Anh Ba Ngọc Sơn
Đã tốn tiền
Lần đầu tiên xuất hiện trên chiến trường được ghi nhận công khai, các xe tăng T-72B3A của Nga trang bị hệ thống phòng thủ chủ động (APS) Arena-M - bản nâng cấp nhằm chống lại FPV drone đã kết thúc bằng sự thất bại.
Đoạn video do Trung tâm Nhiệm vụ Đặc biệt Omega thuộc Vệ binh Quốc gia Ukraine công bố cho thấy một chiếc FPV drone đã lao thẳng vào phía sau xe tăng T-72B3A mà hệ thống Arena-M không hề kích hoạt.
Chiếc xe tăng này nằm trong đoàn xe gồm 10 chiếc của Nga bị tấn công gần làng Maiak thuộc tỉnh Donetsk, Ukraine.
Cảnh FPV drone phá hủy một xe tăng T-72B3A được trang bị hệ thống phòng không chủ động Arena-M
Hiện chưa rõ có bao nhiêu xe tăng trong đoàn được trang bị hệ thống Arena-M. Ngay từ tháng 11 năm ngoái, các báo cáo đã chỉ ra rằng Nga không thể điều chỉnh hệ thống Arena-M để đánh chặn FPV drone do những giới hạn về công nghệ radar.
Cụ thể, radar gặp khó khăn trong việc phát hiện và phân loại các mục tiêu nhỏ, diện tích phản xạ hiệu dụng thấp bao gồm các loại UAV siêu nhỏ chế tạo từ vật liệu xuyên sóng radar (RF-transparent) như nhựa.
Ngoài ra, ở cự ly giao chiến ngắn, radar không thể phân biệt chính xác các mục tiêu nhỏ trên không với nhiễu địa hình mặt đất. Đây vẫn là một trong những hạn chế kỹ thuật cốt lõi của hệ thống.
Không những vậy các thuật toán phát hiện, theo dõi và ưu tiên mục tiêu của hệ thống cũng chật vật trong việc xử lý các mục tiêu di chuyển tốc độ thấp với quỹ đạo bay cực kỳ khó đoán khiến hiệu quả chống FPV drone càng bị giảm sút.
VIDEO:
Trong khi đó ông Andrii Tarasenko - nhà nghiên cứu chuyên về lịch sử phát triển xe thiết giáp lại nghi ngờ luận điểm cho rằng nguyên nhân xuất phát từ độ bộc lộ thấp của FPV drone. Ông lưu ý rằng tất cả các drone dạng này đều mang đầu đạn bằng kim loại, yếu tố vốn phải tạo ra diện tích phản xạ radar đủ để phát hiện.
Theo góc nhìn của ông, điều này có thể trỏ tới những khuyết điểm nghiêm trọng hơn nhiều trong hệ thống radar của Arena-M so với những gì các nguồn tin Nga thừa nhận.
Hệ thống phòng thủ chủ động Arena-M
Hệ thống phòng thủ chủ động Arena-M cùng các biến thể tiền thân của nó đã được nghiên cứu phát triển dưới nhiều cấu hình từ cuối thời Xô Viết.
Dù đã qua nhiều lần trình diễn công khai và liên tục có những tuyên bố về việc triển khai quy mô lớn, hệ thống này chưa bao giờ được tích hợp đại trà cho các đơn vị chiến đấu tuyến đầu.
Một chiếc T-72B3 được trang bị hệ thống phòng vệ chủ động Arena-M trong quá trình thử nghiệm vào năm 2019
Các kỹ sư Nga đã nỗ lực tích hợp hệ thống Arena-M lên các dòng xe tăng T-72B3 và T-90M ít nhất là từ năm 2019.
Đến năm 2024, một vài chiếc T-72B3 và T-90M riêng lẻ trang bị Arena-M bắt đầu xuất hiện.
Dù có những tuyên bố rằng xe tăng T-72 lắp hệ thống Arena-M đã được đưa ra chiến trường, chúng chưa từng thực chiến. Thay vào đó, những phương tiện này chỉ được sử dụng để quay một bộ phim truyền thông của Nga.
Sơ đồ hệ thống bảo vệ chủ động (APS) của Arena-M
được trang bị trên 3 loại xe tăng chủ lực của Nga trong SVO là T-72B3A, T-80BVM và T-90M
Các đợt bắn thử nghiệm thực tế của hệ thống Arena-M trên xe tăng T-72B3 vốn đã được tiến hành từ năm 2021, điều này được xác nhận qua các hình ảnh từ bãi thử phát sóng trên truyền hình nhà nước Nga.
Tổng hợp từ:
Russia's Arena-M Anti-Drone APS Fails in First Combat Use
The first publicly documented combat deployment of Russian T-72B3A tanks equipped with the Arena-M active protection system (APS), upgraded to defend againstmilitarnyi.com
Tổ hợp này được Nga rất kỳ vọng là cứu xe tăng khỏi FPV drone nhưng kiểu này thì no hope rồi
Theo thiết kế thì Arena-M có thể mang tối đa cơ số đạn đánh chặn là 26 quả, có thể đánh chặn ít nhất 10 drone FPV sau 1 lần nạp
Giá cũng ko hề rẻ, quy ra USD:
- 1 tổ hợp ít nhất từ 400k đến 500k USD (do thiết kế các cảm biến và thiết bị điện tử rất hiện đại), đã bằng 1/3 hoặc 1/4 chi phí nâng cấp thân xe từ T-72B lên T-72B3/T-72B3M
- Mỗi quả đạn đánh chặn có giá từ 3000 đến 5000 USD
Đưa vào nghiên cứu từ đầu thập niên 2010, tận 2026 mới triển khai vì chi phí quá đắt đỏ
