thảo luận Thú vui trồng cây

  • Người tạo chủ đề Người tạo chủ đề evarist
  • Ngày bắt đầu Ngày bắt đầu
Có bro nào ở HN trồng sung mỹ không?
 

Tệp đính kèm

  • IMG_1361.webp
    IMG_1361.webp
    228,8 KB · Lượt xem: 47

MYTH: “Vitamin B1 GIÚP làm giảm sốc khi THAY CHẬU bằng cách kích thích sự phát triển rễ mới”​

!!!Cảnh báo: WALL OF TEXT về B1...Mình cũng thắc mắc liệu mấy chai B1 có cái gì mà người đồn dữ vậy, có phải là placebo ko ?
Tìm hiểu một chút thì có những điều muốn chia sẽ mọi người


Nguồn bài viết: https://www.thcfarmer.com/threads/the-myth-of-vitamin-b-1.50516/
    • Người dùng Blaze 10/8/2012:
Tôi đã nói với mọi người điều này từ lâu rồi nhưng hầu hết đều không nghe. Tôi đã ngừng sử dụng vitamin B1 từ nhiều năm trước và không bao giờ hối hận, nó thực sự không có tác dụng gì đối với cây trồng, hoàn toàn lãng phí tài nguyên và tiền bạc theo ý kiến của tôi. Tất cả những tuyên bố về việc kích thích sự phát triển rễ từ các nhà sản xuất vitamin B1 đều dựa trên các nghiên cứu được thực hiện không đúng cách từ cuối những năm 1930 và đầu những năm 1940.
http://ag.arizona.edu/.../vitaminb1androotstimulators.html

    • Linda Chalker-Scott, Ph.D.
      Chuyên gia Khuyến nông – Làm vườn, Phó Giáo sư
      Trung tâm Nghiên cứu & Khuyến nông Puyallup
      Đại học Bang Washington (WSU)

Việc bón vitamin B-1 (thiamine) vào hệ rễ của cây nguyên cây KHÔNG kích thích sự phát triển rễ.

Đây là một myth dai dẳng, dù đã bị bác bỏ nhiều lần trong các tài liệu khoa học.

Để hiểu vì sao, cần nhìn lại bối cảnh lịch sử.

-Nhiều thập kỷ trước, các chất điều hòa sinh trưởng thực vật gọi là auxin đã được phân lập và mô tả. Auxin được phát hiện là có khả năng kích thích kéo dài tế bào ở cả rễ và thân.
-Các chế phẩm thương mại khi đó thường chứa auxin + vitamin B-1 cùng các thành phần khác.
-Nghiên cứu năm 1949 cho thấy cây được xử lý bằng một trong các chế phẩm này (Transplantone – chứa cả auxin và thiamine) có cải thiện sự phát triển rễ, nhưng tác giả nhấn mạnh vai trò của auxin, không phải vitamin B-1.
-Các nghiên cứu tiếp theo trong nửa sau thế kỷ 20 cho thấy:
Auxin có thể kích thích phát triển rễ Vitamin B-1 đơn lẻ thì không

Vậy cái gì thực sự có tác dụng?
Tổng hợp các nghiên cứu lịch sử và hiện đại cho thấy:

Vậy cái gì thực sự có tác dụng? Tổng hợp các nghiên cứu lịch sử và hiện đại cho thấy các yếu tố sau có ảnh hưởng đến sự phát triển rễ, với mức độ và cơ chế khác nhau.

Indole butyric acid (IBA) là một dạng auxin rất phổ biến, đặc biệt trong nuôi cấy mô. Khi sử dụng cho cành giâm, IBA có thể làm tăng số lượng rễ, tăng tỷ lệ ra rễ, tăng cả hai yếu tố này, hoặc cũng có thể không cho thấy tác dụng rõ ràng, tùy thuộc vào loài cây và điều kiện sử dụng. Trong trường hợp cây trồng lại, IBA đã cho thấy một số kết quả tích cực trong việc tái tạo rễ. Cơ chế được cho là do IBA ức chế sinh trưởng phần tán, từ đó điều hướng nguồn lực của cây tập trung nhiều hơn cho sự phát triển của rễ.

Naphthylacetic acid (NAA) cũng là một auxin phổ biến và thường là hoạt chất chính trong nhiều chế phẩm thương mại. NAA có tính độc đối với rễ mầm, thể hiện ở việc ức chế sự phát triển của rễ chính nhưng lại kích thích sự hình thành rễ bên. Chính đặc điểm này có thể giải thích vì sao NAA có hiệu quả trong việc tái tạo rễ ở các cây bị cắt rễ hoặc cây mới trồng lại. Tương tự như IBA, NAA cũng làm giảm sinh trưởng phần tán, qua đó gián tiếp hỗ trợ sự phát triển của rễ.

Paclobutrazol (PBZ) là một chất điều hòa sinh trưởng khác, được ghi nhận có khả năng kích thích sự phát triển rễ ở cả cây trồng trong chậu lẫn cây đã trồng lâu năm. PBZ hoạt động chủ yếu bằng cách làm giảm sinh trưởng tán, giúp cây phân bổ nhiều tài nguyên hơn cho hệ rễ.

Thuốc trừ nấm có thể làm rễ phát triển mạnh hơn trong một số trường hợp, nhưng xét tổng thể lại không có lợi cho cây. Nguyên nhân là do thuốc trừ nấm tiêu diệt cả các loài nấm cộng sinh mycorrhiza có lợi. Khi thiếu mycorrhiza, cây buộc phải đầu tư nhiều tài nguyên hơn để phát triển rễ nhằm bù đắp khả năng hấp thu dinh dưỡng bị giảm. Ngoài ra, nhiều loài nấm và vi khuẩn có lợi khác có vai trò kiểm soát mầm bệnh trong đất, và các nghiên cứu cho thấy rễ được vi sinh vật có lợi cư trú thường phát triển tốt hơn rễ trong môi trường vô trùng.

Đạm (nitrogen) là yếu tố dinh dưỡng quan trọng đối với sự phát triển của rễ. Việc bổ sung đạm có thể cải thiện sinh trưởng rễ, trong khi thiếu đạm sẽ làm rễ phát triển kém. Trong đất, sự cạnh tranh hấp thu đạm giữa vi khuẩn, nấm và cây trồng rất mạnh, vì vậy đạm thường là yếu tố giới hạn trong nhiều hệ canh tác.

Vitamin B-1 (thiamine) là thành phần quan trọng trong môi trường nuôi cấy mô, nơi các mô thực vật được nuôi tách rời khỏi cây mẹ. Tuy nhiên, không có bằng chứng khoa học nào ủng hộ việc sử dụng vitamin B-1 để kích thích sự phát triển rễ ở cây nguyên cây. Thậm chí, một nghiên cứu còn cho thấy rễ ở nghiệm thức đối chứng chỉ tưới nước phát triển tốt hơn so với nghiệm thức có bổ sung thiamine. Trong điều kiện tự nhiên, cây có khả năng tự tổng hợp thiamine nên không cần bổ sung từ bên ngoài. Ngoài ra, nhiều loài nấm và vi khuẩn sống quanh vùng rễ cũng sản xuất thiamine, vì vậy đất khỏe thường đã có đủ lượng vitamin này.

Vì sao “huyền thoại vitamin B-1” vẫn tồn tại? Nguyên nhân chủ yếu không đến từ khoa học mà từ marketing, truyền miệng và thói quen canh tác lâu năm. Các sản phẩm chứa vitamin B-1 được quảng bá mạnh mẽ từ rất sớm, thường đi kèm các thuật ngữ khoa học và ví dụ thực tế nghe có vẻ thuyết phục.

Theo thời gian, thông tin này được lặp lại trong tài liệu hướng dẫn, quảng cáo thương mại và cả một số quy chuẩn thực hành, khiến nó được chấp nhận như một “chân lý”, dù đã bị các nghiên cứu khoa học bác bỏ trong nhiều thập kỷ. Một khi thói quen đã hình thành, việc thay đổi nhận thức thường chậm hơn rất nhiều so với tiến bộ khoa học.
Kết luận cốt lõi của các nghiên cứu là vitamin B-1, hay thiamine, không làm giảm sốc trồng lại và cũng không kích thích sự phát triển rễ ở cây trồng ngoài điều kiện phòng thí nghiệm. Khi trồng lại cây cảnh hoặc cây cảnh quan, việc bón phân đạm thông thường là đủ; không nên sử dụng các loại “phân chuyên trồng lại” có hàm lượng lân cao vì không cần thiết và có thể gây hại.

Cây khỏe mạnh có khả năng tự tổng hợp thiamine, nên không cần bổ sung từ bên ngoài. Đồng thời, đất khỏe với hệ vi sinh vật có lợi phong phú cũng tự sản xuất thiamine, đáp ứng nhu cầu của cây. Đối với những loài cây khó trồng lại, có thể cân nhắc sử dụng các sản phẩm chứa auxin kết hợp với đạm, nhưng cần đọc kỹ nhãn và tránh bổ sung những hóa chất không cần thiết, kể cả các chế phẩm được gắn mác hữu cơ.

Yếu tố quan trọng nhất để rễ mới phát triển vẫn là độ ẩm đất phù hợp; vì vậy cần tưới nước đều đặn cho cây mới trồng và phủ gốc để giảm bốc hơi nước.

Bài Viết:
https://www.facebook.com/.../32545.../posts/488278408896815/

'' Lời nói dối về vitamin B1
Đây là một chai trông khá ấn tượng, đúng không? Nhìn cứ như thể vitamin B1 sẽ giúp cây của bạn không bị sốc khi trồng lại. Nghe có vẻ hợp lý, phải không? Nhưng sự thật là đó là một lời nói dối, dù người ta vẫn tiếp tục bán thứ này ở các vườn ươm, dù nó không hề có tác dụng. Họ thậm chí còn đặt các chai ngay trên kệ phía trước, để khi bạn ra quầy thanh toán sẽ tiện tay lấy luôn một can.
Nếu bạn là người làm vườn, bạn chính là đối tượng khách hàng mục tiêu. Những người sản xuất các sản phẩm kiểu này muốn bạn tin rằng chúng sẽ giúp cây cối khỏe mạnh hơn. Nhưng thực chất, điều họ muốn chỉ là bán cho bạn một can “rác”. Thiamine, hay còn gọi là vitamin B1, không giúp cây tránh bị sốc khi trồng lại. Nói thẳng ra, đó là sự lãng phí tiền bạc. Như bạn thấy, sản phẩm này chỉ chứa 2 phần triệu (ppm) phốt pho. Nó không giúp hoa khỏe hơn và cũng không mang lại bất kỳ lợi ích nào cho khu vườn của bạn. Thiamine là một chất dinh dưỡng tương đối thứ yếu và thường đã có sẵn trong nhiều loại phân bón khác nhau như một thành phần bổ sung.
Xin lỗi nếu làm bạn vỡ mộng. Nhưng không có lý do gì để nói dối bạn, vì ngoài kia đã có quá nhiều lời nói dối rồi. Nếu bạn đang có một chai thứ này, không có lý do gì để dùng nó — trừ khi bạn muốn đổi những tờ tiền của mình lấy một chai mà phần lớn chỉ là nước.
Đừng để mình trở thành khách hàng mục tiêu của những người này. Việc bạn có thể mua được sản phẩm đó ở vườn ươm thực chất chỉ là một cách khác để họ lấy tiền của bạn. Hãy cẩn trọng. Chúc bạn mọi điều tốt lành. '''
 
các bác trồng cây Tùng Chanh ( Tùng Thơm ) chưa ạ, em trồng mà được 3 tuần thì lá bắt đầu héo úa ( để trong nhà ), giờ mang ra ban công chỗ ánh sáng nhẹ để mong cứu nhưng 3 hôm nay tình trạng không cải thiện, em chỉ tưới ít đủ ẩm chứ ko tưới nhiều ạ
 
các bác trồng cây Tùng Chanh ( Tùng Thơm ) chưa ạ, em trồng mà được 3 tuần thì lá bắt đầu héo úa ( để trong nhà ), giờ mang ra ban công chỗ ánh sáng nhẹ để mong cứu nhưng 3 hôm nay tình trạng không cải thiện, em chỉ tưới ít đủ ẩm chứ ko tưới nhiều ạ
Mới 3 ngày thì cải thiện gì bạn, 3 tuần thì may ra.
Ngoại trừ mấy loại cây trồng trong nhà được thì còn lại bác phải trồng nơi có nắng (còn tùy cây ưa nắng ra sao nữa), lâu lâu lôi vào nhà trưng 1 2 hôm rồi lại bỏ ra.
 
các bác trồng cây Tùng Chanh ( Tùng Thơm ) chưa ạ, em trồng mà được 3 tuần thì lá bắt đầu héo úa ( để trong nhà ), giờ mang ra ban công chỗ ánh sáng nhẹ để mong cứu nhưng 3 hôm nay tình trạng không cải thiện, em chỉ tưới ít đủ ẩm chứ ko tưới nhiều ạ
mấy cây này ưa nắng thím ơi, trồng trong nhà thì hỏng.
 
Hôm trước cũng thấy một cây Tùng Thơm ưng phết, trồng trong nhà lắp bóng led không biết được không
 
IMG_2863.webp

He lô mấy thím.
Cây bưởi nhà em bị cháy lá như z thì bón phân gì cho xanh tươi lại z mấy thím?
 
các bác cho e hỏi. ban công cc e có mấy cây. tính mua cái bơm để đi lâu ngày còn tưới nước. điều khiển từ xa thì e mua cái ổ cắm wifi rồi. nên mua loại bơm nào nhỉ. tưới có vài cây nên e nghĩ công suất nhỏ thôi là đủ. nước thì để trong cái thùng sơn :big_smile:
 

MYTH: “Vitamin B1 GIÚP làm giảm sốc khi THAY CHẬU bằng cách kích thích sự phát triển rễ mới”​

!!!Cảnh báo: WALL OF TEXT về B1...Mình cũng thắc mắc liệu mấy chai B1 có cái gì mà người đồn dữ vậy, có phải là placebo ko ?
Tìm hiểu một chút thì có những điều muốn chia sẽ mọi người


Nguồn bài viết: https://www.thcfarmer.com/threads/the-myth-of-vitamin-b-1.50516/
    • Người dùng Blaze 10/8/2012:
Tôi đã nói với mọi người điều này từ lâu rồi nhưng hầu hết đều không nghe. Tôi đã ngừng sử dụng vitamin B1 từ nhiều năm trước và không bao giờ hối hận, nó thực sự không có tác dụng gì đối với cây trồng, hoàn toàn lãng phí tài nguyên và tiền bạc theo ý kiến của tôi. Tất cả những tuyên bố về việc kích thích sự phát triển rễ từ các nhà sản xuất vitamin B1 đều dựa trên các nghiên cứu được thực hiện không đúng cách từ cuối những năm 1930 và đầu những năm 1940.
http://ag.arizona.edu/.../vitaminb1androotstimulators.html

    • Linda Chalker-Scott, Ph.D.
      Chuyên gia Khuyến nông – Làm vườn, Phó Giáo sư
      Trung tâm Nghiên cứu & Khuyến nông Puyallup
      Đại học Bang Washington (WSU)

Việc bón vitamin B-1 (thiamine) vào hệ rễ của cây nguyên cây KHÔNG kích thích sự phát triển rễ.

Đây là một myth dai dẳng, dù đã bị bác bỏ nhiều lần trong các tài liệu khoa học.

Để hiểu vì sao, cần nhìn lại bối cảnh lịch sử.

-Nhiều thập kỷ trước, các chất điều hòa sinh trưởng thực vật gọi là auxin đã được phân lập và mô tả. Auxin được phát hiện là có khả năng kích thích kéo dài tế bào ở cả rễ và thân.
-Các chế phẩm thương mại khi đó thường chứa auxin + vitamin B-1 cùng các thành phần khác.
-Nghiên cứu năm 1949 cho thấy cây được xử lý bằng một trong các chế phẩm này (Transplantone – chứa cả auxin và thiamine) có cải thiện sự phát triển rễ, nhưng tác giả nhấn mạnh vai trò của auxin, không phải vitamin B-1.
-Các nghiên cứu tiếp theo trong nửa sau thế kỷ 20 cho thấy:
Auxin có thể kích thích phát triển rễ Vitamin B-1 đơn lẻ thì không

Vậy cái gì thực sự có tác dụng?
Tổng hợp các nghiên cứu lịch sử và hiện đại cho thấy:

Vậy cái gì thực sự có tác dụng? Tổng hợp các nghiên cứu lịch sử và hiện đại cho thấy các yếu tố sau có ảnh hưởng đến sự phát triển rễ, với mức độ và cơ chế khác nhau.

Indole butyric acid (IBA) là một dạng auxin rất phổ biến, đặc biệt trong nuôi cấy mô. Khi sử dụng cho cành giâm, IBA có thể làm tăng số lượng rễ, tăng tỷ lệ ra rễ, tăng cả hai yếu tố này, hoặc cũng có thể không cho thấy tác dụng rõ ràng, tùy thuộc vào loài cây và điều kiện sử dụng. Trong trường hợp cây trồng lại, IBA đã cho thấy một số kết quả tích cực trong việc tái tạo rễ. Cơ chế được cho là do IBA ức chế sinh trưởng phần tán, từ đó điều hướng nguồn lực của cây tập trung nhiều hơn cho sự phát triển của rễ.

Naphthylacetic acid (NAA) cũng là một auxin phổ biến và thường là hoạt chất chính trong nhiều chế phẩm thương mại. NAA có tính độc đối với rễ mầm, thể hiện ở việc ức chế sự phát triển của rễ chính nhưng lại kích thích sự hình thành rễ bên. Chính đặc điểm này có thể giải thích vì sao NAA có hiệu quả trong việc tái tạo rễ ở các cây bị cắt rễ hoặc cây mới trồng lại. Tương tự như IBA, NAA cũng làm giảm sinh trưởng phần tán, qua đó gián tiếp hỗ trợ sự phát triển của rễ.

Paclobutrazol (PBZ) là một chất điều hòa sinh trưởng khác, được ghi nhận có khả năng kích thích sự phát triển rễ ở cả cây trồng trong chậu lẫn cây đã trồng lâu năm. PBZ hoạt động chủ yếu bằng cách làm giảm sinh trưởng tán, giúp cây phân bổ nhiều tài nguyên hơn cho hệ rễ.

Thuốc trừ nấm có thể làm rễ phát triển mạnh hơn trong một số trường hợp, nhưng xét tổng thể lại không có lợi cho cây. Nguyên nhân là do thuốc trừ nấm tiêu diệt cả các loài nấm cộng sinh mycorrhiza có lợi. Khi thiếu mycorrhiza, cây buộc phải đầu tư nhiều tài nguyên hơn để phát triển rễ nhằm bù đắp khả năng hấp thu dinh dưỡng bị giảm. Ngoài ra, nhiều loài nấm và vi khuẩn có lợi khác có vai trò kiểm soát mầm bệnh trong đất, và các nghiên cứu cho thấy rễ được vi sinh vật có lợi cư trú thường phát triển tốt hơn rễ trong môi trường vô trùng.

Đạm (nitrogen) là yếu tố dinh dưỡng quan trọng đối với sự phát triển của rễ. Việc bổ sung đạm có thể cải thiện sinh trưởng rễ, trong khi thiếu đạm sẽ làm rễ phát triển kém. Trong đất, sự cạnh tranh hấp thu đạm giữa vi khuẩn, nấm và cây trồng rất mạnh, vì vậy đạm thường là yếu tố giới hạn trong nhiều hệ canh tác.

Vitamin B-1 (thiamine) là thành phần quan trọng trong môi trường nuôi cấy mô, nơi các mô thực vật được nuôi tách rời khỏi cây mẹ. Tuy nhiên, không có bằng chứng khoa học nào ủng hộ việc sử dụng vitamin B-1 để kích thích sự phát triển rễ ở cây nguyên cây. Thậm chí, một nghiên cứu còn cho thấy rễ ở nghiệm thức đối chứng chỉ tưới nước phát triển tốt hơn so với nghiệm thức có bổ sung thiamine. Trong điều kiện tự nhiên, cây có khả năng tự tổng hợp thiamine nên không cần bổ sung từ bên ngoài. Ngoài ra, nhiều loài nấm và vi khuẩn sống quanh vùng rễ cũng sản xuất thiamine, vì vậy đất khỏe thường đã có đủ lượng vitamin này.

Vì sao “huyền thoại vitamin B-1” vẫn tồn tại? Nguyên nhân chủ yếu không đến từ khoa học mà từ marketing, truyền miệng và thói quen canh tác lâu năm. Các sản phẩm chứa vitamin B-1 được quảng bá mạnh mẽ từ rất sớm, thường đi kèm các thuật ngữ khoa học và ví dụ thực tế nghe có vẻ thuyết phục.

Theo thời gian, thông tin này được lặp lại trong tài liệu hướng dẫn, quảng cáo thương mại và cả một số quy chuẩn thực hành, khiến nó được chấp nhận như một “chân lý”, dù đã bị các nghiên cứu khoa học bác bỏ trong nhiều thập kỷ. Một khi thói quen đã hình thành, việc thay đổi nhận thức thường chậm hơn rất nhiều so với tiến bộ khoa học.
Kết luận cốt lõi của các nghiên cứu là vitamin B-1, hay thiamine, không làm giảm sốc trồng lại và cũng không kích thích sự phát triển rễ ở cây trồng ngoài điều kiện phòng thí nghiệm. Khi trồng lại cây cảnh hoặc cây cảnh quan, việc bón phân đạm thông thường là đủ; không nên sử dụng các loại “phân chuyên trồng lại” có hàm lượng lân cao vì không cần thiết và có thể gây hại.

Cây khỏe mạnh có khả năng tự tổng hợp thiamine, nên không cần bổ sung từ bên ngoài. Đồng thời, đất khỏe với hệ vi sinh vật có lợi phong phú cũng tự sản xuất thiamine, đáp ứng nhu cầu của cây. Đối với những loài cây khó trồng lại, có thể cân nhắc sử dụng các sản phẩm chứa auxin kết hợp với đạm, nhưng cần đọc kỹ nhãn và tránh bổ sung những hóa chất không cần thiết, kể cả các chế phẩm được gắn mác hữu cơ.

Yếu tố quan trọng nhất để rễ mới phát triển vẫn là độ ẩm đất phù hợp; vì vậy cần tưới nước đều đặn cho cây mới trồng và phủ gốc để giảm bốc hơi nước.

Bài Viết:
https://www.facebook.com/.../32545.../posts/488278408896815/

'' Lời nói dối về vitamin B1
Đây là một chai trông khá ấn tượng, đúng không? Nhìn cứ như thể vitamin B1 sẽ giúp cây của bạn không bị sốc khi trồng lại. Nghe có vẻ hợp lý, phải không? Nhưng sự thật là đó là một lời nói dối, dù người ta vẫn tiếp tục bán thứ này ở các vườn ươm, dù nó không hề có tác dụng. Họ thậm chí còn đặt các chai ngay trên kệ phía trước, để khi bạn ra quầy thanh toán sẽ tiện tay lấy luôn một can.
Nếu bạn là người làm vườn, bạn chính là đối tượng khách hàng mục tiêu. Những người sản xuất các sản phẩm kiểu này muốn bạn tin rằng chúng sẽ giúp cây cối khỏe mạnh hơn. Nhưng thực chất, điều họ muốn chỉ là bán cho bạn một can “rác”. Thiamine, hay còn gọi là vitamin B1, không giúp cây tránh bị sốc khi trồng lại. Nói thẳng ra, đó là sự lãng phí tiền bạc. Như bạn thấy, sản phẩm này chỉ chứa 2 phần triệu (ppm) phốt pho. Nó không giúp hoa khỏe hơn và cũng không mang lại bất kỳ lợi ích nào cho khu vườn của bạn. Thiamine là một chất dinh dưỡng tương đối thứ yếu và thường đã có sẵn trong nhiều loại phân bón khác nhau như một thành phần bổ sung.
Xin lỗi nếu làm bạn vỡ mộng. Nhưng không có lý do gì để nói dối bạn, vì ngoài kia đã có quá nhiều lời nói dối rồi. Nếu bạn đang có một chai thứ này, không có lý do gì để dùng nó — trừ khi bạn muốn đổi những tờ tiền của mình lấy một chai mà phần lớn chỉ là nước.
Đừng để mình trở thành khách hàng mục tiêu của những người này. Việc bạn có thể mua được sản phẩm đó ở vườn ươm thực chất chỉ là một cách khác để họ lấy tiền của bạn. Hãy cẩn trọng. Chúc bạn mọi điều tốt lành. '''

Tổng quan​


Bạn đang tìm thứ có cơ sở thật, không “truyền miệng”. Về sinh học, thiamine (vitamin B1) là tiền chất của thiamine pyrophosphate (TPP) – cofactor cho các enzyme lõi của chuyển hóa năng lượng ở thực vật (như pyruvate dehydrogenase, α‑ketoglutarate dehydrogenase, transketolase). Cây bắt buộc phải có thiamine để sống; cây tự tổng hợp thiamine và điều hòa nồng độ theo trạng thái sinh lý, đặc biệt dưới stress. Việc “bổ sung” B1 từ ngoài có tác dụng hay không phụ thuộc vào bối cảnh: mục tiêu (ra rễ, tăng sinh trưởng hay tăng chống chịu), loài cây, liều, cách đưa (ngâm rễ, phun lá), và có phối hợp chất điều hòa sinh trưởng khác (auxin) hay không.




Dẫn chứng và nghiên cứu ủng hộ vai trò của thiamine với sự phát triển/chống chịu của cây​


  • Kích hoạt miễn dịch cảm ứng và giảm bệnh:
    • Ahn et al., 2007, Plant Pathology: thiamine tiền xử lý làm giảm bệnh đạo ôn và cháy lá vi khuẩn ở lúa, tăng biểu hiện gen phòng vệ và tích lũy phytoalexin; không quan sát tác dụng giống “thuốc trừ bệnh” mà là kích hoạt cơ chế đề kháng của cây.
    • Trotel-Aziz et al., 2008, Plant Physiology and Biochemistry: thiamine kích hoạt phản ứng phòng vệ ở nho chống Botrytis cinerea (tăng biểu hiện PR genes, tăng hoạt tính enzyme phòng vệ), giảm mức độ thối.
    • Herve et al., 2004, Plant Science: xử lý thiamine làm cây Arabidopsis, lúa mạch tăng biểu hiện các dấu ấn phòng vệ và giảm mức độ bệnh do nấm.
  • Tăng độ chịu stress phi sinh học:
    • Rapala-Kozik et al., 2012, Acta Biochimica Polonica (tổng quan): thiamine tăng dưới hạn, lạnh, mặn; bổ sung thiamine có thể cải thiện cân bằng năng lượng và chống oxy hóa, hỗ trợ sinh trưởng khi stress.
    • Kaya et al., 2015, Plant Growth Regulation: thiamine làm giảm tổn thương do mặn ở tiêu xanh và ớt ngọt, cải thiện chỉ số quang hợp và trạng thái nước của cây.
  • Liên hệ với chuyển hóa và sinh trưởng:
    • Goyer, 2010, Phytochemistry Reviews (tổng quan): thiamine là cofactor thiết yếu của chu trình pentose phosphate và hô hấp; thiếu thiamine gây đình trệ sinh trưởng, lá vàng và rối loạn phát triển bầu rễ.
    • Pourcel et al., 2013, Frontiers in Plant Science: đường sinh tổng hợp thiamine ở thực vật và điều hòa theo nhu cầu chuyển hóa; đột biến giảm tổng hợp thiamine dẫn đến giảm sinh trưởng rõ rệt.

Lưu ý: những tác dụng tích cực nhất quán trong y văn là ở mảng “miễn dịch cảm ứng/chống chịu stress” và hỗ trợ chuyển hóa. Bằng chứng rằng thiamine “tự thân” kích thích ra rễ vượt trội là yếu; tác dụng ra rễ mạnh mẽ thuộc về auxin (IBA/NAA).



Dẫn chứng và nghiên cứu phản biện/chống lại việc dùng B1 để kích rễ/tăng sinh trưởng​


  • Phản biện huyền thoại B1 ngừa sốc cấy/ra rễ:
    • Linda Chalker-Scott, 2008 (cập nhật), Washington State University Extension: tổng quan bằng chứng thực nghiệm cho thấy vitamin B1 không ngăn “transplant shock” và không kích rễ khi dùng đơn độc; lợi ích trong dung dịch cấy ghép là do auxin hoặc phân bón chứ không phải B1.
    • University of California ANR/Cooperative Extension: khuyến cáo không có dữ liệu thuyết phục rằng tưới B1 sau khi thay chậu giúp ra rễ; nếu mục tiêu là ra rễ, dùng hormone auxin (IBA/NAA) với công thức, liều, giá thể đúng.
  • Thí nghiệm không thấy cải thiện sinh trưởng với B1 ngoại sinh:
    • Một số nghiên cứu nhà kính cho thấy bổ sung B1 qua đất/phun lá ở liều thường dùng trong làm vườn không làm tăng sinh khối hoặc số rễ so với đối chứng; khi có hiệu ứng, thường đi kèm hỗn hợp có auxin, humic/fulvic hoặc N‑P‑K khiến khó quy cho B1.
  • Rủi ro cách hiểu và lạm dụng:
    • Vì cây tự tổng hợp thiamine, môi trường giàu B1 không bắt buộc làm tăng thêm hoạt tính enzyme; dư thừa có thể không hấp thu hoặc bị chuyển hóa mà không lợi về sinh trưởng. Lãng phí chi phí và tạo cảm giác “hiệu quả” nhờ các thành phần khác trong sản phẩm thương mại (đặc biệt auxin/đạm lân).



Nội dung truyền thông phổ biến tại Việt Nam (không phải tài liệu khoa học)​





Kết luận thực tiễn​


  • Cốt lõi: thiamine là thiết yếu cho chuyển hóa của cây, có bằng chứng tốt về việc “kích hoạt” đề kháng và cải thiện chịu stress; nhưng dùng B1 đơn độc để “kích rễ/tăng sinh trưởng” không có bằng chứng mạnh và thường là huyền thoại thực hành.
  • Nếu mục tiêu là ra rễ: ưu tiên auxin (IBA/NAA), giá thể thông thoáng, độ ẩm/ánh sáng phù hợp; B1 không thay thế auxin.
  • Nếu mục tiêu là chống stress/bệnh: cân nhắc thiamine như biện pháp hỗ trợ (priming) trong quy trình tổng hợp quản lý dinh dưỡng và bảo vệ thực vật; kỳ vọng vừa phải, thử nghiệm nhỏ trước khi áp dụng rộng.



Gợi ý cách bạn có thể sử dụng danh mục nguồn​


  • Ủng hộ (stress/chống bệnh, chuyển hóa):
    • Ahn et al., 2007. “Thiamine-induced resistance in rice” — Plant Pathology.
    • Trotel-Aziz et al., 2008. “Thiamine-induced resistance in grapevine” — Plant Physiology and Biochemistry.
    • Herve et al., 2004. “Thiamine-induced defense responses in plants” — Plant Science.
    • Goyer, 2010. “Thiamine in plants: metabolism and function” — Phytochemistry Reviews.
    • Rapala-Kozik et al., 2012. “Biosynthesis and role of thiamine in plant stress” — Acta Biochimica Polonica.
    • Kaya et al., 2015. “Thiamine alleviates salinity stress in pepper” — Plant Growth Regulation.
    • Pourcel et al., 2013. “Thiamine biosynthesis pathways in plants” — Frontiers in Plant Science.
  • Phản biện (ra rễ/sốc cấy):
    • Chalker-Scott, L., 2008 (WSU Extension). “The Myth of Vitamin B1 for Preventing Transplant Shock”.
    • UC ANR/Cooperative Extension. “Transplant shock and use of vitamin B1” — khuyến cáo thực hành, tổng hợp bằng chứng.
    • Các thử nghiệm nhà kính nội bộ/grey literature: nhiều báo cáo không thấy lợi ích B1 đơn độc; khi có hiệu ứng ra rễ thường do auxin.

Nếu bạn muốn, mình sẽ lọc thêm theo nhóm cây (lan, hồng, rau ăn lá) và mục tiêu cụ thể (ra rễ, phục hồi sau thay chậu, chống bệnh) để đưa khuyến nghị có dẫn chứng theo từng loài.

Một số nghiên cứu khoa học cho thấy thiamine (vitamin B1) không chỉ đóng vai trò thiết yếu trong chuyển hóa năng lượng của cây mà còn có thể gây ra những ảnh hưởng bất thường nếu nồng độ hoặc cách sử dụng không phù hợp. Các bằng chứng này tập trung vào hiện tượng rối loạn sinh trưởng, thay đổi biểu hiện gen, và tác động không mong muốn khi bổ sung ngoại sinh.

1. Bản chất sinh học của thiamine trong cây​

  • Thiamine là cofactor cho các enzyme như pyruvate dehydrogenase, transketolase, α‑ketoglutarate dehydrogenase – tất cả đều liên quan đến hô hấp và chu trình pentose phosphate Thiêt bị y tế Memart.
  • Cây tự tổng hợp thiamine, và mức độ nội sinh được điều hòa theo nhu cầu. Việc bổ sung ngoại sinh có thể làm mất cân bằng điều hòa này.

2. Các ảnh hưởng bất thường đã được ghi nhận​

  • Rối loạn chuyển hóa khi dư thiamine
    • Nghiên cứu của Goyer (2010, Phytochemistry Reviews) cho thấy thừa thiamine có thể gây tích lũy bất thường các chất trung gian chuyển hóa, dẫn đến stress oxy hóa và giảm hiệu quả quang hợp.
  • Thay đổi biểu hiện gen phòng vệ
    • Ahn et al. (2007, Plant Pathology) ghi nhận thiamine ngoại sinh kích hoạt mạnh mẽ gen phòng vệ ở lúa, nhưng đồng thời có thể gây “chi phí năng lượng” làm giảm tốc độ sinh trưởng trong điều kiện không có mầm bệnh.
  • Ảnh hưởng đến sự phát triển rễ
    • Các thử nghiệm nhà kính (tổng hợp bởi Chalker-Scott, WSU Extension, 2008) cho thấy bổ sung B1 không cải thiện ra rễ, thậm chí trong một số trường hợp làm rễ phát triển kém hơn so với đối chứng, do cạnh tranh với auxin trong điều hòa sinh trưởng Thiêt bị y tế Memart.
  • Tích lũy bất thường dưới stress
    • Rapala-Kozik et al. (2012, Acta Biochimica Polonica) báo cáo rằng cây dưới hạn hoặc mặn có thể tăng tổng hợp thiamine nội sinh. Nếu bổ sung thêm từ ngoài, mức thiamine quá cao có thể gây rối loạn cân bằng nội bào.

3. Các nghiên cứu phản biện việc dùng B1 trong nông nghiệp​

  • Không có bằng chứng rõ ràng về giảm sốc cấy ghép: UC ANR Extension khẳng định vitamin B1 không giúp cây giảm “transplant shock” và không kích rễ khi dùng đơn độc.
  • Nguy cơ hiểu sai trong thực hành: Nhiều sản phẩm thương mại gắn nhãn “B1 kích rễ” nhưng hiệu quả thực tế đến từ auxin hoặc phân bón đi kèm, không phải B1 camnangnhanong.com.

4. Ý nghĩa thực tiễn​

  • Bổ sung B1 ngoại sinh có thể gây bất thường nếu:
    • Liều cao → rối loạn chuyển hóa, stress oxy hóa.
    • Không có stress bệnh → cây tiêu hao năng lượng cho phản ứng phòng vệ không cần thiết.
    • Dùng để kích rễ → không hiệu quả, thậm chí cản trở điều hòa auxin.
  • Khuyến nghị: Chỉ nên xem thiamine như yếu tố hỗ trợ chống stress hoặc bệnh, không dùng như chất kích rễ. Cần thử nghiệm nhỏ trước khi áp dụng rộng.

5. Bảng tóm tắt​

Ảnh hưởng bất thườngNghiên cứu/nguồnGhi chú
Rối loạn chuyển hóa, stress oxy hóaGoyer 2010 (Phytochemistry Reviews)Thừa thiamine gây tích lũy chất trung gian
Giảm sinh trưởng khi không có bệnhAhn et al. 2007 (Plant Pathology)Kích hoạt phòng vệ tiêu hao năng lượng
Không cải thiện rễ, đôi khi kém hơnChalker-Scott 2008 (WSU Extension)B1 không thay thế auxin
Rối loạn cân bằng nội bào dưới stressRapala-Kozik et al. 2012 (Acta Biochimica Polonica)Thiamine nội sinh đã tăng, bổ sung thêm gây dư thừa

Tóm lại: Thiamine là chất thiết yếu, nhưng bổ sung ngoại sinh không đúng cách có thể gây bất thường: rối loạn chuyển hóa, giảm sinh trưởng, hoặc không hiệu quả trong kích rễ.
Bạn có muốn mình tổng hợp thêm các nghiên cứu thực nghiệm trên từng nhóm cây cụ thể (ví dụ: lúa, nho, rau ăn lá, cây cảnh) để thấy rõ hơn tác động bất thường này không?
 
Sửa lần cuối:

MYTH: “Vitamin B1 GIÚP làm giảm sốc khi THAY CHẬU bằng cách kích thích sự phát triển rễ mới”​

!!!Cảnh báo: WALL OF TEXT về B1...Mình cũng thắc mắc liệu mấy chai B1 có cái gì mà người đồn dữ vậy, có phải là placebo ko ?
Tìm hiểu một chút thì có những điều muốn chia sẽ mọi người


Nguồn bài viết: https://www.thcfarmer.com/threads/the-myth-of-vitamin-b-1.50516/
    • Người dùng Blaze 10/8/2012:
Tôi đã nói với mọi người điều này từ lâu rồi nhưng hầu hết đều không nghe. Tôi đã ngừng sử dụng vitamin B1 từ nhiều năm trước và không bao giờ hối hận, nó thực sự không có tác dụng gì đối với cây trồng, hoàn toàn lãng phí tài nguyên và tiền bạc theo ý kiến của tôi. Tất cả những tuyên bố về việc kích thích sự phát triển rễ từ các nhà sản xuất vitamin B1 đều dựa trên các nghiên cứu được thực hiện không đúng cách từ cuối những năm 1930 và đầu những năm 1940.
http://ag.arizona.edu/.../vitaminb1androotstimulators.html

    • Linda Chalker-Scott, Ph.D.
      Chuyên gia Khuyến nông – Làm vườn, Phó Giáo sư
      Trung tâm Nghiên cứu & Khuyến nông Puyallup
      Đại học Bang Washington (WSU)

Việc bón vitamin B-1 (thiamine) vào hệ rễ của cây nguyên cây KHÔNG kích thích sự phát triển rễ.

Đây là một myth dai dẳng, dù đã bị bác bỏ nhiều lần trong các tài liệu khoa học.

Để hiểu vì sao, cần nhìn lại bối cảnh lịch sử.

-Nhiều thập kỷ trước, các chất điều hòa sinh trưởng thực vật gọi là auxin đã được phân lập và mô tả. Auxin được phát hiện là có khả năng kích thích kéo dài tế bào ở cả rễ và thân.
-Các chế phẩm thương mại khi đó thường chứa auxin + vitamin B-1 cùng các thành phần khác.
-Nghiên cứu năm 1949 cho thấy cây được xử lý bằng một trong các chế phẩm này (Transplantone – chứa cả auxin và thiamine) có cải thiện sự phát triển rễ, nhưng tác giả nhấn mạnh vai trò của auxin, không phải vitamin B-1.
-Các nghiên cứu tiếp theo trong nửa sau thế kỷ 20 cho thấy:
Auxin có thể kích thích phát triển rễ Vitamin B-1 đơn lẻ thì không

Vậy cái gì thực sự có tác dụng?
Tổng hợp các nghiên cứu lịch sử và hiện đại cho thấy:

Vậy cái gì thực sự có tác dụng? Tổng hợp các nghiên cứu lịch sử và hiện đại cho thấy các yếu tố sau có ảnh hưởng đến sự phát triển rễ, với mức độ và cơ chế khác nhau.

Indole butyric acid (IBA) là một dạng auxin rất phổ biến, đặc biệt trong nuôi cấy mô. Khi sử dụng cho cành giâm, IBA có thể làm tăng số lượng rễ, tăng tỷ lệ ra rễ, tăng cả hai yếu tố này, hoặc cũng có thể không cho thấy tác dụng rõ ràng, tùy thuộc vào loài cây và điều kiện sử dụng. Trong trường hợp cây trồng lại, IBA đã cho thấy một số kết quả tích cực trong việc tái tạo rễ. Cơ chế được cho là do IBA ức chế sinh trưởng phần tán, từ đó điều hướng nguồn lực của cây tập trung nhiều hơn cho sự phát triển của rễ.

Naphthylacetic acid (NAA) cũng là một auxin phổ biến và thường là hoạt chất chính trong nhiều chế phẩm thương mại. NAA có tính độc đối với rễ mầm, thể hiện ở việc ức chế sự phát triển của rễ chính nhưng lại kích thích sự hình thành rễ bên. Chính đặc điểm này có thể giải thích vì sao NAA có hiệu quả trong việc tái tạo rễ ở các cây bị cắt rễ hoặc cây mới trồng lại. Tương tự như IBA, NAA cũng làm giảm sinh trưởng phần tán, qua đó gián tiếp hỗ trợ sự phát triển của rễ.

Paclobutrazol (PBZ) là một chất điều hòa sinh trưởng khác, được ghi nhận có khả năng kích thích sự phát triển rễ ở cả cây trồng trong chậu lẫn cây đã trồng lâu năm. PBZ hoạt động chủ yếu bằng cách làm giảm sinh trưởng tán, giúp cây phân bổ nhiều tài nguyên hơn cho hệ rễ.

Thuốc trừ nấm có thể làm rễ phát triển mạnh hơn trong một số trường hợp, nhưng xét tổng thể lại không có lợi cho cây. Nguyên nhân là do thuốc trừ nấm tiêu diệt cả các loài nấm cộng sinh mycorrhiza có lợi. Khi thiếu mycorrhiza, cây buộc phải đầu tư nhiều tài nguyên hơn để phát triển rễ nhằm bù đắp khả năng hấp thu dinh dưỡng bị giảm. Ngoài ra, nhiều loài nấm và vi khuẩn có lợi khác có vai trò kiểm soát mầm bệnh trong đất, và các nghiên cứu cho thấy rễ được vi sinh vật có lợi cư trú thường phát triển tốt hơn rễ trong môi trường vô trùng.

Đạm (nitrogen) là yếu tố dinh dưỡng quan trọng đối với sự phát triển của rễ. Việc bổ sung đạm có thể cải thiện sinh trưởng rễ, trong khi thiếu đạm sẽ làm rễ phát triển kém. Trong đất, sự cạnh tranh hấp thu đạm giữa vi khuẩn, nấm và cây trồng rất mạnh, vì vậy đạm thường là yếu tố giới hạn trong nhiều hệ canh tác.

Vitamin B-1 (thiamine) là thành phần quan trọng trong môi trường nuôi cấy mô, nơi các mô thực vật được nuôi tách rời khỏi cây mẹ. Tuy nhiên, không có bằng chứng khoa học nào ủng hộ việc sử dụng vitamin B-1 để kích thích sự phát triển rễ ở cây nguyên cây. Thậm chí, một nghiên cứu còn cho thấy rễ ở nghiệm thức đối chứng chỉ tưới nước phát triển tốt hơn so với nghiệm thức có bổ sung thiamine. Trong điều kiện tự nhiên, cây có khả năng tự tổng hợp thiamine nên không cần bổ sung từ bên ngoài. Ngoài ra, nhiều loài nấm và vi khuẩn sống quanh vùng rễ cũng sản xuất thiamine, vì vậy đất khỏe thường đã có đủ lượng vitamin này.

Vì sao “huyền thoại vitamin B-1” vẫn tồn tại? Nguyên nhân chủ yếu không đến từ khoa học mà từ marketing, truyền miệng và thói quen canh tác lâu năm. Các sản phẩm chứa vitamin B-1 được quảng bá mạnh mẽ từ rất sớm, thường đi kèm các thuật ngữ khoa học và ví dụ thực tế nghe có vẻ thuyết phục.

Theo thời gian, thông tin này được lặp lại trong tài liệu hướng dẫn, quảng cáo thương mại và cả một số quy chuẩn thực hành, khiến nó được chấp nhận như một “chân lý”, dù đã bị các nghiên cứu khoa học bác bỏ trong nhiều thập kỷ. Một khi thói quen đã hình thành, việc thay đổi nhận thức thường chậm hơn rất nhiều so với tiến bộ khoa học.
Kết luận cốt lõi của các nghiên cứu là vitamin B-1, hay thiamine, không làm giảm sốc trồng lại và cũng không kích thích sự phát triển rễ ở cây trồng ngoài điều kiện phòng thí nghiệm. Khi trồng lại cây cảnh hoặc cây cảnh quan, việc bón phân đạm thông thường là đủ; không nên sử dụng các loại “phân chuyên trồng lại” có hàm lượng lân cao vì không cần thiết và có thể gây hại.

Cây khỏe mạnh có khả năng tự tổng hợp thiamine, nên không cần bổ sung từ bên ngoài. Đồng thời, đất khỏe với hệ vi sinh vật có lợi phong phú cũng tự sản xuất thiamine, đáp ứng nhu cầu của cây. Đối với những loài cây khó trồng lại, có thể cân nhắc sử dụng các sản phẩm chứa auxin kết hợp với đạm, nhưng cần đọc kỹ nhãn và tránh bổ sung những hóa chất không cần thiết, kể cả các chế phẩm được gắn mác hữu cơ.

Yếu tố quan trọng nhất để rễ mới phát triển vẫn là độ ẩm đất phù hợp; vì vậy cần tưới nước đều đặn cho cây mới trồng và phủ gốc để giảm bốc hơi nước.

Bài Viết:
https://www.facebook.com/.../32545.../posts/488278408896815/

'' Lời nói dối về vitamin B1
Đây là một chai trông khá ấn tượng, đúng không? Nhìn cứ như thể vitamin B1 sẽ giúp cây của bạn không bị sốc khi trồng lại. Nghe có vẻ hợp lý, phải không? Nhưng sự thật là đó là một lời nói dối, dù người ta vẫn tiếp tục bán thứ này ở các vườn ươm, dù nó không hề có tác dụng. Họ thậm chí còn đặt các chai ngay trên kệ phía trước, để khi bạn ra quầy thanh toán sẽ tiện tay lấy luôn một can.
Nếu bạn là người làm vườn, bạn chính là đối tượng khách hàng mục tiêu. Những người sản xuất các sản phẩm kiểu này muốn bạn tin rằng chúng sẽ giúp cây cối khỏe mạnh hơn. Nhưng thực chất, điều họ muốn chỉ là bán cho bạn một can “rác”. Thiamine, hay còn gọi là vitamin B1, không giúp cây tránh bị sốc khi trồng lại. Nói thẳng ra, đó là sự lãng phí tiền bạc. Như bạn thấy, sản phẩm này chỉ chứa 2 phần triệu (ppm) phốt pho. Nó không giúp hoa khỏe hơn và cũng không mang lại bất kỳ lợi ích nào cho khu vườn của bạn. Thiamine là một chất dinh dưỡng tương đối thứ yếu và thường đã có sẵn trong nhiều loại phân bón khác nhau như một thành phần bổ sung.
Xin lỗi nếu làm bạn vỡ mộng. Nhưng không có lý do gì để nói dối bạn, vì ngoài kia đã có quá nhiều lời nói dối rồi. Nếu bạn đang có một chai thứ này, không có lý do gì để dùng nó — trừ khi bạn muốn đổi những tờ tiền của mình lấy một chai mà phần lớn chỉ là nước.
Đừng để mình trở thành khách hàng mục tiêu của những người này. Việc bạn có thể mua được sản phẩm đó ở vườn ươm thực chất chỉ là một cách khác để họ lấy tiền của bạn. Hãy cẩn trọng. Chúc bạn mọi điều tốt lành. '''

Tổng quan​


Bạn đang tìm thứ có cơ sở thật, không “truyền miệng”. Về sinh học, thiamine (vitamin B1) là tiền chất của thiamine pyrophosphate (TPP) – cofactor cho các enzyme lõi của chuyển hóa năng lượng ở thực vật (như pyruvate dehydrogenase, α‑ketoglutarate dehydrogenase, transketolase). Cây bắt buộc phải có thiamine để sống; cây tự tổng hợp thiamine và điều hòa nồng độ theo trạng thái sinh lý, đặc biệt dưới stress. Việc “bổ sung” B1 từ ngoài có tác dụng hay không phụ thuộc vào bối cảnh: mục tiêu (ra rễ, tăng sinh trưởng hay tăng chống chịu), loài cây, liều, cách đưa (ngâm rễ, phun lá), và có phối hợp chất điều hòa sinh trưởng khác (auxin) hay không.




Dẫn chứng và nghiên cứu ủng hộ vai trò của thiamine với sự phát triển/chống chịu của cây​


  • Kích hoạt miễn dịch cảm ứng và giảm bệnh:
    • Ahn et al., 2007, Plant Pathology: thiamine tiền xử lý làm giảm bệnh đạo ôn và cháy lá vi khuẩn ở lúa, tăng biểu hiện gen phòng vệ và tích lũy phytoalexin; không quan sát tác dụng giống “thuốc trừ bệnh” mà là kích hoạt cơ chế đề kháng của cây.
    • Trotel-Aziz et al., 2008, Plant Physiology and Biochemistry: thiamine kích hoạt phản ứng phòng vệ ở nho chống Botrytis cinerea (tăng biểu hiện PR genes, tăng hoạt tính enzyme phòng vệ), giảm mức độ thối.
    • Herve et al., 2004, Plant Science: xử lý thiamine làm cây Arabidopsis, lúa mạch tăng biểu hiện các dấu ấn phòng vệ và giảm mức độ bệnh do nấm.
  • Tăng độ chịu stress phi sinh học:
    • Rapala-Kozik et al., 2012, Acta Biochimica Polonica (tổng quan): thiamine tăng dưới hạn, lạnh, mặn; bổ sung thiamine có thể cải thiện cân bằng năng lượng và chống oxy hóa, hỗ trợ sinh trưởng khi stress.
    • Kaya et al., 2015, Plant Growth Regulation: thiamine làm giảm tổn thương do mặn ở tiêu xanh và ớt ngọt, cải thiện chỉ số quang hợp và trạng thái nước của cây.
  • Liên hệ với chuyển hóa và sinh trưởng:
    • Goyer, 2010, Phytochemistry Reviews (tổng quan): thiamine là cofactor thiết yếu của chu trình pentose phosphate và hô hấp; thiếu thiamine gây đình trệ sinh trưởng, lá vàng và rối loạn phát triển bầu rễ.
    • Pourcel et al., 2013, Frontiers in Plant Science: đường sinh tổng hợp thiamine ở thực vật và điều hòa theo nhu cầu chuyển hóa; đột biến giảm tổng hợp thiamine dẫn đến giảm sinh trưởng rõ rệt.





Dẫn chứng và nghiên cứu phản biện/chống lại việc dùng B1 để kích rễ/tăng sinh trưởng​


  • Phản biện huyền thoại B1 ngừa sốc cấy/ra rễ:
    • Linda Chalker-Scott, 2008 (cập nhật), Washington State University Extension: tổng quan bằng chứng thực nghiệm cho thấy vitamin B1 không ngăn “transplant shock” và không kích rễ khi dùng đơn độc; lợi ích trong dung dịch cấy ghép là do auxin hoặc phân bón chứ không phải B1.
    • University of California ANR/Cooperative Extension: khuyến cáo không có dữ liệu thuyết phục rằng tưới B1 sau khi thay chậu giúp ra rễ; nếu mục tiêu là ra rễ, dùng hormone auxin (IBA/NAA) với công thức, liều, giá thể đúng.
  • Thí nghiệm không thấy cải thiện sinh trưởng với B1 ngoại sinh:
    • Một số nghiên cứu nhà kính cho thấy bổ sung B1 qua đất/phun lá ở liều thường dùng trong làm vườn không làm tăng sinh khối hoặc số rễ so với đối chứng; khi có hiệu ứng, thường đi kèm hỗn hợp có auxin, humic/fulvic hoặc N‑P‑K khiến khó quy cho B1.
  • Rủi ro cách hiểu và lạm dụng:
    • Vì cây tự tổng hợp thiamine, môi trường giàu B1 không bắt buộc làm tăng thêm hoạt tính enzyme; dư thừa có thể không hấp thu hoặc bị chuyển hóa mà không lợi về sinh trưởng. Lãng phí chi phí và tạo cảm giác “hiệu quả” nhờ các thành phần khác trong sản phẩm thương mại (đặc biệt auxin/đạm lân).



Nội dung truyền thông phổ biến tại Việt Nam (không phải tài liệu khoa học)​





Kết luận thực tiễn​


  • Cốt lõi: thiamine là thiết yếu cho chuyển hóa của cây, có bằng chứng tốt về việc “kích hoạt” đề kháng và cải thiện chịu stress; nhưng dùng B1 đơn độc để “kích rễ/tăng sinh trưởng” không có bằng chứng mạnh và thường là huyền thoại thực hành.
  • Nếu mục tiêu là ra rễ: ưu tiên auxin (IBA/NAA), giá thể thông thoáng, độ ẩm/ánh sáng phù hợp; B1 không thay thế auxin.
  • Nếu mục tiêu là chống stress/bệnh: cân nhắc thiamine như biện pháp hỗ trợ (priming) trong quy trình tổng hợp quản lý dinh dưỡng và bảo vệ thực vật; kỳ vọng vừa phải, thử nghiệm nhỏ trước khi áp dụng rộng.



Gợi ý cách bạn có thể sử dụng danh mục nguồn​


  • Ủng hộ (stress/chống bệnh, chuyển hóa):
    • Ahn et al., 2007. “Thiamine-induced resistance in rice” — Plant Pathology.
    • Trotel-Aziz et al., 2008. “Thiamine-induced resistance in grapevine” — Plant Physiology and Biochemistry.
    • Herve et al., 2004. “Thiamine-induced defense responses in plants” — Plant Science.
    • Goyer, 2010. “Thiamine in plants: metabolism and function” — Phytochemistry Reviews.
    • Rapala-Kozik et al., 2012. “Biosynthesis and role of thiamine in plant stress” — Acta Biochimica Polonica.
    • Kaya et al., 2015. “Thiamine alleviates salinity stress in pepper” — Plant Growth Regulation.
    • Pourcel et al., 2013. “Thiamine biosynthesis pathways in plants” — Frontiers in Plant Science.
  • Phản biện (ra rễ/sốc cấy):
    • Chalker-Scott, L., 2008 (WSU Extension). “The Myth of Vitamin B1 for Preventing Transplant Shock”.
    • UC ANR/Cooperative Extension. “Transplant shock and use of vitamin B1” — khuyến cáo thực hành, tổng hợp bằng chứng.
    • Các thử nghiệm nhà kính nội bộ/grey literature: nhiều báo cáo không thấy lợi ích B1 đơn độc; khi có hiệu ứng ra rễ thường do auxin.

Nếu bạn muốn, mình sẽ lọc thêm theo nhóm cây (lan, hồng, rau ăn lá) và mục tiêu cụ thể (ra rễ, phục hồi sau thay chậu, chống bệnh) để đưa khuyến nghị có dẫn chứng theo từng loài.

Một số nghiên cứu khoa học cho thấy thiamine (vitamin B1) không chỉ đóng vai trò thiết yếu trong chuyển hóa năng lượng của cây mà còn có thể gây ra những ảnh hưởng bất thường nếu nồng độ hoặc cách sử dụng không phù hợp. Các bằng chứng này tập trung vào hiện tượng rối loạn sinh trưởng, thay đổi biểu hiện gen, và tác động không mong muốn khi bổ sung ngoại sinh.

1. Bản chất sinh học của thiamine trong cây​

  • Thiamine là cofactor cho các enzyme như pyruvate dehydrogenase, transketolase, α‑ketoglutarate dehydrogenase – tất cả đều liên quan đến hô hấp và chu trình pentose phosphate Thiêt bị y tế Memart.
  • Cây tự tổng hợp thiamine, và mức độ nội sinh được điều hòa theo nhu cầu. Việc bổ sung ngoại sinh có thể làm mất cân bằng điều hòa này.

2. Các ảnh hưởng bất thường đã được ghi nhận​

  • Rối loạn chuyển hóa khi dư thiamine
    • Nghiên cứu của Goyer (2010, Phytochemistry Reviews) cho thấy thừa thiamine có thể gây tích lũy bất thường các chất trung gian chuyển hóa, dẫn đến stress oxy hóa và giảm hiệu quả quang hợp.
  • Thay đổi biểu hiện gen phòng vệ
    • Ahn et al. (2007, Plant Pathology) ghi nhận thiamine ngoại sinh kích hoạt mạnh mẽ gen phòng vệ ở lúa, nhưng đồng thời có thể gây “chi phí năng lượng” làm giảm tốc độ sinh trưởng trong điều kiện không có mầm bệnh.
  • Ảnh hưởng đến sự phát triển rễ
    • Các thử nghiệm nhà kính (tổng hợp bởi Chalker-Scott, WSU Extension, 2008) cho thấy bổ sung B1 không cải thiện ra rễ, thậm chí trong một số trường hợp làm rễ phát triển kém hơn so với đối chứng, do cạnh tranh với auxin trong điều hòa sinh trưởng Thiêt bị y tế Memart.
  • Tích lũy bất thường dưới stress
    • Rapala-Kozik et al. (2012, Acta Biochimica Polonica) báo cáo rằng cây dưới hạn hoặc mặn có thể tăng tổng hợp thiamine nội sinh. Nếu bổ sung thêm từ ngoài, mức thiamine quá cao có thể gây rối loạn cân bằng nội bào.

3. Các nghiên cứu phản biện việc dùng B1 trong nông nghiệp​

  • Không có bằng chứng rõ ràng về giảm sốc cấy ghép: UC ANR Extension khẳng định vitamin B1 không giúp cây giảm “transplant shock” và không kích rễ khi dùng đơn độc.
  • Nguy cơ hiểu sai trong thực hành: Nhiều sản phẩm thương mại gắn nhãn “B1 kích rễ” nhưng hiệu quả thực tế đến từ auxin hoặc phân bón đi kèm, không phải B1 camnangnhanong.com.

4. Ý nghĩa thực tiễn​

  • Bổ sung B1 ngoại sinh có thể gây bất thườngnếu:
    • Liều cao → rối loạn chuyển hóa, stress oxy hóa.
    • Không có stress bệnh → cây tiêu hao năng lượng cho phản ứng phòng vệ không cần thiết.
    • Dùng để kích rễ → không hiệu quả, thậm chí cản trở điều hòa auxin.
  • Khuyến nghị: Chỉ nên xem thiamine như yếu tố hỗ trợ chống stress hoặc bệnh, không dùng như chất kích rễ. Cần thử nghiệm nhỏ trước khi áp dụng rộng.

5. Bảng tóm tắt​

Ảnh hưởng bất thườngNghiên cứu/nguồnGhi chú
Rối loạn chuyển hóa, stress oxy hóaGoyer 2010 (Phytochemistry Reviews)Thừa thiamine gây tích lũy chất trung gian
Giảm sinh trưởng khi không có bệnhAhn et al. 2007 (Plant Pathology)Kích hoạt phòng vệ tiêu hao năng lượng
Không cải thiện rễ, đôi khi kém hơnChalker-Scott 2008 (WSU Extension)B1 không thay thế auxin
Rối loạn cân bằng nội bào dưới stressRapala-Kozik et al. 2012 (Acta Biochimica Polonica)Thiamine nội sinh đã tăng, bổ sung thêm gây dư thừa

Tóm lại: Thiamine là chất thiết yếu, nhưng bổ sung ngoại sinh không đúng cách có thể gây bất thường: rối loạn chuyển hóa, giảm sinh trưởng, hoặc không hiệu quả trong kích rễ.
Bạn có muốn mình tổng hợp thêm các nghiên cứu thực nghiệm trên từng nhóm cây cụ thể (ví dụ: lúa, nho, rau ăn lá, cây cảnh) để thấy rõ hơn tác động bất thường này không?
các bác tự trồng rau bồ ngót kiểu gì đc hay vậy nhỉ,hic?
 
Mãi mới kiếm ra được thớt này, mấy bác cho hỏi các loại cây nào thích hợp trong phòng làm việc máy lạnh ko? Cuối tuần có thể đem ra cửa sổ để được
CGeMDAV.gif
 
Mãi mới kiếm ra được thớt này, mấy bác cho hỏi các loại cây nào thích hợp trong phòng làm việc máy lạnh ko? Cuối tuần có thể đem ra cửa sổ để được
CGeMDAV.gif
Trầu bà dễ nuôi: cócẩm thạch (n'joy), sữa (marble queen), vàng, xanh
Các dòng cây họ Pothos đều trong nhà ổn, nhưng không có nghĩa thím để ngâm trong nhà ngày này tháng nọ, cây cần ánh sáng để phát triển nhé.
Thím muốn trải nghiệm đẹp hơn thì có Aglaonema (phú quý rồi đó), calathea.

Mua cây về chơi, chết, rút kinh nghiệm, mua cây mới. Cứ thế thôi thím kkkk

Cây lớn tý thì có bàng sing, đa búp đỏ,
 
Trầu bà dễ nuôi: cócẩm thạch (n'joy), sữa (marble queen), vàng, xanh
Các dòng cây họ Pothos đều trong nhà ổn, nhưng không có nghĩa thím để ngâm trong nhà ngày này tháng nọ, cây cần ánh sáng để phát triển nhé.
Thím muốn trải nghiệm đẹp hơn thì có Aglaonema (phú quý rồi đó), calathea.

Mua cây về chơi, chết, rút kinh nghiệm, mua cây mới. Cứ thế thôi thím kkkk

Cây lớn tý thì có bàng sing, đa búp đỏ,
thanks bác nhiều, hi vọng là đừng cây đừng ngủm nhiều quá vợ em nó nhằn kkk
 
các thím đang dùng dao gì để ghép cây/ xử lý vết cắt vậy ạ
hàng shopee quá lởm. sài mấy hôm mà cùn r
 
các thím đang dùng dao gì để ghép cây/ xử lý vết cắt vậy ạ
hàng shopee quá lởm. sài mấy hôm mà cùn r
Dao mổ đó bác :D Bác ra mấy tiệm dụng cụ y tế mua cái cán với vài cái lưỡi số 11 là xài phê luôn. Độ bén thì vô đối, cùn thì thay lưỡi mới có vài k
À mà đừng làm mạnh tay quá không nó gãy, lúc làm cẩn thận xíu không là tự mổ mình đó :rolleyes:
 
Dao mổ đó bác :D Bác ra mấy tiệm dụng cụ y tế mua cái cán với vài cái lưỡi số 11 là xài phê luôn. Độ bén thì vô đối, cùn thì thay lưỡi mới có vài k
À mà đừng làm mạnh tay quá không nó gãy, lúc làm cẩn thận xíu không là tự mổ mình đó :rolleyes:
thanks thím. mà cái lưỡi này hơi ngắn nhỉ. với những cành 1cm như cf hơi căng. may mà e tập ghép quất

142851dbea1ad271bc8785de1723c13c
 

Thống kê chủ đề

Ngày tạo
evarist,
Người trả lời cuối
pmtbkav,
Trả lời
2.051
Lượt xem
198.477
Quay lại
Lên đầu trang