[Tâm sự - Chuyện nghề] Những công việc và bài học đắt giá đến định hướng tương lai(tiếp)

Chào các bác, thím, anh em VOZ!
Sau khi post phần 1 về chuyện chọn ngành, chọn trường, em rất bất ngờ khi nhận được nhiều câu hỏi, góp ý và sự quan tâm của anh em. Hôm nay xin phép tiếp tục phần 2: chuyện đi làm – những cú vấp đầu đời và điều em học được sau từng công ty.

Thực tập sớm? Làm nhiều công ty vậy có ổn không?
Vâng, em cũng tự hỏi mình như thế. Nhưng nhìn lại thì mỗi công ty, mỗi trải nghiệm – dù thành hay bại – đều để lại cho em một bài học. Có chỗ là khởi đầu ấm áp, có nơi là hồi chuông cảnh tỉnh, có đoạn thì như tát vào mặt – cho em tỉnh ra giữa cái ngành mà ai cũng bảo “hot ngàn đô”.

Công ty 1: T***– phần mềm nhỏ ​

Sau kỳ thi đại học, khi bạn bè đang xả hơi, em thì nhận được tin nhắn từ một người bạn cũ hồi cấp 3, tên X:

• X: “Này H,H đi làm không?”
• Em: “Làm gì thế?”
• X: “Làm IT, chỗ người quen tớ.”

Nghe là thấy hấp dẫn rồi. Thế là em xin thông tin, rồi apply luôn. Với vòng phỏng vấn đơn giản, không CV – được nhận ngay vì là người quen giới thiệu.
Công ty T là một nhánh nhỏ tại HP, trụ sở chính ở HD. Chi nhánh HP chỉ có đúng... 4 người, nếu tính cả em. Nhưng điều đặc biệt là ai cũng có một câu chuyện riêng:

• Anh A – trưởng phòng, cựu nhân viên Viettel, tách ra khởi nghiệp. Người đã phỏng vấn, nhận em vào làm.
• Anh Th – từng học cùng trường, anh đang học năm 3 IT thì gặp được anh A, theo anh cho đến tận bây giờ, nhưng thời điểm ấy lại là thời điểm dịch, việc IT lại nhiều, nên anh đã chán học rồi dần dần bỏ sang làm ngoài cùng anh A, bỏ bê việc học rồi bỏ ngang cơ hội lấy bằng đại học. Giờ code tốt, làm project mượt, nhưng luôn canh cánh việc không có bằng đại học. Anh từng bảo:
  
  

  "Không có bằng, nhảy việc khó lắm em ạ. Lương không cạnh tranh nổi với thằng có bằng mà code ngang mình."

  Nhấp để mở rộng...

• Anh T – tiền bối gần nhất, học IT cùng trường, làm về AI nhưng khó quá nên bỏ, quay đầu về web. Là người cầm tay chỉ việc cho em trong những ngày đầu.

Mọi người trong công ty khuyên em nên học từ web, rồi mở rộng sang app. Công nghệ sử dụng chủ yếu là: HTML5, CSS, Bootstrap, PHP (Yii), MySQL – combo mà giờ nghe lại còn hơi rùng mình vì “PHP Yii” thực sự... cứng đầu.
Những ngày đầu, em háo hức như học sinh mới nhập học: tới sớm, nghe giảng, code theo tutorial. Nhưng rồi dần dần, sự ham chơi của một đứa vừa thoát khỏi áp lực kỳ thi, cộng với cách sắp xếp thời gian thiếu kỷ luật, khiến mọi thứ trượt dốc.
Code của em ngày càng giống “vẹt”: copy, sửa vài chỗ, chạy được là xong. Không hiểu sâu, không có tư duy. Mỗi lần ngồi trước máy, em không còn hứng thú. Mỗi dòng code là một cơn ngáp dài.
Rồi anh T nghỉ việc, người “cầm tay chỉ code” không còn, em như cá mất nước. Em không dám đối diện với anh A và anh Th – những người từng đặt kỳ vọng vào em. Em rút lui lặng lẽ, không một lời chào tử tế.

Công ty 2: Y***** – KCN Nomura, HP công ty của Nhật sản xuất về dây dẫn, linh kiện ô tô​

Sau khi out khỏi công ty 1, em thi xong học kỳ và bước vào kỳ nghỉ hè. Không có định hướng gì rõ ràng, em xin vào làm công nhân tại công ty Nhật trong KCN Nomura.
3 ngày đầu: học việc. Ngon lành, có điều hòa, có lương.
Ngày thứ 4 trở đi: xuống xưởng. Đứng 8 tiếng/ngày, thao tác liên tục, không có thời gian để thở. Về đến nhà là chân tay tê dại, run như lên đồng. May sao, trong xưởng có nhiều sinh viên thực tập như em – bị trường “bán” vào với mức lương rẻ mạt. Có người tán phét, làm việc đỡ buồn.
Công ty Nhật cực kỳ kỷ luật. Từ cách gấp khăn, đeo găng đến lời chào buổi sáng. Nhưng bù lại: lương ổn, làm giờ hành chính, ít OT, gần nhà – với người thích ổn định thì là lựa chọn không tồi.

Công ty 3: T****** – KCN An Dương công ty của tàu khựa, e làm ở tầng sản xuất robot hút bụi​

Tết đến, trường cho nghỉ dài. Em lại đi làm – lần này vào công ty TQ, làm ở bộ phận robot hút bụi.
Công việc nhẹ hơn công ty Nhật, nhưng đổi lại là... tăng ca triền miên. Được cái, lương khá.
Ở đây, em gặp đủ hạng người: người trẻ, người già, người học hết cấp 2, người tốt nghiệp đại học. Và em nhận ra, nhiều người chỉ cần biết tiếng trung, thì vào đây cũng được làm quản lí 1 dây chuyền nho nhỏ, thậm chí 1 khu xưởng nhỏ, và nhiều ac cũng chỉ cần tiếng trung và bằng đh là có thể có 1 công việc lương cao so với mặt bằng chung ở hp như thu mua, trợ lí,hành chính nhân sự… Vì nội quy, quy định ở đây khá lỏng, nên 1 số góc khuất y như các ae đã chia sẻ ở các bài góc khuất về kcn.

Công ty 4: H** - Công ty về tàu hàng rời ​

Đến hè năm 2, nhà trường yêu cầu thực tập chuyên ngành. Lúc đầu, em tính “mua dấu”, rồi vào KCN tiếp tục làm lấy tiền. Nhưng em bỗng tự hỏi:

“Mình sẽ sống cuộc đời như thế mãi à? Làm công việc lặp đi lặp lại, không kỹ năng, không ngoại ngữ, không định hướng?”

Nhấp để mở rộng...

Thế là em mạnh dạn xin cô chú cho vào công ty của cô chú làm intern. Lúc đầu chỉ định vào “cho có”, nhưng rồi em bị choáng. Ở đây, ai cũng có trình độ, mọi người đa số đều biết tiếng anh, giao tiếp với làm việc với người nước ngoài mỗi ngày, ngoài ra còn có người biết cả tiếng Trung, tiếng Nhật. Vì chán code nên em cũng thử sức xin làm ở vị trí khác ngành học, nhưng với vốn tiếng Anh bập bõm của em thì em chỉ bắt đầu được với intern ở phòng Nhân sự - Thuyền Viên. Em học được khá nhiều, về vị trí, các chức danh của thủy thủ trong tàu, công ty sử hữu những con tàu gì, các kí hiệu về tàu mang ý nghĩa gì,..... Em được 1 chị sinh năm 2k3, cũng mới vào làm, c làm mentor cho em. Sau khi làm việc 1 thời gian, em nói chuyện với em mới biết, c học quản lí hàng hải, gpa 3.59 nhưng vốn tiếng anh của c cũng như em, thời đại học c học ngày học đêm cày gpa, nhưng sau đi làm c mới ngộ ra, mọi thứ c đang làm mang tiếng đúng ngành học nhưng chả vận dụng được nhiều, vẫn phải tự bơi, học thêm nghiệp vụ của tàu, công ty để làm, thứ mà c hối tiếc nhất mà c chia sẻ với em đó là "việc học tiếng". Đến khi đi làm c mới thấy không có tiếng thì bất lợi tới sự phát triển đến sự nghiệp như thế nào, đến hiện tại khi c đi làm, nhiều lúc việc nhiều còn phải đem về nhà làm, xong rồi còn cuộc sống cá nhân, riêng tư làm thời gian học của c hạn hẹp, gần như không còn thời gian để c có thể học. C ấy cũng khuyên em nên chịu khó cày tiếng, sau này nếu làm trái ngành thì có thể theo được dễ dàng hơn.
Cô chú em cũng thẳng thắn:

“Nếu muốn làm ở đây sau này, thì học tiếng Anh, đặc biệt là tiếng Trung. Nếu thiếu tiền, cô chú hỗ trợ. Nhưng chỉ hỗ trợ nếu con thực sự nghiêm túc.”

Nhấp để mở rộng...

Lời kết: Cơ hội thì có, nhưng nếu không tự rèn mình – thì chỉ là ảo tưởng​

Đến thời điểm hiện tại, em vẫn chưa chắc mình sẽ làm IT hay chuyển hướng. Nhưng ít nhất, em hiểu rằng:

• Lập trình không phải là nghề dành cho người lười suy nghĩ
• Ngoại ngữ là con đường ngắn nhất để bước ra khỏi cái ao làng của mình

Em đang suy nghĩ: có nên xin cô chú tài trợ học tiếng không? Nếu xin thì nói sao để thuyết phục? Và ngoài học tiếng ra thì ac còn lời khuyên nào cho e thì e xin nhận ạ, e thấy ngành it h theo thì vẫn được, nhưng cạnh tranh ngày nay khá cao, nhất là đứa sinh viên ở 1 trường đh ngoài hà nội.(Em được vào vòng trong olp tin học ở trường, nếu qua đợt test sắp tới thì em có thể vào HCM để thi ạ).​

Rất mong các bác, các thím trên VOZ chia sẻ kinh nghiệm.

Ký tên: H – 2k5, sinh viên HP, đang học cách “code lại cuộc đời”

Nhấp để mở rộng...

Đương nhiên phải học rồi, nhưng theo mình thay vì đầu tư nhiều thời gian vào học tiếng anh, tiếng trung thì chỉ nên học tầm 6 7 phần thôi, còn lại đầu tư vào chuyên môn chính, sau này nếu môi trường cần tiếng anh thì bỏ thời gian ra học thêm để được 8, 9 ,10 chứ cái gì cũng đầu tư thì hơi vất vả. Quan trọng nhất là lúc đi làm phải biết học thêm gì để vượt lên, để thành công

làm công ty Trung có đấu đá nhiều hok em, có tù túng quá không, a đang định học tiếng Trung.

AnhHuNho đã nói:

làm công ty Trung có đấu đá nhiều hok em, có tù túng quá không, a đang định học tiếng Trung.

Nhấp để mở rộng...

Cty tàu thoải mái nhất về tác phong, ăn mặc, giao tiếp,..., công việc đơn giản, hệ thống cơ bản không có gì đặc biệt.

Nhưng muốn trụ được lâu thì phải thần kinh thép vì chửi nhau nhiều như cty gia đình ở VN, khác mỗi chỗ là solo chứ không có bè phái trừ khi lên tới cấp manager, mà manager không có nhân viên dưới trướng thì ngồi hóng phòng khác có nhân viên pk

Chia sẻ của manager quèn các cty sản xuất của tàu, đài, HK trong kcn, đều là cty con trực thuộc tập đoàn, pgd quản lý là người tàu (tàu quốc tịch tàu, đài quốc tịch mẽo, hk quốc tịch âu).