NDMan
Senior Member
[Hk01 ngày 3 tháng 8 năm 2026]
“Trong hai năm trở lại đây, ngày càng có nhiều người đến Bắc Ninh, ai nấy đều đổ xô đến theo phong trào.”
global.hk01.com
“Trong hai năm trở lại đây, ngày càng có nhiều người đến Bắc Ninh, ai nấy đều đổ xô đến theo phong trào.”
Ông Phó Minh Đông, người đã kinh doanh dầu nhờn công nghiệp gần 30 năm tại Đông Hoản, Quảng Đông, Trung Quốc, hiện là nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Công ty Dầu nhờn Fubang. Ông chia sẻ với báo Liên Hợp Buổi Sáng rằng trong hai năm qua, ngày càng nhiều chủ nhà máy, nhà cung cấp và doanh nghiệp cùng ngành ở khu vực Đồng bằng Châu Giang lần lượt tìm đến Bắc Ninh – trung tâm công nghiệp trọng điểm ở miền Bắc Việt Nam.
Ngay từ năm 2017, ông Phó Minh Đông đã mở nhà máy tại TP.HCM, miền Nam Việt Nam. Khi đó, mục đích chính là đi theo các khách hàng chuyển hoạt động sản xuất từ Đông Hoản sang Việt Nam. Đến năm 2023, công ty tiếp tục xây dựng nhà máy tại Bắc Ninh để tiếp cận gần hơn với khách hàng và chuỗi cung ứng địa phương.
Đông Hoản – nơi ông Phó Minh Đông khởi nghiệp – từng tiếp nhận lượng lớn vốn đầu tư nước ngoài vào thập niên 1990, sau đó dần hình thành một hệ sinh thái sản xuất và chuỗi cung ứng hoàn chỉnh. Những năm gần đây, một số phương tiện truyền thông Trung Quốc bắt đầu ví Bắc Ninh như “Đông Hoản của 20 năm trước”.
Hiện nay, những cụm công nghiệp tương tự không chỉ xuất hiện tại Bắc Ninh mà còn mở rộng tới Hải Phòng ở miền Bắc, cũng như Bình Dương và khu vực lân cận TP.HCM ở miền Nam.
Theo ông Phó Minh Đông, nguyên nhân trực tiếp dẫn đến làn sóng doanh nghiệp Trung Quốc dịch chuyển xuống phía Nam là việc Mỹ liên tục siết chặt chính sách thương mại đối với Trung Quốc. Ông nói:
“Trước đây, doanh nghiệp Trung Quốc ở trong nước vừa sống thoải mái, vừa dễ kiếm tiền. Nhưng hai năm qua, bị thuế quan ép đến mức không còn cách nào khác, tất cả đều bắt đầu tìm đường ra nước ngoài.”
Sembcorp Development – công ty con thuộc sở hữu hoàn toàn của Tập đoàn Sembcorp Industries, Singapore – đã hợp tác với doanh nghiệp nhà nước Việt Nam để phát triển các Khu công nghiệp Việt Nam – Singapore (VSIP). Hiện VSIP có tổng cộng 26 khu công nghiệp tại 15 tỉnh, thành phố của Việt Nam.
Trả lời phỏng vấn, Sembcorp Development cho biết tỷ lệ doanh nghiệp Trung Quốc trong tổng số khách thuê tại các khu công nghiệp VSIP ở Việt Nam đã tăng từ khoảng 9% vào năm 2021 lên khoảng 15% vào năm 2025.
Xu hướng tương tự cũng xuất hiện tại Khu công nghiệp DEEP C ở thành phố cảng Hải Phòng. Tỷ lệ khách thuê là doanh nghiệp Trung Quốc tại đây đã tăng từ khoảng 7–8% trước đại dịch COVID-19 lên khoảng 20% hiện nay.
So với trước đây, các doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư vào Việt Nam hiện không còn giới hạn trong những ngành sản xuất thâm dụng lao động.
Ông Marco Foerster, Giám đốc khu vực ASEAN của Dezan Shira & Associates tại Hà Nội, cho biết các doanh nghiệp sản xuất công nghệ Trung Quốc như Luxshare Precision và Goertek đang mở rộng hoạt động sản xuất tại Việt Nam.
Điều này cho thấy cơ cấu doanh nghiệp Trung Quốc đến Việt Nam đã thay đổi: từ những ngành thâm dụng lao động phổ biến cách đây khoảng 10 năm như dệt may và nội thất, nay dần mở rộng sang điện tử, sản xuất chính xác và các lĩnh vực có hàm lượng kỹ thuật cao hơn.
Theo ông Foerster, trong khi ngành sản xuất Trung Quốc đang dịch chuyển lên những nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị ở trong nước, một phần công đoạn sản xuất tầm trung, định hướng xuất khẩu được chuyển sang Việt Nam nhằm tận dụng chi phí thấp hơn và những lợi thế về thuế quan.
NHÀ MÁY DỊCH CHUYỂN XUỐNG PHÍA NAM, NGHIÊN CỨU VÀ PHÁT TRIỂN VẪN Ở LẠI PHÍA TRUNG QUỐC
Tuy nhiên, ngành linh kiện gia công chính xác hiện vẫn chủ yếu tập trung tại Trung Quốc đại lục, Đài Loan và Hàn Quốc. Theo ông Foerster, dù Việt Nam đang dần xuất hiện thêm các doanh nghiệp gia công cơ khí, năng lực gia công chính xác cao vẫn còn hạn chế.
Uni-Trend, doanh nghiệp sản xuất thiết bị đo lường của Trung Quốc đã mở nhà máy tại Bắc Ninh, xác định Việt Nam là căn cứ sản xuất phục vụ thị trường Mỹ.
Ông Trương Đặng, Tổng giám đốc Uni-Trend Việt Nam, cho biết công ty đã xây dựng một số dây chuyền sản phẩm cao cấp tại Việt Nam nhưng vẫn chưa chính thức đưa vào hoạt động vì “Việt Nam hiện chưa có đủ năng lực sản xuất loại sản phẩm này”.
Kuka Home – một trong những tập đoàn sản xuất và bán lẻ nội thất lớn nhất Trung Quốc – cũng đã đưa nhà máy mới tại Việt Nam vào hoạt động từ năm ngoái để phục vụ thị trường Mỹ.
Ông Simon Lichtenberg, nhà sáng lập kiêm Tổng giám đốc điều hành của công ty, cho biết nhà máy tại Việt Nam phụ trách sản xuất những sản phẩm có quy trình tương đối đơn giản, trong khi các nhà máy tại Trung Quốc tiếp tục đảm nhận những sản phẩm phức tạp hơn.
“Hoạt động nghiên cứu, phát triển và thiết kế đều được thực hiện tại Trung Quốc.”
Ông Lichtenberg cho biết cách phân công này không hoàn toàn xuất phát từ vấn đề chi phí, mà còn bởi trụ sở chính và hệ thống nghiên cứu – phát triển của doanh nghiệp đã được xây dựng lâu năm tại Trung Quốc.
Kuka Home đã hoạt động tại Trung Quốc khoảng 30 năm. Toàn bộ hoạt động nghiên cứu và phát triển sản phẩm cho các nhà máy ở nước ngoài, bao gồm Việt Nam và Mexico, đều do đội ngũ tại Trung Quốc phụ trách.
Tạp chí Foreign Affairs của Mỹ đăng bài phân tích vào tháng 3 năm nay, cho rằng các doanh nghiệp sản xuất tiên tiến của Trung Quốc đã xây dựng được một hệ thống công nghiệp tích hợp theo chiều dọc rất cao ở trong nước. Họ có khả năng tự kiểm soát toàn bộ quy trình, từ nguyên liệu thô đến khâu lắp ráp cuối cùng, vì vậy ít phụ thuộc vào các nhà cung cấp nước ngoài.
Bài viết cũng chỉ ra rằng trong những ngành nằm ở phân khúc cao của chuỗi giá trị sản xuất như xe điện, pin và năng lượng mặt trời, doanh nghiệp Trung Quốc thường chỉ chuyển những công đoạn sử dụng nhiều lao động sang Đông Nam Á.
Bắc Kinh khuyến khích các doanh nghiệp giữ lại những công đoạn có giá trị gia tăng cao trong nước, tránh chuyển giao công nghệ cốt lõi và tri thức quan trọng ra nước ngoài.
"Hơn 90% doanh nghiệp Trung Quốc có kế hoạch mở rộng ra ASEAN; ."
Lấy ngành bán dẫn làm ví dụ, ông Foerster cho rằng nút thắt lớn nhất của ngành bán dẫn Việt Nam hiện nay là thiếu nhân lực. Không ít nhân viên sau khi gia nhập doanh nghiệp vẫn phải được đào tạo từ sáu tháng đến một năm mới có thể thực sự bắt tay vào công việc.
Chuỗi cung ứng nội địa của Việt Nam vẫn còn yếu, trong khi hệ thống hỗ trợ tương đối hoàn chỉnh chỉ tập trung tại một số ít khu công nghiệp.
Là người thường xuyên đi lại giữa Trung Quốc và Việt Nam trong nhiều năm, ông Phó Minh Đông cảm nhận rất rõ vấn đề này. Những năm gần đây, ông chứng kiến ngày càng nhiều nhà cung cấp Trung Quốc đi theo khách hàng sang Việt Nam, nhưng:
“Rất nhiều vấn đề liên quan đến sửa chữa hoặc kỹ thuật vẫn phải dựa vào nhân viên kỹ thuật Trung Quốc giải quyết.”
Sự phụ thuộc này cũng thể hiện rõ trong chuỗi cung ứng.
Reuters dẫn số liệu chính thức của Việt Nam cho biết trong 11 tháng đầu năm ngoái, tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ Trung Quốc đạt khoảng 168 tỷ USD, tăng gần 30% so với cùng kỳ và thậm chí vượt tổng kim ngạch của cả năm 2024.
Khoảng một phần ba trong số đó là linh kiện điện tử. Nhiều linh kiện được đưa sang Việt Nam để lắp ráp, sau đó tiếp tục xuất khẩu sang Mỹ và các thị trường nước ngoài khác.
Khi ngày càng nhiều nhà máy được đặt tại Việt Nam nhưng thiết bị cốt lõi và công nghệ tiên tiến vẫn nằm trong tay Trung Quốc, một câu hỏi lớn bắt đầu xuất hiện:
Liệu Việt Nam có thể xây dựng được một hệ thống công nghiệp độc lập của riêng mình, hay cuối cùng chỉ trở thành một mắt xích mở rộng ra bên ngoài của chuỗi sản xuất Trung Quốc?
中国制造迁往越南 工厂出海涌入北宁能否带来产业升级？
“这两年去（北宁）的多了，大家就是一窝蜂的。”在中国广东东莞经营工业润滑油生意近30年的付鸣东，是福邦润滑油创办人兼总裁。他告诉《联合早报》
Hỏi sao không thất nghiệp kinh khủng vậy.
team đỏ kêu lão này hung hăng nhưng là hữu dũng vô mưu, ko bằng cái đầu sành sỏi chiến lược như bên ta
