CielErrant
Senior Member
Chuyến thăm của Bộ trưởng Chiến tranh của Lầu Năm Góc Pete Hegseth thúc đẩy hợp tác quân sự, nhưng Việt Nam muốn đảm bảo rằng họ giữ tất cả các lựa chọn địa chính trị của mình.
Nửa thế kỷ sau sự sụp đổ của SG, Mỹ và Việt Nam đang dần tiến tới hợp tác quốc phòng sâu sắc hơn, dựa trên những lo ngại chung về Trung Quốc và mong muốn của Washington nhằm giúp Hà Nội giảm dần sự phụ thuộc lịch sử vào vũ khí Nga.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đã đến Hà Nội vào Chủ Nhật tuần trước trong chuyến thăm hai ngày, tuyên bố rằng việc thiết lập quan hệ an ninh chặt chẽ hơn sẽ là lợi ích đôi bên. “Hợp tác [quân sự] sâu sắc hơn sẽ mang lại lợi ích cho cả hai quốc gia của chúng ta,” ông Hegseth nói, sau khi đến thủ đô Việt Nam từ các cuộc họp ở Malaysia với các đối tác châu Á.
BQP Việt Nam cho biết trong một tuyên bố rằng hai nước đã đồng ý tiếp tục thúc đẩy hợp tác, bao gồm cả trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng, sử dụng ngôn từ cẩn trọng để phản ánh nỗ lực cân bằng tinh tế mà Hà Nội đang thực hiện giữa nhà cung cấp vũ khí truyền thống là Nga và phương Tây.
TBT Việt Nam (trái) gặp cựu Tổng thống Nga Dmitry Medvedev, lãnh đạo đảng Nước Nga Thống nhất cầm quyền, tại Triều Tiên ngày 10 tháng 10. Ảnh: Sputnik/AP
Chuyến thăm của ông Hegseth diễn ra giữa lúc các cuộc đàm phán kéo dài về việc Washington có thể cung cấp thiết bị quân sự cho kẻ thù cũ của mình, bao gồm máy bay vận tải và trực thăng. Tuy nhiên, nó cũng trùng với các báo cáo rằng Hà Nội đang khôi phục lại quan hệ quốc phòng với Nga, mua máy bay và hệ thống phòng không di động, đồng thời khám phá hợp tác quốc phòng với Phần Lan, Thổ Nhĩ Kỳ và Israel.
Đối với Việt Nam, quốc gia có các yêu sách chủ quyền chồng chéo với Trung Quốc ở Biển Đông, việc đa dạng hóa các quan hệ đối tác quốc phòng này giúp nước này thoát khỏi quỹ đạo của Nga giữa lúc Moscow đang duy trì quan hệ “không giới hạn” với Bắc Kinh. “Những áp lực hàng hải kéo dài từ Trung Quốc” đã thúc đẩy động thái này, ông Huỳnh Tâm Sáng, giảng viên quan hệ quốc tế tại Đại học Quốc gia Việt Nam, nói, đề cập đến các đảo nhân tạo được quân sự hóa mạnh mẽ trên các bãi đá do Trung Quốc chiếm đóng ở quần đảo Trường Sa.
Hợp tác sâu sắc hơn với Mỹ mang lại cho Việt Nam đòn bẩy ngoại giao
“Hợp tác sâu sắc hơn với Mỹ mang lại cho Việt Nam đòn bẩy ngoại giao, vì nó nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam, củng cố vị thế đàm phán” chống lại Trung Quốc và Nga, đồng thời gửi tín hiệu rằng Hà Nội không phụ thuộc vào bất kỳ cường quốc nào duy nhất, ông bổ sung.
Việt Nam đã phụ thuộc nặng nề vào vũ khí Nga trong nhiều thập kỷ, với Moscow chiếm hơn 80% nhập khẩu vũ khí của nước này từ năm 1995 đến 2022. Mặc dù các cuộc thảo luận với Washington đã tăng tốc dưới các chính quyền Mỹ trước đó, chưa có thông báo chính thức nào về bất kỳ chuyển giao vũ khí lớn nào được công bố. Trong khi đó, các báo cáo gần đây dựa trên tài liệu rò rỉ từ nhà xuất khẩu quân sự nhà nước Nga Rostec cho thấy Việt Nam đã đặt hàng lớn, bao gồm thỏa thuận trị giá ước tính 8 tỷ USD cho tối đa 40 máy bay chiến đấu đa năng Sukhoi Su-35 mới và các hệ thống chiến tranh liên quan.
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu về thuế quan tại Nhà Trắng ngày 2 tháng 4. Ảnh: Reuters
‘Chính sách gây bất an’
Những “chính sách gây bất an” của Washington trong năm qua dưới chính quyền Trump thứ hai đã khiến việc củng cố quan hệ với các đối tác khu vực trở nên cấp thiết đối với Mỹ, ông Ananta Swarup Bijendra De Gurung, chuyên gia nghiên cứu an ninh Đông Nam Á tại Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương thuộc Đại học Jawaharlal Nehru, cho biết. Việt Nam cởi mở với hợp tác quốc phòng lớn hơn với nhiều đối tác vì đa dạng hóa là thành phần chính của chính sách đối ngoại, ông Gurung nói, trích dẫn nghị quyết Bộ Chính trị tháng 1 năm 2022 đặt mục tiêu thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp quốc phòng của đất nước đến năm 2030 và xa hơn. Mục tiêu này “có thể cuối cùng đạt được thông qua hợp tác như vậy”, ông bổ sung.
Tổng thống Mỹ Joe Biden nâng ly chúc mừng với CTN Việt Nam tại Cung điện Tổng thống ở Hà Nội tháng 9 năm 2023. Ảnh: EPA-EFE
Việt Nam và Mỹ đã nâng cấp quan hệ lên quan hệ đối tác chiến lược toàn diện năm 2023 dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden, và nhu cầu hợp tác quốc phòng sâu sắc hơn chỉ tăng lên trong những năm sau đó, theo ông Nguyễn Thế Phương, nghiên cứu sinh tiến sĩ về an ninh hàng hải tại Đại học New South Wales ở Úc. “Quốc phòng và an ninh luôn là lĩnh vực kém phát triển nhất trong quan hệ song phương, do thiếu lòng tin,” ông nói, lưu ý rằng Hà Nội đóng vai trò quan trọng trong chiến lược an ninh khu vực của Washington. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn cần nhập khẩu một số vũ khí từ Nga để duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu và nỗ lực hiện đại hóa quân sự – và ông Phương cho rằng những tiếng nói lý trí hơn ở Mỹ hiểu điều này. Chuyến thăm của ông Hegseth mang lại cho Hà Nội cơ hội “giải thích hành động của mình với Mỹ, nhằm tránh bất kỳ cuộc đối đầu nào về vấn đề này và duy trì sự cân bằng bằng cách khởi xướng mua sắm vũ khí và hợp tác công nghệ quốc phòng,” ông bổ sung.
Cờ Mỹ và Việt Nam bay trong lễ đón Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth thăm Hà Nội, Việt Nam, ngày 2 tháng 11. Ảnh: AP
Trong chuyến thăm, người đứng đầu Lầu Năm Góc nhấn mạnh rằng việc cùng giải quyết các vấn đề di sản chiến tranh là ưu tiên hàng đầu và nền tảng của mối quan hệ vững mạnh. “Trong ba thập kỷ, Mỹ và Việt Nam đã đi từ kẻ thù thành đối tác,” ông nói, đề cập đến việc bình thường hóa quan hệ năm 1995, 20 năm sau khi kết thúc Chiến tranh Việt Nam. “Quan hệ quân sự của chúng ta thể hiện tình bạn và sự hợp tác của chúng ta,” ông Hegseth bổ sung, làm rõ rằng Mỹ sẽ tiếp tục giúp Việt Nam nâng cao năng lực quốc phòng và hiện đại hóa ngành công nghiệp quốc phòng. Ông cũng nhấn mạnh việc giao ba máy bay huấn luyện từ Không quân Mỹ gần đây và cho biết Washington “cam kết tiếp tục dự án này và hơn thế nữa”. Các báo cáo năm ngoái chỉ ra khả năng Mỹ bán máy bay C-130 cho Việt Nam. Một thỏa thuận sơ bộ về hai trực thăng Lockheed Martin S-92 cũng đang được báo cáo đang trong quá trình thực hiện.
Máy bay C-130 của Quân đội Mỹ thả thiết bị quân sự trong cuộc diễn tập chung ở Lithuania đầu năm nay. Ảnh: AP
Đồng thời, Việt Nam và Nga đã phát triển một phương thức bí mật để che giấu các khoản thanh toán hợp đồng vũ khí nhằm né tránh các lệnh trừng phạt phương Tây – sử dụng lợi nhuận từ các dự án dầu khí chung để thanh toán các hợp đồng quốc phòng mà không có bất kỳ chuyển khoản tiền mặt công khai nào qua hệ thống ngân hàng toàn cầu, theo báo cáo của Associated Press tháng 9 trích dẫn tài liệu chính phủ rò rỉ. Ông Huỳnh cho biết những tiết lộ như vậy sẽ khiến Washington thận trọng, nhưng dự đoán rằng Mỹ khó có thể “trừng phạt” Hà Nội vì duy trì quan hệ với Moscow. “Việt Nam vẫn là đối tác có giá trị chiến lược, vì vậy Mỹ có thể ưu tiên tham gia hơn là đối đầu,” ông nói. “Nhiều điều sẽ phụ thuộc vào việc Mỹ có thể cung cấp cho Việt Nam những lợi ích quốc phòng vượt trội hơn những gì [nước này] nhận được từ Nga.”
Một người đàn ông tạo dáng chụp ảnh trên tháp pháo của xe tăng Nga T-90A trong Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam 2024 tại Hà Nội năm ngoái. Ảnh: AFP
Cơ chế thanh toán “cửa sau” đại diện cho sự cân bằng chiến lược của Việt Nam giữa Mỹ và Nga, ông Huỳnh nói. “Nếu Mỹ bị coi là cung cấp quá ít, Việt Nam sẽ tiếp tục coi hợp tác với Mỹ là dần dần và duy trì Nga là đối tác quốc phòng truyền thống và chính yếu,” ông bổ sung. Ông Hegseth cũng thông báo tuần này rằng Mỹ sẽ cam kết một vòng tài trợ khác để dọn dẹp các chất độc còn sót lại từ Chiến tranh Việt Nam và cung cấp thêm hỗ trợ cho Hà Nội trong việc tìm kiếm hài cốt của các binh sĩ mất tích. Mô tả những điều này là “các động thái chính trị thông minh”, ông Huỳnh nói chúng cộng hưởng với tình cảm trong nước tại Việt Nam và củng cố cơ sở chính trị cho hợp tác quốc phòng sâu sắc hơn. “Đối với lãnh đạo Việt Nam, việc tiếp tục những dự án đó gửi tín hiệu về sự đáp lại, dần dần và xây dựng lòng tin với Mỹ,” ông nói.
Những trải nghiệm lịch sử của Hà Nội với sự cạnh tranh giữa các cường quốc lớn đã dạy lãnh đạo Việt Nam rằng “việc cam kết quá mức với chỉ một cường quốc là tự sát chiến lược”, ông Gurung nói. “Giữ các cường quốc lớn ở khoảng cách an toàn giúp Hà Nội điều hướng các lỗ hổng chiến lược và thích ứng với địa chính trị đang thay đổi.”
Avoiding ‘strategic suicide’: Vietnam’s US-Russia-China diplomatic dance (https://amp.scmp.com/week-asia/politics/article/3331983/avoiding-strategic-suicide-vietnams-us-russia-china-diplomatic-dance)
thì mày làm gì tao, hay phải chửi nn mới đúng ý mày
