Có rất nhiều hiểu lầm. Đối với Trung Quốc, quả thực có một số hiểu biết nhất định, nhưng lại không toàn diện.
1、 Có lẽ các quốc gia đều có một mức độ đồng thuận nhất định về việc thế nào là một người phụ nữ đẹp đến mức cực kỳ nổi bật, nhưng đối với thế nào là một người phụ nữ “đẹp bình thường” thì nhận thức giữa các nước có thể khác nhau rất lớn. Trong mắt người Trung Quốc, phụ nữ Việt Nam ngoài việc có vòng một tương đối lớn thì hầu như không có ưu điểm nào đáng kể: đường nét khuôn mặt mang đậm phong cách Đông Nam Á (người Trung Quốc nhìn chung cho rằng kiểu đường nét khuôn mặt Đông Nam Á rất xấu, thậm chí có người dùng cách ví von “khỉ Đông Nam Á” để miêu tả kiểu ngoại hình này), chiều cao rất thấp, tỷ lệ chân rất kém, cơ thể cũng không có đường cong rõ rệt. Việc đàn ông Trung Quốc thích sang Việt Nam mua dâm hoặc lấy vợ Việt Nam không phải vì họ cho rằng phụ nữ Việt Nam xinh đẹp, mà vì họ cho rằng phụ nữ Việt Nam rẻ. Về mùi cơ thể, người Trung Quốc nhìn chung cũng cho rằng người Đông Nam Á có mùi cơ thể, chỉ là không nặng như người da trắng và người da đen mà thôi. Cái gọi là “mùi cơ thể” thực ra ít nhiều ai ở quốc gia nào cũng có, khác nhau chủ yếu là do bạn đã quen với mùi đó hay chưa. Người Đông Á được công nhận rộng rãi là nhóm người có mùi cơ thể nhẹ nhất trên thế giới.
2、 Người sống ở phía nam sông Trường Giang đều tắm mỗi ngày, ký túc xá sinh viên của các trường đại học ở phía nam sông Trường Giang nhìn chung đều có phòng tắm riêng (những khuôn viên cũ nằm ở trung tâm thành phố có thể vẫn còn sử dụng phòng tắm công cộng). Các trường đại học ở miền Bắc quả thực nhìn chung sử dụng phòng tắm công cộng, sinh viên phải tự xách xô đi một quãng đường khá xa để tắm. Gần như tất cả các trường đại học đều cung cấp ký túc xá tốt hơn cho sinh viên quốc tế, nhưng phí cũng đắt hơn rất nhiều so với ký túc xá của sinh viên Trung Quốc. Trước đây người miền Bắc quả thực thường một tuần mới tắm một lần, vì khi đó nhà của cư dân bình thường thường không có phòng tắm riêng, hoặc phòng tắm không có thiết bị sưởi, nhưng trong khoảng 10 năm gần đây tần suất tắm đã tăng lên đáng kể. Hiện nay người dân thành thị ở miền Bắc nói chung tắm mỗi ngày hoặc cách một ngày tắm một lần, nhưng ở nông thôn miền Bắc vẫn còn hiện tượng một tuần mới tắm một lần.
3、 Nếu chủ bài viết không có hai quốc tịch, và đang học tập bằng quốc tịch thứ hai tại một quốc gia khác ngoài Việt Nam, thì rất khó để thực sự theo đuổi được những cô gái Trung Quốc rất xinh đẹp. Phụ nữ Trung Quốc có một mức độ ưa thích nhất định đối với đàn ông đến từ các nước phát triển, nhưng nhìn chung không mấy hứng thú với đàn ông Việt Nam, trừ khi người đó rất cao và đẹp trai (cao trên 180 cm). Những nam giới Việt Nam có thể đạt tới chiều cao này là cực kỳ hiếm.
4、 Không ai biết chính xác mức lương ở Thượng Hải là bao nhiêu, bởi vì chính quyền thành phố Thượng Hải chưa từng công bố chính thức (chính quyền trung ương Trung Quốc và chính quyền các địa phương đều không thống kê mức lương). Vì vậy chỉ có thể ước tính tương đối rằng mức lương trung vị ở Thượng Hải có lẽ vào khoảng 8.500–9.000 nhân dân tệ. Bởi vì vào năm 2023, thành phố Thâm Quyến từng công bố thống kê về mức lương của thành phố, khi đó mức lương trung bình ở Thâm Quyến là 12.000 nhân dân tệ, còn mức lương trung vị là 8.100 nhân dân tệ. Thượng Hải thường có mức lương cao hơn Thâm Quyến một chút, hơn nữa số liệu của Thâm Quyến đã cách đây 3 năm, nên ước tính mức lương trung vị ở Thượng Hải khoảng 8.500–9.000 nhân dân tệ là tương đối hợp lý.
Tôi đã làm việc ở Việt Nam hơn 2 năm, mức lương ở Việt Nam thấp hơn Trung Quốc rất nhiều, nhưng mức giá ở Việt Nam lại không hề thấp. Ngoại trừ các ngành dịch vụ, bao gồm cả ngành dịch vụ tình dục (dịch vụ tình dục đặc biệt rẻ), thì phần lớn các sản phẩm đều đắt hơn Trung Quốc. Mức sống trung bình của người Việt Nam thấp hơn Trung Quốc rất nhiều. Ngay cả khi đem những khu vực nghèo của Việt Nam so với những khu vực nghèo của Trung Quốc thì mức sống của Việt Nam vẫn thấp hơn rất xa.
Trong hơn 2 năm làm việc ở Việt Nam, tôi đã có hơn chục bạn gái người Việt Nam (nhiều khi đồng thời có 2–3 bạn gái). Một trong số đó là người tỉnh Cao Bằng. Tôi từng đến nhà cô ấy chơi, và không chỉ riêng nhà cô ấy mà toàn bộ khu vực nơi gia đình cô ấy sinh sống đều rất nghèo.
Tiện đây cũng nói thêm, người Trung Quốc sang Việt Nam làm việc thực ra phần lớn đều đã có bạn gái hoặc vợ ở Trung Quốc, nhưng gần như đều sẽ có thêm nhiều bạn gái người Việt Nam, chuyện này rất phổ biến. Hai đồng nghiệp của tôi thậm chí còn trao đổi bạn gái người Việt Nam cho nhau để thực hiện quan hệ 4P (đây là chuyện tôi nghe người khác kể lại, nhưng tôi không thân với hai đồng nghiệp đó nên cũng không chắc có thật hay không).
Đừng tin những bức ảnh hay video trên Internet cho thấy các vùng nghèo của Trung Quốc thường xuyên có người sống trong những căn nhà bằng đất. Những hình ảnh đó hoặc được chụp từ 10 năm trước, hoặc tuy những căn nhà đó vẫn chưa bị phá bỏ nhưng thực tế đã không còn người ở (thường được dùng để chứa đồ hoặc nuôi gia súc). Một số người Trung Quốc đăng những video hoặc hình ảnh như vậy lên mạng bên ngoài Trung Quốc là vì mục đích chính trị hoặc để giả nghèo nhằm kiếm tiền (mặc dù người quay video có thể quả thực là người có thu nhập thấp).
5、 Quả thực tồn tại hiện tượng làm việc 996, và số người tuyệt đối chấp nhận chế độ làm việc 996 cũng thực sự rất đông, nhưng tỷ lệ này không cao như người ta tưởng. Giờ cao điểm của giao thông công cộng vẫn rõ ràng là vào khoảng 6 giờ tối, và vào thứ Bảy, Chủ nhật lượng hành khách trên giao thông công cộng giảm xuống rất rõ rệt, trở nên vắng hơn nhiều. Tuy nhiên, nhìn tổng thể thì mức độ cạnh tranh trong xã hội Trung Quốc đúng là cao hơn Việt Nam, và cao hơn khá nhiều.
6、 Phần lớn người trẻ Trung Quốc không tin vào Đông y. Hệ thống y tế các cấp ở Trung Quốc chủ yếu vẫn là Tây y, ngay cả những bệnh viện mang tên “bệnh viện Đông y” thì các phương pháp điều trị thực tế chủ yếu vẫn là Tây y. Hệ thống y tế chủ yếu dựa vào các bệnh viện công, trình độ chuyên môn tốt và thiết bị hiện đại, nhưng môi trường bệnh viện thường rất đông đúc, và thời gian mỗi bác sĩ dành cho một bệnh nhân không dài.
7、 Trước đây phần lớn người Trung Quốc gần như không quan tâm đến Việt Nam, nhưng trong vài năm gần đây, mức độ quan tâm của cư dân mạng Trung Quốc đối với Việt Nam đã thuộc nhóm khá cao trong số tất cả các nước trên thế giới. Nguyên nhân là một bộ phận người Trung Quốc từ lâu không hài lòng với hệ thống chính trị của Trung Quốc luôn tin chắc rằng nếu Trung Quốc không áp dụng hệ thống chính trị phương Tây thì Trung Quốc chắc chắn sẽ sụp đổ, đồng thời Việt Nam, Ấn Độ và những nước khác cũng có thể sớm vượt qua Trung Quốc.
Trên thực tế, những người này phản đối Đảng Cộng sản Trung Quốc, nhưng do kiểm duyệt phát ngôn trên Internet nên họ không thể trực tiếp nói ra những lời phản đối, vì vậy chỉ có thể suốt ngày đăng những nội dung dự đoán Trung Quốc sẽ sụp đổ hoặc sẽ bị Việt Nam và các nước khác vượt qua. Tiếng nói của họ trên Internet Trung Quốc không hề nhỏ, nhưng tỷ lệ thực tế trong dân chúng Trung Quốc phổ thông không cao.
Trên các nền tảng mạng xã hội bên ngoài Trung Quốc, tỷ lệ người Trung Quốc thuộc nhóm này lại khá cao. Đặc điểm của họ là để hệ tư tưởng quyết định tất cả: họ không coi trọng triển vọng phát triển của Trung Quốc, không thừa nhận những thành tựu phát triển của Trung Quốc, đồng thời cho rằng tất cả các nước ngoài Trung Quốc hoặc tốt hơn Trung Quốc rất nhiều, hoặc không lâu nữa cũng sẽ vượt qua Trung Quốc.
Nhiều người trong số họ gần như không hiểu rõ về Việt Nam, hoặc chỉ từng đến Việt Nam du lịch một hai lần, nhưng vẫn tuyên bố rằng xu hướng kinh tế của Việt Nam cực kỳ tốt. Trên thực tế, họ không thực sự quan tâm Việt Nam sẽ phát triển như thế nào trong tương lai, họ chỉ mong Trung Quốc phát triển không tốt. Bởi vì họ suốt ngày nói nước láng giềng này của Trung Quốc sẽ trỗi dậy vượt qua Trung Quốc, rồi một nước láng giềng khác của Trung Quốc cũng sẽ trỗi dậy vượt qua Trung Quốc, nên trên Internet Trung Quốc, rất nhiều người chế giễu kiểu luận điệu này bằng cụm từ “vành đai trỗi dậy bao quanh Trung Quốc”.
Theo như tôi biết, ở Việt Nam trong nước cũng có một bộ phận người phản đối Đảng Cộng sản Việt Nam, nhưng không đến mức điên cuồng và cực đoan trong việc phản đối Đảng Cộng sản Việt Nam như những người Trung Quốc phản đối Đảng Cộng sản Trung Quốc.
8、 Những người Trung Quốc thực sự hiểu về Việt Nam trên thực tế phần lớn đều không lạc quan về nền kinh tế Việt Nam. Tôi từng làm việc ở Việt Nam, và tôi cho rằng đỉnh cao phát triển của Việt Nam chính là đạt đến trình độ của Thái Lan hiện nay. Sau khi đạt đến trình độ của Thái Lan, nếu Việt Nam muốn tiếp tục phát triển thì sẽ phải cạnh tranh trực tiếp với Trung Quốc.
Tôi đã bắt đầu thường xuyên đến Việt Nam từ 10 năm trước, và trong giai đoạn 2023–2025 tôi còn làm việc tại Việt Nam hơn 2 năm. Theo những gì tôi quan sát, chính sách công nghiệp, chính sách giáo dục, tâm lý xã hội và mức độ tham nhũng của chính phủ Việt Nam đều kém Trung Quốc vào khoảng năm 2010 rất xa.
Hơn nữa, sự xuất hiện của Trung Quốc trên thực tế đã chặn lại con đường công nghiệp hóa của gần như tất cả các nước đi sau, bao gồm Việt Nam, Ấn Độ và nhiều nước khác. Một quốc gia công nghiệp hóa có quy mô khổng lồ như Trung Quốc là một “con quái vật” chưa từng xuất hiện trong lịch sử.
