Dân số người cao tuổi của Trung Quốc đã tăng hơn 100 triệu người trong thập kỷ qua, đẩy đất nước vào một sự chuyển đổi nhân khẩu học sâu hơn, điều này được dự đoán sẽ gây áp lực lên hệ thống lương hưu và định hình lại nền kinh tế.
Theo số liệu do Bộ Dân chính và Văn phòng Ủy ban Công tác Quốc gia về Người cao tuổi công bố hôm thứ Sáu, đến cuối năm 2025, Trung Quốc sẽ có 323,38 triệu người từ 60 tuổi trở lên, chiếm 23% dân số. Con số này cao hơn so với 220 triệu người vào năm 2015, cho thấy tốc độ chuyển đổi nhân khẩu học nhanh chóng của đất nước.
Số liệu mới nhất xác nhận vị thế của Trung Quốc là một xã hội có mức độ già hóa vừa phải, một ngưỡng mà nước này đã vượt qua vào cuối năm 2023 khi tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên lần đầu tiên vượt quá 20%. Theo các tiêu chuẩn nhân khẩu học thường được sử dụng, một xã hội được coi là già hóa vừa phải khi nhóm người này chiếm từ 20% đến 30% dân số, và già hóa nghiêm trọng khi tỷ lệ này vượt quá 30%.
Trung Quốc có thể rơi vào tình trạng dân số già hóa nghiêm trọng trong thập kỷ tới. Một báo cáo của Hội đồng Nhà nước năm 2022 dự báo rằng dân số từ 60 tuổi trở lên sẽ đạt khoảng 420 triệu người vào năm 2035, chiếm hơn 30% tổng dân số. Cả số lượng người cao tuổi và tỷ lệ người cao tuổi trong dân số dự kiến sẽ đạt đỉnh điểm vào khoảng năm 2050.
Xu hướng này đang gia tăng áp lực lên dân số trong độ tuổi lao động. Đến cuối năm 2025, tỷ lệ phụ thuộc người cao tuổi đối với những người từ 65 tuổi trở lên đã tăng lên 23,1%, có nghĩa là cứ khoảng 4,3 người trưởng thành trong độ tuổi lao động thì có một người cao tuổi. Tỷ lệ này đã tăng gần gấp đôi trong thập kỷ qua.
Các nhà nhân khẩu học và kinh tế học dự đoán gánh nặng này sẽ còn gia tăng khi dân số tiếp tục già đi, gây thêm áp lực lên hệ thống lương hưu cơ bản "trả theo thu nhập" của Trung Quốc.
Sự chuyển đổi này cũng đang thử thách năng lực chăm sóc người cao tuổi của đất nước. Đến cuối năm 2025, Trung Quốc có 395.000 cơ sở và địa điểm chăm sóc người cao tuổi, bao gồm các trung tâm kết hợp dịch vụ y tế và điều dưỡng, với tổng cộng 7,68 triệu giường. Con số này bao gồm 39.200 cơ sở chăm sóc người cao tuổi đã đăng ký với khoảng 4,98 triệu giường, gần 70% trong số đó là giường điều dưỡng, cũng như 356.100 cơ sở cộng đồng với 2,7 triệu giường.
Mặc dù vậy, năng lực đáp ứng vẫn thấp hơn mục tiêu chính thức. Kế hoạch 5 năm lần thứ 14 của Trung Quốc về hệ thống chăm sóc người cao tuổi đặt mục tiêu có hơn 9 triệu giường chăm sóc người cao tuổi vào năm 2025. Thay vào đó, tổng số giường hiện có đã giảm trong những năm gần đây.
Các nhà nghiên cứu và chuyên gia trong ngành cho rằng tỷ lệ sinh giảm có thể sẽ làm suy yếu hơn nữa mô hình chăm sóc người cao tuổi truyền thống dựa vào gia đình. Khi tác động lan rộng hơn trong xã hội, áp lực đang gia tăng đối với Bắc Kinh trong việc mở rộng các biện pháp hỗ trợ gia đình và tăng cường hệ thống chăm sóc người cao tuổi chính thức.
www.caixinglobal.com
