Mình hiện tại đang làm kiến trúc sư tự do, loại hình công trình thường nhận chủ yếu là dân dụng: Nhà ở, nhà hàng, cafe, lưu trú dạng nhỏ,...Cách đây 2 năm thì mình bắt đầu nghỉ công ty để bắt đầu gây dựng sự nghiệp riêng. Trong quá trình làm nghề thì cũng nhiều sự việc dở khóc dở cười, nhiều điều đáng nói; nhưng hôm nay chỉ bàn tới một vấn đề đó là khâu giám sát sau khi xong hồ sơ thiết kế. Có thể trên voz này có nhiều kts như mình, nhưng người ngoài ngành còn nhiều hơn, nên nhân tiện cũng là chia sẻ thêm kiến thức để mọi người có cái nhìn khách quan hơn
Giám sát khi thi công có 2 dạng chính, đối với kỹ sư thì gọi là ''giám sát kỹ thuật'', còn đối với kiến trúc sư là ''giám sát tác giả''. Đối với các thể loại công trình nhà nước và dự án lớn thì ko bàn tới, ở đây chỉ tập trung ở mảng nhà ở và các công trình dịch vụ quy mô nhỏ
Theo như mình được biết thì một số công ty sẽ đưa điều khoản giảm sát tác giả thành 5-10 lần trong toàn bộ thời gian thi công công trình, một số công ty thì chỉ giám sát những công đoạn nhất định ví dụ: trước khi đổ móng, đổ sàn, sau khi xây tường,...Công việc chính của kts:
Trên đây là cụ thể các công việc của kts khi làm công trình nhà nước và các dự án lớn, còn đối với nhà ở thì vì chủ nhà luôn bóp chi phí thiết kế, nên kts và các văn phòng thiết cũng ko đủ chi phí để duy trì nên phải cắt bớt hoặc bỏ luôn chuyện giám sát tác giả
Một ví dụ để các fen dễ hình dung, đơn giá thiết kế trên thị trường hiện nay giao động phổ biến từ 50k/m2->1 triêu/m2, một cái nhà nếu tính đơn giá bình thường thiết kế phần kiến trúc sẽ là 200k/m2. Diện tích sàn trung bình của một nhà dân (đất 5x20=100m2, trừ chỉ giới 4m, còn 80m2x3 tầng =240m2), vậy tổng chi phí thiết kế sẽ là 200x240=48m2, thời gian thi công sẽ khoảng 7 tháng, 3-4 tháng cho phần thô, 2 tháng cho phần hoàn thiện, 1 tháng cho phần nội thất). Lưu ý trên đây chỉ là con số tham khảo, không phải con số chính xác nên các fen khỏi phải vào bắt bẻ từng ngày cho từng công tác, ngoài ra còn tuỳ vào các điều kiện thi công khác,vv....
Thời gian thiết kế nếu không sửa quá nhiều sẽ rơi vào khoảng 30-45 ngày nếu chỉ thiết kế phần kiến trúc, cộng thêm 7 tháng bám theo công trình nữa là 8 tháng, trong trường hợp bám theo công trình từng chút, nếu chia đều ra theo từng tháng thì con số sẽ là 48/8=6tr/tháng (ngang đoạn này thì các fen tự nhìn vào và đánh giá xem con số đó là nhiều hay ít)
Trong một số trường hợp thì cũng chỉ có khả năng vừa bám không sát lắm, vừa tranh thủ thời gian vẽ nhà khác thì con số cũng không khá hơn là bao. Ai vừa làm mảng thiết kế thêm thi công nữa sẽ hiểu rất rõ chuyện không thể vừa chạy công trình vừa vẽ được, ở ngoài công trình, chạy ngoài đường hàng ngày tới khi về nhà là mệt rã rời rồi đừng nói tới chuyện ngồi vẽ thêm, mà nếu vẽ chỉ có thể vẽ triển khai, còn chuyện làm concept bay bổng thì gần như bất khả thi
Trên đây là một ví dụ nhỏ để các fen thấy lý do tại sao mảng nhà ở thì gần như các đơn vị thiết kế chỉ dừng ngang phần thiết kế, ví dụ trên đang tính trong trường hợp tự làm tự ăn, chưa nói tới chuyện mở công ty nuôi thêm nhân viên
Hiện tại đang mùa thi công, các công trình mình vẽ đều đang trong giai đoạn triển khai. Chủ nhà gọi điện thoại chạy quắn đít cả ngày, nhiều điều bực dọc nay có thời gian mới ngồi viết ra
.
Gần đây trong mấy công trình mình thiết kế, có một công trình chủ nhà tự gọi các đội thi công. Câu chuyện bắt đầu đau khổ từ đây, các đội thầu phụ chủ nhà gọi thì toàn là thợ thì đúng hơn chứ ko phải là thầu, bản vẽ thì đọc không rành, toàn là các đội làm nhân công (ai trong nghề sẽ hiểu cụm từ làm công, vì các đội làm
tốt sẽ khoán luôn vật liệu để chủ động trong quá trình thi công, và đương nhiên là thêm tiền lời để có chi phí quản lý của người đứng ra nhận thầu).Thành ra mỗi lần có vấn đề gì thì mình toàn phải chạy tới công trình để hướng dẫn và xử lý trực tiếp tại hiện trường, chưa tính những công việc khác mà chủ nhà gán trách nhiệm cho kts: bóc tách khối lượng vật tư hoàn thiện và thiết bị, hoặc những lúc nổi hứng lên muốn thay đổi thiết kế gì đó
. Nói cách khác thì mình cũng ko khác gì tổng thầu.
Ngang đoạn này nhiều fen sẽ nói tại sao mình không làm rõ trách nhiệm trước từ đầu hoặc trong hợp đồng? Câu trả lời cũng rất đơn giản, việc ít người nhiều, thị trường cạnh tranh, phải chịu thiệt một tí thì mới có việc, cho dù trong hợp đồng hay thoả thuận từ đầu chỉ làm việc 1 - 2 nhưng khi vào việc thì chủ nhà sẽ gán thêm trách nhiệm 3 - 4, nhưng khi mình ý kiến lại thì với các chủ nhà không chịu hiểu, thì cho dù mình không chịu làm các bước 5-6 như họ mong muốn, thì cho dù mình đã chịu thiệt để làm 3-4 thì người ta cũng sẽ phủi hết công sức bỏ ra và nói kts không có trách nhiệm với công trình
Trách nhiệm đi đôi với quyền lợi, có thực mới vực được đạo, nếu mình lấy tiền thiết kế 500-1tr/m2 thì mới đủ công đi giám sát và điều phối thợ a-z
Cũng dài dòng rồi, fen nào cùng nghề thì chia sẻ để lấy thêm động lực, còn fen nào thích dạy đời thì xin phép không tiếp