Hello mấy thím!
Bắt nguồn từ bài này:
Thu nhập 50 triệu/tháng vay 1,3 tỷ mua nhà, vợ chồng trẻ rơi vào bẫy nợ nần (https://voz.vn/t/thu-nhap-50-trieu-thang-vay-1-3-ty-mua-nha-vo-chong-tre-roi-vao-bay-no-nan.1144989/)
Và với việc có thằng bạn cũng là vozer chìm, lâu lâu lại gửi cho mình 1 bài cũng dạng như vậy, trong khi mình là thằng nợ còn nó thì không.
Thì với tư cách 1 thằng vừa ký khoảng vay hơn 1 tỷ - 20 năm, mình xin góp vài quan điểm.
-----------
Thực ra không phải bây giờ mình mới vay, mà ai từng tham gia từ Voz cũ thời điểm 2019 có thể sẽ thấy bài viết "Hành trình mua nhà SG với 200 triệu" của mình. Thời điểm đó gia đình mình gồm 2vc + 1 bé gái 2 tuổi, tổng thu nhập 2vc khoảng 25tr, với kế hoạch lúc đó của mình là tiền trả NH và trả người thân không quá 50% thu nhập (12tr/tháng), mình đăng ký khoảng vay 700tr, lãi suất ưu đãi 7.9% (sau ưu đãi có lúc lên khoảng 11.4%). Thực tế tính riêng số tiền phải trả trung bình hàng tháng khoảng 8tr, cho tới lúc mới tất toán gần đây là dưới 7tr. Và trong suốt thời điểm 2019-tháng 07/2025 (thời điểm tất toán), mặc dù trải qua đại dịch chỉ được hưởng 30% lương, ngay sau đó là thay đổi công việc... nhưng nhìn chung mọi việc đều suôn sẻ trong tầm kiểm soát.
Cuối năm 2023, sau khi đã trả xong nợ cho người thân, mình tiếp tục vay NH 350tr mua ô tô, thu nhập giai đoạn này của vc mình có cải thiện lên khoảng 45tr. Hiện tại mỗi tháng phải trả khoảng 6tr gốc và lãi, cộng với tiền nhà trước tháng 08/2025 thì mỗi tháng phải trả khoảng hơn 14tr. Đầu 2024 mình có thêm 1 thành viên nhỏ, chi phí mỗi tháng trung bình khoảng 6tr nữa. Cuộc sống giai đoạn này có thể nói tương đối nhẹ nhàng, sau khi trừ tiền NH vẫn còn tiền phụ cấp ba mẹ, thỉnh thoảng ăn ngon 1 bữa, hay 1-2 tháng đi chơi xa 1 chuyến, sinh nhật vợ/chồng có thể tặng nhau món quà giá trị 1 chút...
------------
Nhưng thực tế thì mình cũng chưa bằng lòng. Nhà hiện tại chỉ có 1PN khá nhỏ, mình luôn suy nghĩ tới việc đổi sang căn hộ lớn hơn, và gói vay mua nhà cho người trẻ dưới 35t đến đúng lúc mình chuẩn bị bước qua 36. Sau khi cân nhắc các yếu tố:
- Thu nhập hiện tại khá ổn, đủ đẹp để chứng minh tài chính cho khoản vay. Trong tình hình layoff như hiện tại, rất có thể sau này muốn vay sẽ không chứng minh được
- Khoản vay thường đi kèm điều kiện HĐLĐ còn thời hạn ít nhất 1 năm, nếu qua sau tháng 10 mình sẽ còn dưới 1 năm.
- Gói vay có thể hết room trước hạn bất cứ lúc nào (và thực tế là hiện tại đã đúng với suy nghĩ của mình)
- Biên độ lãi suất thả nổi sau 3 năm chỉ 3% (gói thông thường 4%).
- Giá nhà đang tăng quá nhanh, riêng với dự án chung cư mình đang ở và cụ thể là loại căn hộ mình muốn mua, giá thời điểm tháng 08/2025 tăng 300-400tr so với đầu năm, dự kiến sắp ra sổ sẽ còn tăng nữa.
....
Các yếu tố trên có thể tóm gọn lại là "bây giờ - hoặc không bao giờ", và thế là mình bán căn hộ đang ở, tất toán khoản vay cũ, đăng ký khoảng vay mới 1.1 tỷ trong 20 năm như có nói lúc đầu. Với lãi suất 5.5 hiện tại mình trả khoảng 10tr/tháng. Thu nhập hiện tại của 2vc cũng tiệm cận 50tr tương đồng với nội dung trong bài báo.
Vậy thì, vay mua nhà có áp lực không?
- Chắc chắn là có. Tuỳ người, tuỳ thời điểm sẽ có kiểu áp lực khác nhau.Như lúc vay mua căn nhà đầu tiên, thu nhập vc mình còn thấp nên tiền NH chiếm gần 1/2 thu nhập, chi phí sinh hoạt còn lại khá hạn chế. Áp lực tiếp theo còn đến từ những khoảng vay/mượn người thân. Khác với vay NH, những khoản này thường cần phải trả trong 1-3 năm đầu nên áp lực khá nặng. Đến lần thứ 2 mình rút kinh nghiệm vay NH toàn bộ không vay người thân, thì áp lực lần này lại đến từ công việc: Mình đã bước vào giai đoạn tuổi có khả năng bị layoff cao nhất, tầm nhìn hiện tại không phải 5-10 năm như trước, mà là 6 tháng - 1 năm, rất khó để nói trước tương lai (gần) sẽ như thế nào. Nhưng đứng trước lựa chọn "bây giờ - hoặc không bao giờ", mình đã chọn vế đầu...
Có đáng đánh đổi không?
- Cái này tuỳ người, với mình thì đáng. Có 1 nơi chính chủ để đi về, tự ý thiết kế trang hoàng theo ý muốn, con nhỏ có không gian chạy nhảy, lúc mưa gió bão bùng cả nhà tụ tập quây quần nấu nướng ăn uống, nhìn dòng xe hối hả ngược xuôi bên dưới cảm thấy có chút may mắn xen lẫn tự hào.
Vậy kinh nghiệm rút ra là gì?
- Là chưa ra thì đừng rút
- Đùa chút, với mình thì luôn có 1 nguyên tắc là tổng tiền trả cho các khoản vay (bao gồm vay mượn người thân + NH) không quá 50% thu nhập, tốt nhất là 1/3 thu nhập đổ lại.
- Luôn đăng ký thời hạn vay dài nhất có thể của gói vay, lãi suất có thể cao hơn 1 chút nhưng số tiền phải trả mỗi tháng ít hơn. Mục đích là mình phải lường trước những lúc có biến động, thu nhập bị giảm thì mình cũng không quá áp lực, những lúc đó giảm dc 1 triệu 2 triệu cũng là quý. Thậm chí nếu số tiền phải trả vượt quá khả năng rất có thể sẽ bị vướng nợ xấu, sau này làm việc với NH sẽ khó hơn nhiều. Sau này có dư thì cứ trả trước thôi, khoản phạt trả trước (nếu có) cũng sẽ nhẹ hơn nhiều so với rủi ro đã nói.
- Nếu vay dc NH thì vay hết, nên hạn chế vay mượn người thân. Rất có thể người đó hứa cho bạn vay mượn thời gian dài, nhưng chỉ sau 1 thời gian ngắn họ lại hỏi thì mình cũng buộc phải xoay trả, rất bị động.
- Cũng nên vay NH dư ra 1 xíu so với nhu cầu, đừng vay 1 phần rồi vét hết tài sản bổ sung thêm. Thực tế mua nhà xong còn phải làm nội thất và nhiều khoản phát sinh khác, chưa kể cũng nên để 1 khoản dự phòng rủi ro.
- Luôn phải tính kế hoạch trả nợ dự phòng, không chắc 100% thì 60-70% cũng dc, nhưng phải có tính toán. Ví dụ mình, trường hợp mất việc mình lấy xe ra chạy dịch vụ tạm nếu chưa kiếm dc việc khác. Hay xa hơn nữa thì phải nhắm tới kế hoạch vay, mượn, thanh lý tài sản có giá trị khác (vd đất dc cho ở quê...), người thân có tiềm năng tài chính.... để khi cần sẽ không bị động. Kế hoạch của mình là nếu 2vc mình cùng mất việc mà không có kế sinh nhai khác thì mình có thể về quê xây nhà trên đất có sẵn, nhà này sẽ cho thuê, tiền cho thuê đủ trả tiền NH mỗi tháng, về lâu dài nhà này sẽ để con mình lớn lên quay lại TP học đại học thì dùng.
Vậy thì có nên vay mua nhà hay không?
- Như thằng bạn mình, nó có tiền gửi NH 500tr và rất muốn mua chiếc ô tô 700tr, mình bảo nó là rút ra 3-400tr + vay thêm mua xe, nhưng nó say no. Mình thì ngược lại, quan niệm của mình là đợi đến đủ tiền thì biết chừng nào, có khi đủ tiền lại ko đủ sức để hưởng thụ.
- Thực tế thì dù bạn đăng ký gói vay dài hạn, nếu thu nhập ổn định, thông thường bạn có thể trả trước hạn chỉ trong 5-10 năm. Như nếu mình không mua xe, mình đã có thể tất toán khoản vay vào năm 2024, tức chỉ 5 năm sau khoản vay đầu tiên.
Thế nên có nên vay hay không cũng là 1 đáp án mở, tuỳ thu nhập và tuỳ quan điểm từng người, không có đúng-sai, miễn bạn hạnh phúc với lựa chọn của mình là được! Thời điểm này mình nhớ lại mình của 7-8 năm về trước, đi ngang các dự án chung cư đang xây dở, mình nhìn lên các ô cửa và ước ao mình sẽ có 1 ô trong đó. Sau 6 năm cuộc sống có nhiều thay đổi, mình có nhà nhỏ, có xe, rồi đổi dc nhà to. Tuy là đang gánh khoảng nợ cũng to, nhưng mình lạc quan với hiện tại
)) thêm 1 nhóc (4t), sắp tới kế hoạch năm sau nhóc nữa.
