Để có một mâm tươm tất trước cúng rước ông bà sau thân bằng quyến thuộc cùng quây quần tề tựu ăn uống hàn huyên sau một năm ai nấy đều bận bịu làm ăn xa, khâu chuẩn bị của gia đình tôi có khi bắt đầu từ nửa tháng trước Tết.
Đó là khi tía đi dọc mép kinh rạch, vung dao bầu chặt đám lác dù về chẻ lạt. Má đi chợ lựa vài dây mỡ thịt ướp trữ đông dần. Chợ quê nhỏ xíu, má biểu đợi đến cận Tết người mua đông ken thì chẳng còn mấy mỡ ngon. Cùng với nếp ngỗng, lá chuối, đậu xanh..., hợp thành nguyên liệu để gói nồi bánh tét nấu vào đêm 29 Tết.
Bánh Tét không thể thiếu vào ngày Tết ở miền Tây
Nếu mâm ngũ quả, bánh tét, kẹo mứt là những thức được dâng cúng trên bàn thờ suốt ba ngày Tết, thì bữa cơm sum họp của người miền Tây không thể thiếu những món cơ bản như thịt kho hột vịt ăn kèm giá chua, tôm khô củ kiệu, chả lạnh, lạp xưởng tươi, khổ qua nhồi thịt, canh củ quả hoặc lẩu cù lao...
Để chống ngán, nhiều gia đình còn bổ sung vào thực đơn ngày Tết nhiều món như cá lóc nướng trui, chả giò, gỏi ngó sen hay thịt luộc cuộn bánh tráng...
Đã thành lệ, dù đã có phần tinh giản cho phù hợp với lối sống hiện đại, má tôi vẫn làm sao chuẩn bị cho được vài món ngon đặc trưng nhất, để bữa cơm đoàn viên tươm tất và đủ đầy.
Trong lúc chuẩn bị món ăn, má luôn nhắc nhớ nhiều kỷ niệm về thời xa xưa. Má dặn, mâm cơm Tết là để dâng lên bàn thờ tưởng nhớ ông bà tổ tiên, nên dù chẳng quá kỳ công thì cũng không chuẩn bị sơ sài được.
Vậy là từ hơn tuần trước Tết, má đã tranh thủ mua về chục ký cải tùa xại (cải bẹ xanh). Rửa sạch phơi qua một con nắng thiệt đặng (nắng gay gắt) là má xếp vào khạp (chum, lu) để muối chua.
Cách làm của má thường không trụng sơ, vì cải nhanh chua nhưng cũng nhanh ủng lá. Cứ phơi nắng ráo rồi mang muối, thời gian chờ có thể kéo dài hơn, nhưng có thể cất trữ hàng tháng dài.
