Xuân tàn. Đào trước hiên đã rụng, pháo hoa chỉ còn là vệt sáng trong ký ức, tiếng nhạc mừng năm mới còn vương đâu đó, mà lòng người đã nghe tiếng guồng quay mưu sinh gõ cửa. Thuở ấu thời, ta mong Tết đến như mong phép màu; nay lớn rồi, ta lại sợ Xuân qua như sợ một tiếng thở dài. Bởi Tết hết không chỉ là hết mấy ngày nghỉ, mà là bắt đầu lại một năm dài – một năm mà ta không biết mình có đủ sức chèo chống hay không; một năm mà ta vẫn phải làm người trưởng thành: bình thản trước mặt người khác, và lo âu trong lòng mình.
Có một kiểu buồn rất khó gọi tên ở cuối Tết. Không hẳn là buồn vì Tết hết, mà là buồn vì mình phải quay về lại đúng chỗ cũ: lại chiếc ghế quen, những issues quen, cái inbox quen, những khoản nợ đến hạn quen – những thứ vẫn nằm đó, ngay cả khi ta vừa kịp thở ra một hơi "được nghỉ rồi". Và chính lúc ấy, nostalgia – cái hoài cảm kỳ lạ của con người – lại phủ nhẹ vào lòng như sương sớm: nhớ một thứ gì vừa mới đi qua, mà cũng nhớ cả một thời xa hơn; nhớ tiếng cười trong nhà, nhớ mùi nhang, nhớ cảm giác được phép sống chậm, được phép vô tư, được phép tin rằng đời có thể mềm lại.
Xuân vốn vô ngôn, không hứa hẹn, không bảo chứng. Nó chỉ cho ta một khoảng lặng ngắn ngủi để thở giữa hai đợt sóng sinh tồn, rồi đời lại nhấc ta lên và đặt vào nhịp quay cũ. Và trong khoảng lặng ấy, ta chợt hiểu: cái buồn hết Tết không phải vì xuân đi, mà vì ta phải trở lại với thực tại; trở lại với guồng quay không hẹn ngày dừng, với cơm áo gạo tiền không biết thương ai...
Người ta vừa nâng ly chúc nhau năm mới an vui, thì ngoài kia pháo hoa đã tàn. Và có một câu hát cũ cứ vang lên, nghe như lời nhắc rất dịu, mà lòng lại se sầu:
"No more champagne and the fireworks are through…"
— ABBA, Happy New Year
Pháo hoa tàn, champagne cạn, lời chúc vẫn còn đó nhưng đời sống thì lại bước tới, đều như nhịp kim đồng hồ. Kinh tế suy vi, lạm phát tiệm tiến, như thủy triều vô thanh mà xâm thực bãi cát đời người. Lạm phát không ầm ào như bão tố; nó đến lặng lẽ, như nước ngấm qua nền nhà. Mỗi ngày một ít, cho đến khi quay đầu nhìn lại, mới hay mình đã đứng giữa một khoảng trống lớn – nơi mọi thứ vẫn chạy bình thường, chỉ có lòng người là chênh vênh hơn trước. Người lớn không sợ khổ. Người lớn chỉ sợ bất định. Sợ một mai gió ngược, thuyền nhỏ không kịp xoay mũi.
Tết qua, guồng quay lại chuyển. Không cần "trống trận" hay "hịch văn" gì cho ghê gớm; chỉ cần một buổi sáng trở lại bàn làm việc, hộp thư đầy lên, tin nhắn nhắc việc sáng đèn, là đủ. Ta khoác áo chỉnh tề, nói năng đàng hoàng, giữ vẻ bình thản như một người đã quen với đời; nhưng trong ngực vẫn có một góc nhỏ cứ co lại mỗi khi nghĩ đến tương lai – tương lai của giá cả, của công việc, của một năm vận nước nổi trôi.
Đêm cuối Tết, ngồi nhìn cành mai héo, ta chợt hiểu: Xuân chưa từng rời đất trời, chỉ có ta rời khỏi miền vô ưu. Thế sự bất định, kinh tế biến thiên, vật giá như diều gặp gió; song nếu giữa cơn ba đào ấy tâm chưa loạn, niềm tin chưa tuyệt, thì dẫu cơm thanh đạm, đời vẫn chưa đến nỗi khốn cùng. Bởi nếu đời đã khó, thì ít nhất… mình đừng làm nó khó thêm bằng cách tuyệt vọng.
Xuân tàn không phải là hết; chỉ là khúc nhạc vui đã lặng, nhường chỗ cho tiếng sóng vỗ mạn thuyền. Hải trình vẫn tiếp, trời có thể nhiều mây, nhưng người còn chèo — ấy là chưa lạc bến.
"Bãng lãng song ngoài nắng tà giăng,
Nhà vàng ai thấy lệ ướt khăn.
Xuân đã sắp tàn sân quạnh quẻ,
Hoa lê đầy đất cửa cài then."
— Lưu Phương Bình, Xuân oán
