kiến thức Kết nối sâu - cộng sinh cùng AI

PhuThoDien đã nói:

Mind map toàn bộ kiến thức về Linux

Mình đang vẽ Mindmap toàn bộ các kiến thức liên quan đến Linux, từ các tri thức cần học, ứng dụng, thị trường việc làm... giống như ảnh ở bài viết.
Mọi người có thể tải file mindmap ở link dưới phần comment. Để mở được file mindmap, cần phải cài đặt phần mềm X-mind trên Windows.
Hiện tại mindmap mới xong phần ứng dụng và các ngành nghề liên quan ~ 20% tri thức. Mình sẽ hoàn thiện file mind map trong thời gian sớm nhất.
Điểm đặc biệt của file này là mình sẽ quan sát toàn bộ thị trường việc làm, update bảng xếp hạng số lượng tuyển dụng của các ngành nghề liên quan đến Linux mỗi 6 tháng 1 lần.
Ví dụ như đợt này, các job về Cyber Security đang dễ tuyển hơn rất nhiều so với Embedded, nhất là đối với level Fresher. Cyber security cũng có số lượng việc làm khá lớn ~ 6, 70% so với embedded Linux.

Mở rộng thêm ra thì trong năm nay mình sẽ upload toàn bộ chương trình "Linux system programming học ngược" lên youtube. Chương trình này sẽ đào tạo kiến thức Linux internal nhưng áp dụng phổ rộng cho nhiều lĩnh vực, ví dụ như Devops, Cyber Security, Automation test, Embedded...
Mọi người nên sử dụng git để clone toàn bộ repo về, thỉnh thoảng dùng câu lệnh git poll để lấy file mới nhất về máy local.
Link git: link github
Xem tệp đính kèm 3131815Xem tệp đính kèm 3131816Xem tệp đính kèm 3131814

Nhấp để mở rộng...

PhuThoDien đã nói:

Đây là một dạng “sa sút trí tuệ hiện đại” — nhìn bên ngoài thì vẫn làm việc bình thường, nhưng độ dẻo dai tư duy đang xuống dốc mà không hay.

Nhấp để mở rộng...

PhuThoDien đã nói:

Bài số 3: Tổng quan về hệ điều hành Linux
Thông thường theo phương pháp học truyền thống, chúng ta sẽ bỏ qua phần tìm hiểu về lịch sử ra đời, điểm mạnh điểm yếu... của một loại công nghệ. Thay vào đó, chúng ta sẽ học thẳng vào các topic kỹ thuật nhằm mục đích áp dụng trong công việc.
Tuy nhiên, để lên được tầng 4 của thang đo Bloom, người học bắt buộc phải đào sâu xuống bản chất của loại công nghệ, bao gồm lý do tại sao nó ra đời, so sánh đặc điểm với những loại công nghệ khác tương tự... Việc này khiến cho bài học tổng quan về Linux trở thành 1 topic quan trọng.

Nói ngắn gọn thì để lên được tầng 4, chúng ta không dừng lại ở việc hiểu một sự kiện diễn ra như thế nào mà còn phải biết tại sao nó lại diễn ra.
Trong video này, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về bức tranh tổng quan của hệ điều hành Linux. Từ lịch sử ra đời -> điểm mạnh/yếu -> ứng dụng -> các nghề nghiệp xoanh quanh Linux -> Các kiến thức cần học đối với từng nghề.
Link video:

Link tài liệu học tập trên github: github.com/phuthodien/human_ai_symbiosis

Nhấp để mở rộng...

MALFOY đã nói:

bác cho em hỏi mục tiu bác lập topic này ra là để chia sẻ kiến thức AI hay sao, kiểu em thấy khá nhiều thứ mới mẻ dù em dùng chat gpt từ hồi nó mới ra đời.

Nhấp để mở rộng...

thangngu123 đã nói:

Thấy bác có link training trên github 1, 2 ngày rồi mà ch thấy vid nhỉ

Nhấp để mở rộng...

canh_1412 đã nói:

Đúng rồi. Khi làm dụng qua nhiều, khiến mình lười suy nghỉ hẳn. Nếu bây giờ tuyển 1 đứa đã quen với AI vào maintian hệ thống mà không có cho dùng AI. tớ nghỉ nó sẽ ko làm nổi.

Nhấp để mở rộng...

PhuThoDien đã nói:

Xu hướng nghề nghiệp trong tương lai. Phần 1
Thế giới hậu AI. Bài 1 – Tiếng Anh, một kỹ năng sẽ bị AI thay thế trong tương lai gần.

Nội dung của chuỗi bài viết này tập trung mô tả vào việc ảnh hưởng của AI đến các ngành nghề, cách mà người ta làm việc trong tương lai. Thế giới hậu AI là nơi mà tất cả mọi người, kể cả những lao động phổ thông cũng biết đến sự ảnh hưởng của nó, giống như việc mọi người sử dụng smartphone ở hiện tại.

Tại sao mình lại có ý tưởng viết về chủ đề này. Bản thân mình là 1 lập trình viên, nơi mà AI phát triển như vũ bão và có khả năng thay thế, đào thải nhân lực rất nhanh. Ngoài ra mình là 1 ông bố 2 con, khoảng 15 – 20 năm nữa các cháu mới tham gia vào thị trường việc làm. Làm việc trong lĩnh vực CNTT cho mình cơ hội tìm hiểu và đánh giá được sự ảnh hưởng của AI đến các ngành nghề trong tương lai. Thông qua đó, mình muốn hình dung ra được bức tranh về cách con người làm việc sau này, những ngành nghề gì sẽ biến mất, ngành mới nào được tạo ra. Những kỹ năng gì sẽ trở nên hữu dụng hoặc không cần thiết sau này.

Trong quá trình tìm hiểu, mình đã đọc rất nhiều các bài phân tích, nghiên cứu khoa học trên mạng, thay vì gửi link, mình sẽ để keyword bôi đậm thường là tên của các bài báo để mọi người có thể tự đối chiếu nếu có nhu cầu. Mình không muốn dẫn link trực tiếp vì lo ngại thuật toán đánh giá spam của Facebook.

Chúng ta cùng quay lại với nội dung bài viết. Ngày trước, thường những phát minh trong CNTT chỉ ảnh hưởng nhiều đến những người đang làm trong lĩnh vực này. Những người ngoài ngành, đang làm công việc khác có thể không biết đến nếu không có sở thích tìm hiểu về công nghệ. Tuy nhiên với công nghệ AI, ngay tại thời điểm hiện tại, đã có 1 số ngành nghề non tech trong xã hội bị ảnh hưởng lớn, có thể ví dụ như Nhân viên trả lời tổng đài, Trực và trả lời khách hàng, Tạo nội dung marketing, Dịch thuật, Chỉnh sửa video. Bài viết này mình sẽ nói về kỹ năng sử dụng tiếng Anh, một kỹ năng được các bậc phụ huynh đầu tư rất nhiều cho con cái. Với sự phát triển của AI, trong tương lai 15 năm nữa, lúc đó kỹ năng này có còn quan trọng không.

Đặt giả thiết chúng ta là những người học và sử dụng tiếng anh như 1 ngôn ngữ thứ 2. Đã có thống kê mục tiêu hướng đến của nhóm đối tượng này là sử dụng tiếng anh ở mức độ cơ bản, thường là trình độ B2 hoặc B1. Với khả năng dịch của AI hiện tại, điểm số chung của nó đã cao hơn trình độ này rồi. AI làm tốt hơn ở khả năng dịch text và viết, yếu hơn ở khả năng nghe và nói. Nhưng điểm số đánh giá chung các chỉ số thì đã cao hơn người học phổ thông. 1 số bài test, đánh giá về khả năng dịch của AI: Generative AI for Translation in 2025, Evaluating OpenAI's Whisper ASR.

Chi tiết hơn, về mặt kỹ thuật, ở thời điểm hiện tại, AI có 1 số điểm yếu cần cải thiện:
1. Dịch tiếng Anh trong môi trường bị lẫn tiếng ồn.
2. Dịch tiếng Anh với những accent khó như tiếng anh Ấn, người nói đầu bên kia phát âm sai.
3. Độ trễ của tai nghe phiên dịch. Loại tốt nhất hiện tại trễ khoảng 300 ms.
Về cơ bản thì các điểm yếu kỹ thuật ở thời điểm hiện tại không phải vấn đề lớn, AI trong tương lai sẽ còn phát triển hơn rất nhiều.

Ngoài rào cản về kỹ thuật, con người có các rào cản về tâm lý, định kiến xã hội. Chúng bao gồm:
1. Dùng AI dịch khiến nhiều người cảm thấy mình "kém", mất chủ động.
2. Người dùng sợ lỡ máy dịch sai, ngại dùng trong giao tiếp quan trọng.
3. Tâm lý xã hội vẫn xem biết tiếng Anh là một kỹ năng giá trị cá nhân.

Tóm tắt lại, AI ở thời điểm hiện tại đã có trình độ tiếng anh tổng hòa Nghe, nói, đọc, viết tốt hơn đa số người học tiếng anh phổ thông. Hiện tại tuy có 1 số giới hạn về mặt kỹ thuật cần cải thiện nhưng chắc chắn AI sẽ làm tốt trong tương lai 15 năm tới. Thay vào đó, những vấn đề về tâm lý, định kiến xã hội mới là rào cản chính ngăn chặn AI thay thế hoàn toàn kỹ năng tiếng Anh. Chưa có nghiên cứu khoa học nào để đánh giá mất bao lâu thì những rào cản xã hội này mới biến mất.
Ngoài ra, tiếng Anh không phải là ngoại ngữ duy nhất, chúng ta còn có tiếng Nhật, Hàn, Trung, Đức... Bản thân ông chủ tại các nước đó cũng thích người lao động nước ngoài nói được ngôn ngữ mẹ đẻ của họ hơn. AI có thể dịch tốt qua lại giữa các ngôn ngữ chứ không chỉ duy nhất tiếng Anh.
Tiếng Anh trong tương lai gần ~ 5 năm sẽ vẫn cần thiết, nhưng trong tương lai xa thì có lẽ không cần. Việc đầu tư học cho các cháu bé cần phải có sự đánh giá lại, học để có điểm cao, thi vào các trường tốt, hay học để sử dụng sau này trong quá trình làm việc.

Nhấp để mở rộng...

ohmycash đã nói:

Mình nghĩ tiếng Anh sau này nó sẽ thành 1 môn năng khiếu, giống như chơi nhạc hay vẽ tranh bây giờ. Ng ta học vì sở thích thôi.

Nhấp để mở rộng...

PhuThoDien đã nói:

Đúng rồi bác, các bài test benchmark của thiết bị dịch AI bây giờ đã cho chất lượng dịch tốt hơn hầu hết người học tiếng anh như ngôn ngữ thứ 2 rồi. Chưa kể bọn này nó còn dịch đa ngôn ngữ, có nghĩa là đầu bên kia nói tiếng mẹ đẻ cũng đc.
Nên giờ nếu phụ huynh đầu tư cho con học tiếng anh ở cấp 1 rồi mong chờ con sẽ có việc làm tốt sau này nhờ lợi thế ngoại ngữ thì khả năng cao là out meta rồi.

Nhấp để mở rộng...

meekoo đã nói:

Về vụ dịch này trên voz bàn cũng nhiều rồi. Nói chung là hiện tại, tương lai gần 4-5 năm sau, chắc chắn luôn, bạn vẫn phải học TA hoặc ngôn ngữ khác (cần thiết để làm việc, giao tiếp trong thời gian thực) cho ra ngô ra khoai. Việc quá dựa dẫm vào AI sẽ làm bạn chậm lại đáng kể trong các tình huống cọ sát trực tiếp, hoặc tăng thêm chi phí thời gian chờ đợi AI cho ra kết quả, do hiện tại AI vẫn chưa thực sự hoàn thiện, và thần kì như "bánh mì chuyển ngữ" của doraemon.

Với mình, trẻ con ở VN vẫn nên nghiêm túc trong việc tiếp xúc thêm TA, và chắc chắn việc học thêm TA ko bao giờ outmeta cả.

Nhấp để mở rộng...

PhuThoDien đã nói:

Video bài nào cơ bác. Link trên github em nhớ ko nhầm thì mới đến bài số 4. Nhưng chưa quay video được tại tối hôm thứ 6 vừa rồi học sinh nó xin nghỉ để đi chơi với người yêu.

Nhấp để mở rộng...

thangngu123 đã nói:

unit 4 ấy bác

Nhấp để mở rộng...

PhuThoDien đã nói:

À đúng rồi bác, unit 4 thứ 2 em mới quay. Tức là ngày mai. 3 unit đầu bác xem thấy thế nào, có khác với phần lý thuyết em viết ko

Nhấp để mở rộng...

thangngu123 đã nói:

E thấy ổn. Tuy nhiên phần trả lời vẫn là lấy dữ liệu trước đến nay bác với con GPT cùng trò chuyện nên người học chưa thể train đủ cho nó trả lời như giống của bác được. Dù sao thì bài giảng và mục tiêu của bác cũng rất hay, bình thường là người ta đã dùng để làm ra một khóa học rồi

Nhấp để mở rộng...

PhuThoDien đã nói:

Đúng rồi bác, mục tiêu em lập thread này để chia sẻ cách sử dụng AI bền vững, để người dùng có sự phát triển trí tuệ song hành cùng vs AI.
Cách sử dụng AI như vậy không giống vs các phương pháp ở trên mạng nên mọi người sẽ thấy nó mới.
Ví dụ như cách sử dụng Prompt của em là prompt nhiều turn, ngôn ngữ tự nhiên chứ ko theo chuẩn format prompt như trên mạng.

Nhấp để mở rộng...

PhuThoDien đã nói:

Xu hướng nghề nghiệp trong tương lai. Phần 1
Thế giới hậu AI. Bài 1 – Tiếng Anh, một kỹ năng sẽ bị AI thay thế trong tương lai gần.

Nội dung của chuỗi bài viết này tập trung mô tả vào việc ảnh hưởng của AI đến các ngành nghề, cách mà người ta làm việc trong tương lai. Thế giới hậu AI là nơi mà tất cả mọi người, kể cả những lao động phổ thông cũng biết đến sự ảnh hưởng của nó, giống như việc mọi người sử dụng smartphone ở hiện tại.

Tại sao mình lại có ý tưởng viết về chủ đề này. Bản thân mình là 1 lập trình viên, nơi mà AI phát triển như vũ bão và có khả năng thay thế, đào thải nhân lực rất nhanh. Ngoài ra mình là 1 ông bố 2 con, khoảng 15 – 20 năm nữa các cháu mới tham gia vào thị trường việc làm. Làm việc trong lĩnh vực CNTT cho mình cơ hội tìm hiểu và đánh giá được sự ảnh hưởng của AI đến các ngành nghề trong tương lai. Thông qua đó, mình muốn hình dung ra được bức tranh về cách con người làm việc sau này, những ngành nghề gì sẽ biến mất, ngành mới nào được tạo ra. Những kỹ năng gì sẽ trở nên hữu dụng hoặc không cần thiết sau này.

Trong quá trình tìm hiểu, mình đã đọc rất nhiều các bài phân tích, nghiên cứu khoa học trên mạng, thay vì gửi link, mình sẽ để keyword bôi đậm thường là tên của các bài báo để mọi người có thể tự đối chiếu nếu có nhu cầu. Mình không muốn dẫn link trực tiếp vì lo ngại thuật toán đánh giá spam của Facebook.

Chúng ta cùng quay lại với nội dung bài viết. Ngày trước, thường những phát minh trong CNTT chỉ ảnh hưởng nhiều đến những người đang làm trong lĩnh vực này. Những người ngoài ngành, đang làm công việc khác có thể không biết đến nếu không có sở thích tìm hiểu về công nghệ. Tuy nhiên với công nghệ AI, ngay tại thời điểm hiện tại, đã có 1 số ngành nghề non tech trong xã hội bị ảnh hưởng lớn, có thể ví dụ như Nhân viên trả lời tổng đài, Trực và trả lời khách hàng, Tạo nội dung marketing, Dịch thuật, Chỉnh sửa video. Bài viết này mình sẽ nói về kỹ năng sử dụng tiếng Anh, một kỹ năng được các bậc phụ huynh đầu tư rất nhiều cho con cái. Với sự phát triển của AI, trong tương lai 15 năm nữa, lúc đó kỹ năng này có còn quan trọng không.

Đặt giả thiết chúng ta là những người học và sử dụng tiếng anh như 1 ngôn ngữ thứ 2. Đã có thống kê mục tiêu hướng đến của nhóm đối tượng này là sử dụng tiếng anh ở mức độ cơ bản, thường là trình độ B2 hoặc B1. Với khả năng dịch của AI hiện tại, điểm số chung của nó đã cao hơn trình độ này rồi. AI làm tốt hơn ở khả năng dịch text và viết, yếu hơn ở khả năng nghe và nói. Nhưng điểm số đánh giá chung các chỉ số thì đã cao hơn người học phổ thông. 1 số bài test, đánh giá về khả năng dịch của AI: Generative AI for Translation in 2025, Evaluating OpenAI's Whisper ASR.

Chi tiết hơn, về mặt kỹ thuật, ở thời điểm hiện tại, AI có 1 số điểm yếu cần cải thiện:
1. Dịch tiếng Anh trong môi trường bị lẫn tiếng ồn.
2. Dịch tiếng Anh với những accent khó như tiếng anh Ấn, người nói đầu bên kia phát âm sai.
3. Độ trễ của tai nghe phiên dịch. Loại tốt nhất hiện tại trễ khoảng 300 ms.
Về cơ bản thì các điểm yếu kỹ thuật ở thời điểm hiện tại không phải vấn đề lớn, AI trong tương lai sẽ còn phát triển hơn rất nhiều.

Ngoài rào cản về kỹ thuật, con người có các rào cản về tâm lý, định kiến xã hội. Chúng bao gồm:
1. Dùng AI dịch khiến nhiều người cảm thấy mình "kém", mất chủ động.
2. Người dùng sợ lỡ máy dịch sai, ngại dùng trong giao tiếp quan trọng.
3. Tâm lý xã hội vẫn xem biết tiếng Anh là một kỹ năng giá trị cá nhân.

Tóm tắt lại, AI ở thời điểm hiện tại đã có trình độ tiếng anh tổng hòa Nghe, nói, đọc, viết tốt hơn đa số người học tiếng anh phổ thông. Hiện tại tuy có 1 số giới hạn về mặt kỹ thuật cần cải thiện nhưng chắc chắn AI sẽ làm tốt trong tương lai 15 năm tới. Thay vào đó, những vấn đề về tâm lý, định kiến xã hội mới là rào cản chính ngăn chặn AI thay thế hoàn toàn kỹ năng tiếng Anh. Chưa có nghiên cứu khoa học nào để đánh giá mất bao lâu thì những rào cản xã hội này mới biến mất.
Ngoài ra, tiếng Anh không phải là ngoại ngữ duy nhất, chúng ta còn có tiếng Nhật, Hàn, Trung, Đức... Bản thân ông chủ tại các nước đó cũng thích người lao động nước ngoài nói được ngôn ngữ mẹ đẻ của họ hơn. AI có thể dịch tốt qua lại giữa các ngôn ngữ chứ không chỉ duy nhất tiếng Anh.
Tiếng Anh trong tương lai gần ~ 5 năm sẽ vẫn cần thiết, nhưng trong tương lai xa thì có lẽ không cần. Việc đầu tư học cho các cháu bé cần phải có sự đánh giá lại, học để có điểm cao, thi vào các trường tốt, hay học để sử dụng sau này trong quá trình làm việc.

Nhấp để mở rộng...