công nghệ Trung Quốc khác đang tìm cách tận dụng chính sách "tự cung tự cấp" và cơ hội IPO của Bắc Kinh. Nó cũng làm nổi bật thách thức mà chính quyền phải đối mặt trong việc thúc đẩy các ngành công nghiệp chiến lược mà không gây ra sự hỗn loạn trên thị trường.
Sự ra mắt của Unitree được kỳ vọng sẽ tạo tiền đề cho hàng loạt đối thủ trong nước chuẩn bị gia nhập thị trường.
Ông Dong Baozhen, chủ tịch công ty quản lý tài sản Lingtong Shengtai có trụ sở tại Bắc Kinh, cho biết: "Các nhà đầu tư đã bị cuốn theo câu chuyện về cuộc cách mạng công nghệ", đồng thời cảnh báo rằng "mọi bong bóng đều sẽ vỡ".
Màn ra mắt ấn tượng của Unitree là dấu hiệu của sự thổi phồng thị trường, chứ không phải sự thịnh vượng, trong lĩnh vực công nghệ của Trung Quốc, vốn đã nổi lên trong năm qua trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ gay gắt giữa nước này với Mỹ.
Màn ra mắt bom tấn diễn ra ngay cả khi lợi nhuận nửa đầu năm của Unitree cho thấy dấu hiệu giảm sút . Robot của công ty đã thu hút sự chú ý nhờ khả năng chạy, nhảy múa và biểu diễn võ thuật, nhưng Unitree lại ít thành công trong các ứng dụng thương mại rộng rãi hơn.
"Màn ra mắt ấn tượng của nó không phải được thúc đẩy bởi triển vọng tươi sáng, mà là do mong muốn của một số người muốn thổi phồng giá cổ phiếu để sau đó bán tháo với giá cao", theo lời Abraham Zhang, chủ tịch công ty đầu tư mạo hiểm China Europe Capital.
Theo bản cáo bạch, Unitree báo cáo lợi nhuận ròng điều chỉnh giảm 53% xuống còn 40 triệu nhân dân tệ (5,95 triệu đô la Mỹ) trong ba tháng đầu năm 2026.
Cổ phiếu của Unitree, công ty cạnh tranh với Tesla Và Boston Dynamics, thuộc sở hữu của Hyundai Motor Group, đã tăng 460% trong ngày giao dịch đầu tiên. Con số này cao hơn mức tăng trung bình 226% trong ngày đầu tiên giao dịch của các cổ phiếu mới niêm yết tại Trung Quốc trong ba năm qua.
CƠN SỐT BÁN LẺ
Nhà đầu tư mạo hiểm Zhang cho biết, những kẽ hở trong hệ thống IPO của Trung Quốc đã cho phép các cổ đông lớn thu lợi nhuận khổng lồ, đồng thời chuyển rủi ro sang các nhà đầu tư nhỏ lẻ tham gia vào các giao dịch trên thị trường thứ cấp.
Các chuyên gia ngân hàng cho biết, niềm tin chung vào chủ nghĩa gia trưởng trong quản lý, đề cập đến các động thái của chính phủ nhằm bảo vệ các nhà đầu tư nhỏ khỏi thiệt hại tài chính, và việc thiếu vắng các nhà bán khống đồng nghĩa với việc các đợt niêm yết định giá quá cao không gặp phải phản ứng tiêu cực ngay lập tức.
Các nhà đầu tư bị thu hút bởi đợt IPO của Unitree do nhận thấy sự hỗ trợ từ nhà nước, trong bối cảnh Trung Quốc đang cạnh tranh với Hoa Kỳ để giành vị thế thống trị về công nghệ, theo nhận định của các nhà phân tích.
Theo họ, việc niêm yết nhanh chóng trên sàn STAR Market tập trung vào công nghệ của Thượng Hải cũng là tín hiệu cho thấy sự ủng hộ của chính phủ, vì sàn này dành riêng cho các nhà đổi mới công nghệ tiên tiến trong các ngành công nghiệp chiến lược quốc gia của Trung Quốc.
Các đợt IPO của các công ty như Unitree và nhà sản xuất chip nhớ DRAM CXMT , Các công ty này bị săn đón ở Trung Quốc vì "không có nhiều công ty tốt trên thị trường chứng khoán Trung Quốc", theo lời Yuan Yuwei, nhà quản lý quỹ đầu cơ tại Trinity Synergy Investments.
Cổ phiếu của CXMT đã tăng vọt 466% trong lần ra mắt tại Thượng Hải tháng trước. Tuy nhiên, do sự giám sát chặt chẽ của các cơ quan quản lý, chỉ có 21 công ty niêm yết tại Thượng Hải trong bảy tháng đầu năm, so với 104 công ty tại Hồng Kông.
Một số ý kiến cho rằng các nhà đầu tư vào lĩnh vực robot Trung Quốc nên kiên nhẫn và có tầm nhìn dài hạn.
"Nhiều nhà sản xuất robot đầu tư rất nhiều vào nghiên cứu, nhưng các đơn đặt hàng thương mại vẫn chưa xuất hiện," ông Gao Xingkun, giám đốc quỹ của Công ty Quản lý Tài sản Miền Nam Trung Quốc, cho biết.
"Sẽ không công bằng nếu chỉ nhìn vào lợi nhuận," ông nói trong một buổi thuyết trình trực tuyến, so sánh với
giai đoạn phát triển ban đầu của ngành công nghiệp xe điện đang bùng nổ ở Trung Quốc.
NHÀ ĐẦU TƯ NHỎ BỊ THIỆT HẠI
Các sàn giao dịch chứng khoán Trung Quốc không chỉ thẩm định các công ty muốn niêm yết mà còn đưa ra hướng dẫn về giá IPO, hạn chế khả năng ứng phó của các ngân hàng trước nhu cầu sôi động.
Ông Dong cho rằng khoảng cách khổng lồ giữa giá IPO và hiệu suất giao dịch ngày đầu ra mắt có nghĩa là "một trong hai chắc chắn đã sai", và ông tin rằng hiệu suất giao dịch ngày đầu ra mắt đã bị định giá sai. "Hiệu suất giao dịch ngày đầu ra mắt là thước đo tâm lý thị trường, và tâm lý hưng phấn sẽ tạo ra bong bóng."
Giám đốc quỹ đầu cơ Yuan cho biết các kế hoạch thao túng giá cổ phiếu (pump-and-dump) trong các đợt niêm yết mới tại Trung Quốc là có thể xảy ra do các hoạt động bán khống bị hạn chế.
"Một cổ phiếu IPO trị giá 10 nhân dân tệ có thể mở cửa ở mức 100 nhân dân tệ, trước khi trượt giá trong nhiều năm. Đó là một trò lừa đảo," ông nói.
Một nhà đầu tư cá nhân bị thua lỗ khi đầu tư vào Unitree đã viết trên blog rằng ông ủng hộ sự đổi mới của Trung Quốc, nhưng "sự tập trung của cải nhanh chóng không thể được xây dựng trên nỗi đau của các nhà đầu tư cá nhân."
Theo nhà đầu tư mạo hiểm Zhang, những người trúng cổ phiếu IPO "ra về với nụ cười rạng rỡ", trong khi nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ lại rơi nước mắt.
"Vụ bê bối liên quan đến việc niêm yết cổ phiếu Unitree không phải là lần đầu tiên ở Trung Quốc và cũng sẽ không phải là lần cuối cùng."
Úp bô đẹp vcl.
